Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1987 жылғы қытай фильмі
1987 Chinese film
"Қызыл сорго" – соргодан арақ қуыратын заводта жұмыс істейтін жас әйелдің өмірі туралы 1987 жылғы қытай фильмі. Фильм Нобель сыйлығының лауреаты Мо Яньның "Қызыл сорго" романының бірінші екі бөлімі негізінде түсірілген. Бұл фильм халықаралық деңгейде танымал режиссер Чжан Имоудың режиссерлік дебюті, ал актриса Гонг Ли үшін актерлік дебют болды. Еңбекші шаруалардың өмірін көркем бейнелеген бұл фильм Чжанды "Бесінші толқын" режиссерлерінің алдына шығарды. Фильм Берлин кинофестивалінде "Алтын аю" жүлдесін жеңіп алды.
Red Sorghum is a 1987 Chinese film about a young woman's life working in a distillery for sorghum liquor. It is based on the first two parts of the novel Red Sorghum by Nobel laureate Mo Yan. The film marked the directorial debut of internationally acclaimed filmmaker Zhang Yimou, and the acting debut of film star Gong Li. With its lush and lusty portrayal of peasant life, it immediately vaulted Zhang to the forefront of the Fifth Generation directors. The film won the Golden Bear Award at Berlin Film Festival.
Қысқаша мазмұны
Фильм Екінші Қытай-Жапон соғысы кезінде Қытайдың шығыс Шаньдун провинциясындағы ауылды жерде өтеді. Бұл оқиғаның басты кейіпкерінің немересі өзінің әжесі Жиуэрді еске түсіреді. Ол ата-анасы алдын ала келісілген некеге жіберген кедей қыз еді. Ли Дату есімді егде жастағы ер адаммен, ол сорго шараптарын шығаратын фабриканың иесі және алапеспен ауыратын. Жиуэрдің үйлену тойы сорго өсірілген егістіктен өтіп бара жатқанда, оларға қарақшы шабуыл жасайды. Жиуэрдің креслосын алып жүруге жалдалған ер адамдардың бірі шабуылшымен күресуге тырысады. Жиуэр дәмханаға аман-есен жеткеннен кейін, саяхат кезінде көзін салып жүрген құтқарушысы жоғалады. Жиуэрдің ата-анасының ауылына оралған кезде, маскалы қарақшы сорго өсіретін даладан шығып, оны қуып жетіп, сорго сабақтарына алып кетеді. Жиуэр басында қашады, бірақ қарақшы бет-әлпетін алып, өзінің оның креслосы және құтқарушысы екенін көрсеткенде, ол оның қууына қарсы тұруды тоқтатып, онымен жыныстық қатынасқа түседі. Жиуэр дәмханаға оралғаннан кейін Ли Датудың құпия себептермен қайтыс болғаны анықталады, бұл дәмхананың көптеген жұмысшыларын кісі өлтіру деп күдіктендіреді. Алайда ештеңе дәлелденген жоқ, ал Жүгердің марқұм күйеуі мұрагерсіз болғандықтан, соңғы уақытта қиындыққа тап болған суарухананы иеленуші - ол. Ол жұмысшыларды шарапқа деген мақтаныштарына бөлейді. Бір күні Жиуэрдің сүйіктісі және баяндаушының атасы мас болып, онымен бірге жүретін ер адамдар тобына оның төсегін бөлісетінін қатты талап етеді. Бірақ ол бөлмеге кіргенде, қыз оны ұялшақ күйі сыртқа шығарып жібереді. Басқа ер адамдар оны алып кетіп, келесі үш күн бойы бос шарап құмырасына тығып қояды. Осы арада, бандиттер тобы Джиуэрді ұрлап, оның бостандығы үшін құн төлеп, дистилляция жұмыскерлерін босатуға мәжбүр етеді. Басты кейіпкердің әжесі ыдыстан шыққаннан кейін, Жүгердің тозған күйін көреді. Айтқыш әжесі бандиттердің басшысымен кездесіп, оның Жиу'ерді зорлағанын білуді талап етеді. Басшы Жиу'ерді зорламағанын айтты, себебі Жиу'ер Ли Дату есімді аурумен ауыратын қартпен бірге ұйықтағанын айтты. Айтқыш әжесі қайтып келеді, бірақ ашуын жұмысшыларға төрт бөшке араққа сүрткізеді. Жаңадан жетілдірілген өнімдер арқылы дәмхана қаржылай табысқа жетуге кіріседі. Соғыс басталады және Жапон императорлық әскерлері аймақты басып алады. Жапондық сарбаздар Джиуэрдің досы Луоханды, дәмхананың құрметке ие жұмысшысын азаптап өлтіреді. Жиуэр жұмысшыларды өлім жазасына кесіп, оны өшіруге шақырады. Таң атқанда олар жапондық әскери көліктерден қашып құтылуға дайындықпен сорго өсіретін жерге жасырынып кетеді. Алайда күтіп тұрған кезде жұмысшылар аштықтан алаңдап қалады. Бұл туралы Жиу'ерге кішкентай баласы (арнаушының әкесі) хабарласа, ол жұмысшыларға түскі тамақ әкеледі. Жапондық сарбаздар сияқты келіп, Жиуэрді бұзылған шайқаста атып өлтіреді, ал жапондық жүк көліктеріне арналған жарылғыш тұзақтар оқиға орнындағы барлық адамды өлтіреді. Тек баяншының атасы мен атасы ғана кездесуден аман қалады.
The film takes place in a rural village in China's eastern province of Shandong during the Second Sino Japanese War. It is narrated from the point of view of the protagonist's grandson, who reminisces about his grandmother, Jiu'er. She was a poor girl who was sent by her parents into a pre arranged marriage with an old man, Li Datou, who owned a sorghum wine distillery and who had leprosy. As Jiu'er's wedding party crosses a field of sorghum, they are attacked by a bandit. One of the men hired to carry Jiu'er's sedan chair manages to fight off the assailant. After Jiu'er safely reaches the distillery, her rescuer, whom she has been eyeing during the trip, disappears. During Jiu'er's trip back to her parents' village, a bandit with a mask jumps out of the sorghum field and, after chasing down Jiu'er, carries her off into the sorghum stalks. Jiu'er runs away at first, but when the bandit takes off his mask and reveals himself to be her chair man and rescuer, she stops resisting his pursuit and has sex with him. Upon Jiu'er's return to the distillery, it is discovered that Li Datou has died of mysterious causes, leading many of the distillery's workers to suspect murder. Nothing is proven, however, and since Jiu'er's late husband was without heir, it is she who takes ownership of the distillery, which has recently fallen on hard times. She inspires the workers to take new pride in their wine. One day, Jiu'er's lover and the narrator's grandfather becomes drunk and loudly insists to the group of men accompanying him that he is going to share her bed. When he enters the bedroom, however, she, embarrassed, tosses him out. The other men on the scene carry him away, sticking him in an empty wine vat where he remains for the next three days. Meanwhile, a group of bandits kidnap Jiu'er, forcing the distillery workers to pay a ransom for her freedom. After emerging from the vat, the narrator's grandfather witnesses the worn down Jiu'er. The narrator's grandfather goes to confront the leader of the bandits, demanding to know whether the leader raped Jiu'er. The leader said he did not rape Jiu'er, because Jiu'er told the leader that she already slept with the disease ridden old man Li Datou. The narrator's grandfather returns, but takes out his anger on the workers by urinating into four vats of liquor. To the clan's surprise, the urine somehow makes the liquor taste better than ever. Its product newly improved, the distillery begins to see financial success. The War begins and Imperial Japanese Army troops invade the area. The Japanese soldiers then torture and kill Jiu'er's friend Luohan, a respected distillery worker. Jiu'er incites the workers to avenge his death. In the early dawn, they hide themselves in the sorghum field, prepared to ambush the Japanese military vehicles the moment they pass by. While waiting, however, the workers become distracted by hunger. When Jiu'er is informed of this by her young child (the narrator's father), she brings out some lunch for the workers. Arriving just as the Japanese soldiers do, Jiu'er is shot and killed in the chaotic skirmish that ensues, and the explosive traps meant for the Japanese trucks end up killing almost everyone at the scene. Only the narrator's grandfather and father manage to survive the encounter.
Стиль
Жанның кейінгі "Үйге апарар жол" (1999) фильмі сияқты, "Қызыл сорғам" да басты кейіпкерлердің немересінің баяндауымен өрбиді, бірақ "Қызыл сорғамда" "Үйге апарар жол" фильміндегі кері көріністер (флешбек) жоқ – көрермен баяндаушыны ешқашан көрмейді. Оператор Гу Чанвэй түсірген кадрлар бай және қарқынды түстерге толы. Жан өзі режиссерлік дебютінен бұрын оператор болып жұмыс істеген және Гумен тығыз байланыста болған. Қызыл түс сорғының құнарлылығын көрсетеді, сонымен қатар режиссердің жеке стилін де аңғартады.
Like Zhang's later film, The Road Home (1999), Red Sorghum is narrated by the main characters' grandson, but Red Sorghum lacks the flashback framing device of The Road Home (the viewer never sees the narrator). The cinematography by cinematographer Gu Changwei makes use of rich, intense colors. Zhang himself was a cinematographer prior to his directorial debut, and worked closely with Gu. The use of red showcases the rich vitality of the sorghum fields, as well as the director's personal style.
Қабылдау
"Қызыл сорғам" фильмі шыққаннан кейін халықаралық деңгейде үлкен даңққа ие болды, әсіресе 1988 жылғы Берлин халықаралық кинофестивалінде бағалы "Алтын аю" сыйлығын жеңіп алды. Rotten Tomatoes сын-сараптар жинағындағы 13 сынға сүйене отырып, "Қызыл сорғам" фильміне 85% мақұлдау көрсетілген, ал орташа бағасы 8,1/10 құрайды. Роджер Эберт Chicago Sun Times газетіндегі шолуында және түсіндірмесінде былай деді: "Осы оқиғаның қарапайымдылығында, оның бейнелерінің дерлік ертегілік сипатында және зорлық-зомбылықтың күтпеген шағылысуында Голливудтың өзінің күрделілігінен жоғалтқан күші бар."
Upon its release, Red Sorghum garnered international acclaim, most notably winning the coveted Golden Bear at the 1988 Berlin International Film Festival. Red Sorghum has an approval rating of 85% on review aggregator website Rotten Tomatoes, based on 13 reviews, and an average rating of 8.1/10. Roger Ebert said, in his review and synopsis in Chicago Sun Times, "There is a strength in the simplicity of this story, in the almost fairy tale quality of its images and the shocking suddenness of its violence, that Hollywood in its sophistication has lost."