Кіріспе

Америка Азамат соғысының генералы және дипломаты (1833–1912)
демограф

Джон Кертис Колдуэлл (17 сәуір, 1833 – 31 тамыз, 1912) – мұғалім, Америка Азамат соғысындағы Одақ әскерінің генералы және американ дипломаты.

Ерте өмір

Колдуэлл Вермонт штатының Лоуэлл қаласында туған. Ол 1855 жылы Амхерст колледжін бітіріп, Мэн штатына көшіп, онда Шығыс Макиастағы Вашингтон академиясының директоры қызметін атқарды.

Азаматтық соғыс

Азамат соғысы басталғанда Колдуэлл 28 жаста болды және әскери тәжірибесі жоқ еді. Дегенмен, оның академиялық директор ретіндегі беделі басқаларға әсер еткендей, себебі ол 1861 жылдың 12 қарашасында 11-ші Мэн жаяу әскер полкінің полковнигі болып сайланды. Жарым аралдағы науқанның басында (1862 жылдың 28 сәуірінде) ол бригадир генерал атағына ие болды және бригада командирі, бригадир генерал Оливер О. Говард Жеті қарағай шайқасында жараланғаннан кейін Потомак армиясының II корпусының 1-ші дивизиясының 1-ші бригадасының басқаруын қабылдады. Глендейл шайқасында ол Филип Керни бастаған одақтық дивизияға көмекке келгендігі үшін «жеке батылдығын» көрсетті. Антиетам шайқасында, 1862 жылдың 17 қыркүйегінде, оның командирі генерал-майор Израиль Б. Ричардсон жараланғанда ол дивизиясын қысқа мерзімге басқарды. Колдуэллдің өзі де шайқаста жараланды және конфедерациялық желінің ортасындағы суға батып кеткен жолға шабуыл жасағанда бригадасын нашар басқарды деген айып тартты (суға батып кеткен жол, немесе «Қанды жол»). Сондай-ақ, ол жаумен тікелей қақтығыстан қашу үшін артқа жасырынған деген қауесет тарады. Фредериксбург шайқасында желтоқсан айында ол екі рет жараланды, ол бригадасын Мэри биіктіктеріндегі тас қабырғаға шабуыл жасауға дайындағанда; оның полктерінің бірі шабуыл кезінде ыдырап, қашқаннан кейін оның беделі одан әрі түсті. Келесі мамырдағы Чанселлорсвилл шайқасында оның бригадасы қиын жағдайларда жақсы өнер көрсетті, Чанселлор үйінің жанындағы жол торабынан армияның шегінуін қамтамасыз етті. Калдвеллдің ең қанды жауынгерлік тәжірибесі 1863 жылдың 2 шілдесінде Геттисбург шайқасында болды. 22 мамырдан бастап ол II корпустың 1-ші дивизиясын, қазір генерал-майор Винфилд С. Хэнкоктың басқаруындағы дивизияны басқарды. Ол және оның дивизиясы 2 шілде күні таңертең майданға келді және Күмбездік қырқада резервтік позицияға орналасты. Сол күні түстен кейін генерал-лейтенант Джеймс Лонгстриттің корпусының күшті конфедерациялық шабуылдары одақтың III корпусына соққы бергенде, Хэнкок Колдуэллдің дивизиясына III корпусты Буда-Буранда нығайтуға бұйрық берді. Колдуэлл өзінің дивизиясын жылдамдықпен қозғалдырып, үш күндік шайқастың ең ірі одақтық шабуылын жүзеге асырды. Алайда, майданның сол бөлігінде тиісті басшылықтың болмауынан Колдуэллдің дивизиясы генерал-майор Лафайетт Маклоустың конфедерациялық дивизиясының оң жақ қанатын шалып, үлкен шатасуға және жалпы кері шегінуге себеп болды. Колдуэллге жақын жерде әрекет еткен одақтың V корпусының командирі генерал-майор Джордж Сайкс сын айтты. Генерал Хэнкок кейіннен Колдуэллге сенімсіздік білдірді және оның штабы Колдуэллдің дивизиясын дұрыс басқарғанын анықтау үшін тергеу жүргізді. Ол қандай да бір кінәден ақталды, бірақ Потомак армиясындағы беделіне нұқсан келді. Жақында Геттисбург туралы жазған бір автор Сайксты Колдуэллге берген бұрыштама нұсқаулары үшін кінәлады. 1864 жылдың наурыз айында армия қайта ұйымдастырылып, бес корпустан үш корпуске дейін қысқартылды. Колдуэлл осы қысқарту кезінде басқару қызметінен босатылды және одан әрі жауынгерлік қызметке қатыспады.

Ұрсақтан кейінгі

Соғыстан кейін Колдуэлл Абрахам Линкольннің жерлеу пойызының құрметті сақшыларының қатарында қызмет етті. Ол 1865 жылғы 19 тамызда генерал-майор шеніне өкілдікпен көтерілді және 1866 жылғы 15 қаңтарда еріктілер қатарынан босатылды. Ол заңгер және Мэн штаты заң шығарушы органының мүшесі ретінде бейбіт өмірге оралды, бірақ 1867 жылдан 1869 жылға дейін Мэн ополчениесының генерал-адъютанты қызметін де атқарды. Содан кейін ол дипломатиялық қызметке 1869-1874 жылдары Чилидегі Вальпараисо қаласында АҚШ консулы болып кірді; 1874-1882 жылдары Уругвай және Парагвай елдерінде АҚШ өкілі; 1897-1909 жылдары Коста-Риканың Сан-Хосе қаласында АҚШ консулы болып тағайындалды. Колдуэлл Мэн штатының Кале қаласында қайтыс болды және оның денесі Канаданың Нью-Брансуик провинциясындағы Сент-Стефан қаласындағы Сент-Стефан ауылдық зиратына жерленді.

Құдайлар мен генералдар

Колдуэлл "Құдайлар мен генералдар" фильмінде Джеймс Гаррет ойнаған рөлінде қысқа ғана көрінеді. Фредериксбург шайқасы барысында Марй биіктіктеріне шабуыл жасағанда оның бригадасына басшылық етеді.