Кіріспе

"Тракеннің сақшысы" – британдық ғылыми-фантастикалық телесериал "Доктор Худың" 18-ші маусымының алтыншы бөлімі, ол алғаш рет 1981 жылдың 31 қаңтарынан 21 ақпанына дейін BBC1 арнасында апта сайын төрт бөлімнен көрсетілді. Бұл бөлімде шетелдік уақыт саяхатшысы Қожайын (Джеффри Биверс) Тракен планетасындағы "Көз" деп аталатын күшті іздейді, оны өмірін қайта жаңғырту үшін пайдаланғысы келеді. Бөлімнің соңында Энтони Эйнли Қожайын рөлінде таныстырылады. Бұл бөлімде Сара Саттонның Ниссаның серігі ретіндегі тұңғыш рет қатысуы да орын алады.

Сюжет

ТАРДИС-те Төртінші Доктор мен Адрик «Жауынгерлер қақпасы» оқиғасынан кейін N кеңістігіне, Тракен одағы деп аталатын аймаққа, бейбітшілік пен үйлесімдік империясына оралады. Олар ТАРДИС-те Тракеннің қарт Қамқоршысының голографиялық бейнесі пайда болып, Доктордың көмегін сұрап жатқанын көріп, таңғалады. Қамқоршы өзінің лауазымы жақын арада Консул Тремасқа берілетінін түсіндіреді, бұл оған Тракеннің технологиялық дамуының орталығы болып табылатын қуатты Көзға қол жеткізуге мүмкіндік береді, бірақ оның ішінде зұлымдық сезінеді, оның әйелі Кассия және қызы Нисса. Қамқоршы бірнеше жыл бұрын Тракенге келген, бірақ астананың тоғайында қаттыраққан зұлым Мелкурмен байланысты болуы мүмкін деп күдіктенеді. Мелкур сол кезден бері киелі нысанға айналды, ал Кассияға онымен сөйлесу және оны таза ұстау міндеті жүктелді; бұл міндет жақын арада Ниссаға беріледі. Доктор мен Адрик Тракеннің астанасына келгенде және Қамқоршыны кездестіргенде, олардың қатысуы Қамқоршыны жиналған топты үлкен зұлымдық туралы ескертуге мәжбүр етеді. Тремас оларға сенім білдірсе де, басқалар, соның ішінде Фостерлер, астананың рухани әл-ауқатының сақшылары, олардың қатысуына қатысты сақ болып қалады. Көп ұзамай тоғайда денелер табылады, Доктор мен Адрик олардың плазмалық қарудың бір түрімен өлтірілгенін анықтайды. Адрик Ниссамен плазманың энергиялық қолтаңбасын ТАРДИС-тен келгенін анықтауға көмектеседі, ал Доктор Тремасқа олардың қатысуына байланысты туындаған дауды реттеуге көмектеседі. Екі топқа да беймәлім, Кассия жасырын түрде Мелкурға барады, ол оған мойындық береді, ол жаратылысқа оның санасын бақылауға мүмкіндік береді, сонымен бірге күйеуін қауіпсіз ұстауға уәде береді. Кассия Фостерлерді Тремас, Доктор, Адрик және Ниссаны тұтқындауға көндіреді және жағдайды пайдаланып, басқа Консулды оны келесі Қамқоршы ретінде тағайындауға көндіреді. Қамқоршы қайтыс болған кезде Кассия таққа отырады, бірақ рәсімнің шешуші сәтінде ол жоғалып кетеді, оның орнына Мелкурдың мүсіні қалады, қазір ол Көзбен байланысты. Тұтқындан қашып шыққаннан кейін, Доктор және оның одақтастары Көзді тұрақсыздандырып, Мелкурдың оны пайдалануын тоқтату үшін сервоны тоқтатуға тырысады. Адрик пен Нисса оны іске қосуға дайындалғанда, Доктор Мелкурдың мүсініне тартылады, ол ТАРДИС екенін біледі. Оның ішінде ол өзінің ескі жауы, қорқынышты деформацияланған Қожайынмен кездеседі. Қожайын өзінің соңғы регенерациясы екенін айтады және Көзді пайдаланып, жаңа регенерациялар алуға тырысады, содан кейін Докторды бағындыруға тырысады. Алайда, сонымен бірге, Адрик пен Нисса сервоны тоқтатуды бастайды, бұл Қожайынды Көзден ажыратып, оның ТАРДИС-ін бұзуға әкеледі. Доктор Қожайынның ТАРДИС-інен қашып құтылады, ал Мелкур жоғалғанда, басқа Консул, Лувик, Көз толық өлмей тұрып, оны қайта жандандыру үшін таққа отырады. Барлығы жақсы екеніне көз жеткізгеннен кейін, Доктор мен Адрик ТАРДИС-те жолға шығады. Кейінірек, Тремас ескі сағатты табады, ал Қожайын одан шығып, Тремаспен бірігіп, оның денесіне кіреді. Жаңадан қалпына келген Қожайын сағатқа кіргенде күледі - оның ТАРДИС-і - және материядан ажырады, бұл Ниссаны әкесінің қайда кеткенін ойлап қалдырады.

Өндіріс

Бұл оқиға сценарий редакторы Джонни Бёрнге мыңжылдық және ұзақ жылдар бойы қызмет еткен мемлекет басшысының қайтысының салдары туралы тақырыптарды пайдалануды ұсынғанда туындады. Продюсер Том Бейкер, Доктор рөлінде бірнеше жыл болғаннан кейін кеткеннен және жаңа актер басты рөлге келгеннен кейін таныс сезім беретін кейіпкерді қосуды қалады. Осы мақсатта, Қожайын Берннің жобасындағы жауды ауыстырды. Мелкүр мүсінінің дизайны 1913 жылы Умберто Боччони салған мүсін үлгісінде жасалған. Шіріген Қожайынның халаты "Өлімге душар қылмыскер" атты туындыда қолданылған костюммен бірдей болды.

Қалыптастыру жазбалары

Джеффри Биверс Мелкур рөлінде тартылып, Қожайынның оралуының сюжеттік айналысын жасыру мақсатында болды. Мелкур мүсінін Грэм Коул сомдады. Денис Кэри, Қорғанды ойнаған актер, сонымен қатар аяқталмаған Төртінші Доктор сериалы «Шада» да профессор Хронотис рөлін, ал Алтыншы Доктор оқиғасы «Уақыттың бұрылысы» (1985) фильмінде Қарлы қария рөлін ойнады. Марго Ван дер Бург бұрын «Ацтектер» (1964) сериалында Камека рөлінде пайда болған. Джон Вуднатт «Ғарыштан келген сүмбіле» (1970), «Ғарыштағы шекара» (1973) және «Зигонның қорқынышы» (1975) фильмдерінде командир Бротон рөлінде де ойнады. Radio Times журналынан Патрик Малкерн бұл эпизодқа бес жұлдыздың төртеуін берді. Doctor Who The Episode Guide сайтында Марк Кэмпбелл бұл эпизодты «18-ші маусымның «қиын» ғылымынан құтылудың қуанышты мүмкіндігі» деп бағалады. Чарли Джейн Андерс Ниссаның дебютіне жағымды пікір білдірді және оның кейінгі түсірілімдердегі жоғалған әлеуетіне өкінді.

Баспаға шығарылған

Терренс Дикс жазған осы сериалдың романы 1982 жылғы мамыр айында Target Books баспасынан шықты.

Үй медиасы

The Keeper of Traken 1993 жылдың қыркүйегінде VHS форматында жарық көрді. 2007 жылдың қаңтар айында Logopolis және Castrovalva атты туындылармен бірге "Жаңа бастамалар" жинағының құрамында DVD форматында шығарылды.