Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бай Байнай (Ескі түрікше: 𐰴ⴱ𐰖 𐰴ⴱ𐰖𐰣𐰴ⴱ𐰖) – Якут орман, жануарлар рухы және аңшылардың қамқоршысы. Аңшылар от жағып, еңбектерінің берекелі әрі қауіпсіз өтуіне дұға етеді. Кейбір мәдениеттерде ол балаларды сақтайды. Ол әулеттің қорғаушысы деп есептеледі.
Bai Baianai (Old Turkic: 𐰉𐰀𐰖 𐰉𐰀𐰖𐰀𐰣𐰀𐰖) is the Yakut spirit of forests, animals and patron of hunters. Hunters light fires and pray that their work will pass fertile and without accidents. In some cultures, she protects children. She is considered a protector of the lineage.
Сипаттама
Баянай – ежелгі заманда түркілердің жабайы табиғат, байлық және құнарлылық құдайы болған. Оған қазіргі Алтай және Саха аймақтарында табынылған. Оның аты "бай, құнарлы, мол" деген мағынаны білдіреді. Ол Қайраның қызы еді. Баянай түркі алтай фольклоры мен мифологиясында кейде орман феясы немесе қорғаушы рух ретінде кездеседі. Орта Азияда оны Пайна деп біледі. Баянайдың үш түрі бар:
Baianai in ancient times was the Turkic goddess of wildlife, wealth and fertility. She was worshipped throughout what is now called as Altai and Sakha. Her name means "rich, fertile, wealthy". She was the daughter of Kayra. Baianai is sometimes a woodland fairy or protector spirit found in Turkic Altaic folklore and mythology. In Central Asia she is known as Payna. There are three Baianais:
Бай Баянай: Аң аулау құдайы. Тағ Баянай: Орман құдайы. Уғу Баянай: Балық аулау құдайы.
Bai Baianai: Goddess of hunting. Tagh Baianai: Goddess of forests. Ughu Baianai: Goddess of fishery.
Этимология
Байнай сөзі алтай тілдік отбасының түркі тобынан шыққан, «байлық», «молдық», «ұлылық», «көркемдік» және «қасиеттілік» мағыналарын білдіреді.
The word Baianai has Altaic Turkic roots with a meaning of "wealth", "richness", "grandness", "greatness" and "divinity".
Сыртқы келбеті
Байнай көбінесе ұзын, еркін шашы бар, кейде қанаты бар, көктемгі қыздар ретінде бейнеленеді. Олар әдетте кең, аққыш киімдер киеді, ал киімдері құстардай ұшуға мүмкіндік беретін қауырсынмен әшекейленген. Байнай көбінесе сары шашты, бойы биік, нәзік әйел ретінде, жарқыраған, ақ терісі мен отты көздерімен сипатталады. Байнайлар өте әдемі әйелдер деп есептеледі, олардың отқа жақындығы бар. Олар құрғақшылық келтіру, шаруалардың егінін өртеп жіберу немесе малдың жоғары қызбадан өлуіне себеп болу қабілетіне ие. Байнай ашуланғанда, сыртқы түрі өзгереді және жауларына от шаша алатын, құсқа айналады деседі.
Baianai is commonly depicted as ethereal maidens with long loose hair, sometimes also with wings. They are usually dressed in free flowing gowns, their garments decorated with feathers by means of which they can fly like birds. Baianai is most often described as being a blonde, tall and slender woman with pale, glowing skin and fiery eyes. Baianais are believed to be the very beautiful women, with an affinity to fire. They have the powers to bring about drought, burn a farmer's crops or make cattle die of high fever. It is said that when a Baianai is angered she would change her appearance and turn into a monstrous bird, capable of flinging fire at her enemies.
Тіршілік ету ортасы
Халық сенімдеріне сәйкес, байнайлар үлкен ескі ағаштардың ішінде, қараусыз қалған үйлерде немесе қараңғы үңгірлерде, өзендердің, көлдердің немесе құдықтардың жанында мекендейді. Байнайлар тек көктемде ғана адамдар әлеміне келіп, күзге дейін сонда болады.
According to folk beliefs, Baianai lives inside huge old trees, in abandoned shacks or dark caves, near rivers, ponds or wells. Baianai come to the human world during only the spring and stay until autumn.