Кіріспе
Каирдегі мешіт, Мысыр. Сұлтан Хасанның мешіт-медресесі (مسجد ومدرسة السلطان حسن ) – Египеттің Каир қаласының тарихи ауданындағы Салах әд-Дин алаңында орналасқан монументальді мешіт және медресе. Ол 1356 және 1363 жылдар аралығында Бахри Мамлюк кезеңінде Сұлтан ән-Насыр Хасанның тапсырысымен салынған. Мешіт өз масштабымен және жаңашыл архитектуралық элементтерімен ерекшеленді және бүгінде Каирдегі ең таңсықты тарихи ескерткіштердің бірі саналады.
The Mosque Madrasa of Sultan Hasan (مسجد ومدرسة السلطان حسن ) is a monumental mosque and madrasa located in Salah al Din Square in the historic district of Cairo, Egypt. It was built between 1356 and 1363 during the Bahri Mamluk period, commissioned by Sultan an Nasir Hasan. The mosque was considered remarkable for its massive size and innovative architectural components, and is still considered one of the most impressive historic monuments in Cairo today.
Қорғаушысы және негізін қалаушысы: Сұлтан Хасан
Сұлтан әл-Насыр Хасан (толық аты: Ан Насыр Бадр ад Дин Хасан ибн Мұхаммед ибн Калаун) 748 жылы 13 жасында таққа отырды. 1350 жылы ересек болған кезде, мемлекеттік істердің бәрін басқарған әмір Мәнжақты тұтқындады. Осы тұтқындалуға дейін әмір күніне небәрі 100 дирхам алуға шектелген еді. Бұл аз соманы сұлтанның қызметшілері жинап алып отырды. Әмір Шейхудың сол кезде күніне 200 000 дирхам табыс тапқанын ескерсек, бұл өте таңғаларлық жағдай. Бұл қиындық оның кейіннен сасық мінезді болуына түрткі болған болуы мүмкін. Сұлтан Хасан билікті өз қолына алғаннан кейін, өзіне жақын адамдарды маңызды лауазымдарға тағайындады. Бұл қазіргі биліктегі салмақты тұлғалардың есебінен жасалды, олардың көпшілігі бұған наразылық білдірді. Наразы әмірлер 1351 жылы сұлтанды тұтқындап, үш жыл түрмеде ұстады және оның інісін Салих ретінде таққа отырғызды. Хасан түрмеде оқып, білімін арттырды, оның қазасынан кейін жазылған некрологтарында оның оқымыстылығы айтылды. Шындығында, Сұлтан Хасанның қайтыс болғаннан кейін де 1363 жылға дейін жұмыстар жалғасып, содан соң тоқтады.
Кейінгі оқиғалар
Мешіттің Цитадельге жақын орналасуы мен оның мықты және берік құрылысының арқасында, ол бірнеше рет бекініс ретінде немесе Цитадельге шабуыл ұйымдастыру үшін платформа ретінде пайдаланылды. Әл-Макризи былай деп жазған: «Халық пен мемлекет арасында дау туған кезде, бірнеше әмірлер мен басқалары мешіттің үстіне шығып, содан Цитадельді атқылай бастады». 1500 жылы Сұлтан Жанбалат мешіттен келесі көтеріліс шабуылын күтіп, оны бұзуға бұйрық берді. Бірақ мешіттің оңтүстік-шығыс қабырғаларын (Цитадельге қарап тұрған) үш күн бойы бұзуға тырысқаннан кейін, ол әрекеттен бас тартуға мәжбүр болды. Дегенмен, бұзу әрекеттерінің кейбіреуі Каир халқының наразылығын тудырды, және билік өкілдері жиі зақымдалған жерлерді жөндеуге мәжбүр болды. Бүгінде бұл алаң үлкен айналма жолмен толыққан және Салах ад-Дин алаңы деп аталды. Алаң мен жақын жердегі бұрынғы ат жарыс жолы (Цитадельдің оңтүстік-батыс жағында) тарихи түрде әскери шерулер, ат спорты және ресми шаралар үшін қолданылған, осылайша бұл орынға қосымша символдық маңыз берілген.
Сыртқы
Ғимараттың ұзындығы 150 метр, ені 68 метр, ал биіктігі 36 метр.