Кіріспе

Шри Ауробиндоның философиясы мен практикасы және Ана (Мира Альфасса)

Интегралды йога, кейде оны супраменталды йога деп те атайды, Шри Ауробиндо мен Ананың (Мира Альфасса) йогаға негізделген философиясы және практикасы болып табылады. Интегралды йоганың орталық идеясы – рухтың өзінің бастауын ұмытып, инволюция процесі арқылы көрінуі. Эволюцияның кері процесі рухтың толыққанды көрінісіне қарай бағытталған. Шри Ауробиндоның сөзіне сәйкес, қазіргі адам эволюциясының деңгейі – болмыстың эволюциясының аралық кезеңі, ол рухтың ашылуына және барлық нәрседегі құдайлықтың өзін-өзі тануына ұласады. Йога – бұл бір өмір бойында нәтиже беруге қабілетті, жылдам және шоғырланған болмыстың эволюциясы, ал табиғи эволюцияға көп ғасырлар немесе көптеген туылулар қажет. Ауробиндо осы эволюцияға көмектесу үшін "сапта чатуштая" (жеті төрттік) деп аталатын кең ауқымды бағдарлама ұсынады.

Рух - Сатчитананда

Рух немесе сәтчитананда – Абсолют, барлық нәрсенің бастауы. Ол Бірлік, үш қыры бар: Сат (ақиқат), Читта (сана, қабілеттілік) және Ананда (қуаныш, бақыт).

Инволюция

Инволюция – Рухтың, Абсолюттің кеңеюі, жеке нысандар әлемін құру мақсатында. Барлық нәрсе көптеген формаларда көрініс береді, бірақ материяның бейсаналығында жоғалып барады. Инволюция процесіндегі Рухтың алғашқы көрінісі – Сатчитананда, содан кейін – Жоғары (Рух) және Төменгі (материя, өмір және ақыл) арасындағы байланыс ретінде Супермина. Ауробиндоның пікірінше, әлем – дифференциацияланған бірлік. Бұл – шексіз тіршілік формалары мен заттардың сан алуан түрлерін тудыратын көп қырлы бірлік. Тіршілік формалары мен заттар физикалық материядан бастап бес кошаға немесе қабықшаға ұқсас рухани болмыстың таза түріне дейін кең ауқымда созылады, онда субъект өзін Рух ретінде толыққанды сезінеді: Материалдық: өзінің әрекетінде жасырылған және формасында жоғалып бара жатқан, су астында қалған сана. Өмірлік: пайда бола бастаған сана, бастапқы тұтқындығынан жартылай босатылған сана, ол өмірлік құштарлық пен қанағаттандыруға немесе кері тілеуге айналады. Психикалық: өмірдің психикалық, қабылдау және идеялық тұрғысынан фактілерді көрсететін пайда болған сана. Ол ішкі әлемді өзгертеді және сыртқы болмысты да сәйкес түрде өзгертуге тырысады. Ақыл-одан жоғары, Рухқа қарай көтерілетін әр түрлі жоғары деңгейлі ақылдар бар.

Эволюция

Эволюция арқылы Рух өзін Рух ретінде қайта таныды. Эволюция материяның бастапқы бейсаналықтан өмірге, ақылға, содан кейін руханиланған ақылға қарай даму жолын ұстанады, бұл жол "Суперақыл" немесе "Ақиқат санасымен" аяқталады. Эволюция мақсатты, себебі дамушы жан ішінде өзінің даму бағытындағы толықтықты қамтиды. Бұл механикалық немесе детерминистік мақсаттылық емес, "жалпы қозғалысқа ішкі тән барлық мүмкіндіктердің іске асуы".

Интегралды йоганың мақсаты

Интегралды йоганың мақсаты – Құдайды сезіну, дене, сана және рухани жақтарымызды үйлестіру, сондай-ақ Құдайды жер бетінде іске асыру. Шри Ауробиндо айтуынша, барлық өмір – йога, ал йога – өзін-өзі жетілдіруге бағытталған жүйеленген тыраныс, ол жасырын, көместес болмыстың мүмкіндіктерін ашады. Осы тыраныстың табысы адамды әмбебап және трансценденттік болмыспен біріктіреді. Интегралды йога «шексіздікті шектеуліде, уақытсыздықты уақыттықта және трансценденттіні имманенттімен» қайта біріктіреді.

Өмірдің үш түрі

Шри Ауробиндо үш түрлі жаратылысты ажыратады: Сыртқы жаратылыс, Ішкі жаратылыс және Психикалық жаратылыс.

Сыртқы тұлға

Сыртқы болмысқа күнделікті санамыз бен тәжірибемізді сипаттайтын физикалық, өмірлік және психикалық деңгейлер жатады. Оған сананың бірнеше деңгейлері кіреді: психикалық подсознание, өмірлік подсознание және физикалық подсознание, ең төменгі деңгейде материалдық бейсаналыққа дейін.

Психикалық тұлға

Психикалық болмыс – Шри Ауробиндоның жеке дамушы жанды (Жоғары Ақыл, Жарық Ақыл, Интуиция және Үстем Ақыл) білдіретін термині, ол әрбір адамдағы құдайлық рухтың қағидасы. Психикалық – бұл "ішкі болмыс", біздің бойымыздағы тұрақты, физикалық, өмірлік және ақыл-ой принциптерін қолдайтын және олардың артында тұрған болмыс. Ол "ақылды, өмірді және денеді өзінің құралдары ретінде пайдаланады", олардың тағдырына қарамастан, олардан жоғары көтеріледі. Интегралды йоганың мақсаты – ішке қарай итеріліп, Психикалық болмысты табу, ол сыртқы табиғаттың өзгеруіне әкеледі. Сыртқы болмыс немесе эгоның Психикалық арқылы өзгеруі – психикалық трансформация деп аталады; ол Супраменталды сананы іске асырудың үш қажетті кезеңінің бірі. Осы Психикалық трансформация – өмірде үздірілмейтін прогреске мүмкіндік беретін шешуші қадам, ол өзінің ішкі рухымен немесе Құдайлық мәнімен байланысу арқылы жүзеге асырылады. Психикалық өз дамуын толық жасырылған күйде бастайды, бірақ кезекті өмірлер арқылы өсіп, бірте-бірте үлкен әсер етеді және рухани Жетекші рөлін қабылдайды.

Орталық тұлға

Орталық болмыс – денеленген және дамитын Жаннан өзгеше, трансценденттік және мәңгілік Рухты білдіреді, оны Шри Ауробиндо Психикалық болмыс деп атайды. Кейде бұл екеуі бірге адамның негізгі рухани ядросы ретінде қарастырылады. Орталық болмыс "бір-бірінен кейін келетін түрлі туыстарға төрағалық етеді, бірақ өзі туылмайды" (сонда, 269 б.). Бұл трансценденттік Орталық болмыс немесе Рух сондай-ақ Жива немесе Живатман деп аталады, алайда Шри Ауробиндо философиясындағы осы терминдердің мағынасы дәстүрлі Ведантадан (әсіресе Адвайта Ведантадан) күрт өзгеше.

Өрлеу деңгейлері

Ауробиндоның Болу және Эволюция моделі
Болу деңгейлері
Даму
Жалпы
Сыртқы Болу
Ішкі Болу
Психикалық Болу
Суперақыл
Суперақылдық Ғылым иесі
Супраментализация
Ақыл
Жоғары Ақыл
Интуиция
Жарқын Ақыл
Төменгі сана
Нақты Ақыл
Сублиминалды (ішкі) Ақыл
Эволюция
Өмірлік күш
Төменгі саналық Өмірлік күш
Өмірлік күш
Сублиминалды (ішкі) Өмірлік күш
Физикалық Төменгі сана
Физикалық
Сублиминалды (ішкі) Физикалық
Санасыздық
Санасыздық
Болу деңгейлері санасыздықтан Суперақылға дейін көтеріледі.

Аң-сезімін жоғалту

Бейсаналы материя – инволюцияның ең төменгі деңгейі. Рух бейсаналыда әлі де бар: «Бейсаналы – Үстемдіктің ұйқысы». Ауробиндоның сөзіне қарағанда, дене ішінара бейсаналы немесе санастың астындағы күштердің туындысы. Ананың айтуынша, материалдық дененің санасына тән жалған, қарапайым сана, санастың астындағы және бейсаналыдан пайда болады. Ауробиндо пікірінше, сыртқы болмыс санастың астына тәуелді, ол рухани дамуға кедергі келтіреді. Осы кедергіні жеңу үшін тек ішкі болмыста өмір сүру қажет. Шарманың айтуынша, санастың асты – «санаға айналу процесіндегі бейсаналы». Бұл – ояу санасы жоқ, бірақ әсерлерді қабылдайтын және санаға ықпал ететін тұлғаның батырылған бөлігі. Шарманың сөзіне қарағанда, ол Зигмунд Фрейд және Карл Юнг сияқты психологтар сипаттаған санадан тыс ойды қамтиды, бірақ (фрейдистік) психологияның санадан тыс нәрселерінен әлдеқайда кеңірек.

Әдепті немесе жасырын сана

Жұмсақ немесе сезімтал – бұл бейсананың жоғары, күрделі бөлігі. Шарманың айтуынша, "оның ішкі санасы, ішкі тіршілік күші және ішкі нәзік денесі бар, ол адам санасынан кеңірек". Ол әмбебапты тікелей сезіне алады және "одан шабыт, сезім, идеялар, ерік-жігер, телепатия [және] болжам пайда болады".

Жалпы дене көлемі

Йогада жиі айтылатын жалпы дене негізінен екі бөліктен құралады: материалдық физикалық дене (аннакоша) және жүйке жүйесі, интегралдық йогада әдетте өмірлік арна (пранакоша) деп аталады.

Физикалық

Физикалық деңгей физикалық денеге де, оның санасына да қатысты. Дене – тіршілік пен психикалық бөліктері сияқты саналы, бірақ сананың басқа түрі. Физикалық деңгей жоғары онтологиялық деңгейлерге қарай өрлеумен қатар, төменгі санаға да бойлайды. Физикалық табиғаттың күрделірек жағын Шри Ауробиндо осылай атаған. Онда осы физикалық табиғатта кездеспейтін көптеген қасиеттер бар. "The Agenda" кітабында Ана осы туралы жиі айтады. Оны эфирлік дене және жазықтығымен, тіпті астральдық дене және жазықтығымен салыстыруға болады. "Күрделі физикалық" термині оны жалпы (стхула) немесе сыртқы материалдық физикалықтан ажырату үшін қолданылады.

Өте маңызды

Өмірлік деңгей – бұл өмір күші, сонымен қатар түрлі құштарлықтар, тілектер, сезімдер, эмоциялар, әсерлер, итермелеулер, ұнатулар мен ұнамаулар. Бұлар адамның ниеттерін және іс-әрекеттерін тілек және ынтақ арқылы күшті анықтайды. Батыстық психологияда ақыл, эмоциялар, инстинкттер және сана біріктірілгенінен өзгеше, Шри Ауробиндо «Өмірлік» және «Ақылдық» қабілеттерін нақты ажыратады. Жеке өмірлік қабілеттің өзінен бөлек, Шри Ауробиндо өмірлік жазық немесе өмірлік әлем туралы айтады, ол танымал оккультизм мен Жаңа дәуір ойларындағы астралдық жазыққа ішінара ұқсас көрінеді.

Ақыл немесе ақыл-ой

Нақты ақыл – бұл ұғымдық және танымдық ақыл, манакоша. Ақыл – бұл Суперақылдың бағынышты процесі. Ол Құдай мен күнделікті өмірдің арасындағы аралық саты. Ол шындықты өлшеу және бөлу арқылы жұмыс істейді, соның салдарынан Құдайды көріп білуден қағылады. Ол білімсіздіктің орны, бірақ әлі де Құдайға қарай жоғары көтерілуге қабілді. Батыстық психологияда ақыл мен сана бірдей қарастырылатындықтан, Шри Ауробиндо "Ақыл-ой" мен "Эмоционалдық" (жанды) қабілеттерді, сондай-ақ Ақыл мен таза Сананы қатаң ажыратады. Шри Ауробиндо Ақыл-ой туралы түсінігінің бір бөлігін Тайттирия Упанишадын оқығаннан кейін қалыптастырды. Ақыл-ой болмысы (немесе, мүмкін, Ақыл-ой Пурушасы) – мано майя атма, яғни ақылдан (манастан) жасалған өзіндік. Шри Ауробиндо үшін Ақыл немесе Ақыл-ой болмысы қарапайым да біркелкі емес, ол әртүрлі қабаттардан және түрлі деңгейлерде әрекет ететін бөлімдерден тұрады. Бұл әртүрлі қабілеттер оның кітаптарында, соның ішінде Савитриде, көптеген Ақыл-ой түрлеріне ақындық сілтемелер арқылы сипатталған немесе әртүрліше айтылған, көбінесе жанама немесе өткінші түрде. Шри Ауробиндо шәкірттерінің сұрақтарына жауап хаттарында Ақыл-ойдың әртүрлі деңгейлерінің сипаттамаларын жинақтап береді.

Жоғарғы ақыл

Аң-сезім – материя, өмір және ақыл-ойдың төменгі үш жазығынан тыс, шексіз бірліктегі Ақиқат санасы немесе Ақиқат идеясы. Аң-сезім – Саччидананданың (Барлық, Сана, Ғашықтық) динамикалық нысаны және трансценденттік Саччидананда мен жаратылыс арасындағы қажетті делдал немесе байланыс.

Қазіргі өмірдің шектеулері

Адамдар надандықтан туындайтын мінез әдеттері мен толық емес сананың салдарынан, материя мен рух арасында қалып қояды.

Тұлға

Адамдар кейбір дірілдерге басқаларына қарағанда көбірек ден қоюға үйренген. Осылайша қалыптасқан әдеттер адамның құштарлықтарына, азабына, сезімдеріне айналады, бәрі де – әдеттер жиынтығы. Осы бекінген әдеттер жиынтығы адамның мінез-қалпын құрайды. Бұл әдетте "өзі" деп есептеледі. Тұрақты мінездің пайда болуы бірдей дірілдер мен құрылымдардың үнемі қайталануымен және жиі кездесуімен байланысты.

Білімсіздік

Жалғандық, қателік және жамандықтың түпкі себебі – білімсіздік. Білімсіздік – бір салаға ғана толық назар аударудан туындайтын, өзін-өзі шектейтін білім. Ауробиндо пікірінше, адамның жақсылық, жамандық және зұлымдық туралы ұғымдары белгісіз және салыстырмалы.

Үш рет қайталану

Қазіргінің шектеулері Үштік трансформация арқылы жеңіледі, бұл төменгі табиғаттың илаһи табиғатқа айналу процесі. Ол ішкі психикалық дамудан, оның арқасында садхак ішкі илаһи принциппен немесе Психикалық Болмысымен байланысқа түседі; рухани трансформация немесе руханилану; және бүкіл болмыстың Супраментализациясынан тұрады.

Психикаландыру

Психикалық қалыпқа келтіру – бұл ішке бұрылыс, арқасында адам өзінің ішкі мәнінде психикалық болмысын, психикалық тұлғасын немесе Құдайдың жанын сезінеді. Құдайдың жаны йогада рухани Жол көрсетуші ретінде қызмет етеді және сыртқы болмысты өзгертуге мүмкіндік береді. Сондай-ақ, рухани жолдағы қауіптерден сақтауға көмектеседі. Қарапайым сана мен нағыз рухани түсінудің арасында қауіпті және жаңылыстыратын рухани және псевдо-рухани аймақ бар. Психикалық қалыпқа келтіру үш әдістен тұрады. "Арнау" кезінде адам қандай да бір іс-әрекетке кіріспес бұрын өзін Күшке ашады. "Тереңдікке қарай жылжу" (немесе "концентрация") – бұл сыртқы өмірден ішкі, терең өмірге қарай бет бұру. "Бағыну" – барлық еңбегіңді, өміріңді Құдайдың Күшіне және Ниетіне ұсыну. Ішкі дамитын Құдайдың жанымен жетелеу арқылы садық эгодан, білімсіздіктен, шектеуліліктен және сыртқы болмыстың шектеулерінен арылады. Осы Құдайдың жанының жетекшілігінің арқасында садық рухани жолдың қауіптерін болдырмайды.

Руханиландыру

Психизация нәтижесінде жарық, тыныштық және күш денеге құйылып, оның барлық бөліктерін – физикалық, тіршілік және психикалық деңгейде өзгертеді. Бұл рухани трансформация, немесе руханилану, үлкен рухани сананың айқындалуы.

Орташа аймақ

Ауробиндо рухани ізденушілердің күш, шабыт, нұр, қуаныш, кеңею, күш және қалыпты шектеулерден азаттық сияқты сезімдерді бастан өткізе алатын аралық аймақтан өтуі мүмкін екенін айтты. Бұл жеке тілектермен, мақсаттармен, рухани толыққандық туралы түсініктермен және йогалық сиддхилермен байланысты болуы мүмкін, тіпті толық рухани түсіну деп жаңылыс түсіндірілуі де мүмкін. Адам осы аймақтың нағыз мәнін сезіп, осыған байланысты рухани қауіптерден зардапсыз өтуі мүмкін. Бұл жолда жаңылысқандар рухани апатқа ұшырауы, немесе сол аймақта қалып, жартылай шындықты толық шындық деп қабылдауы, немесе осы өтпелі жазықтықтардың кішірек күштерінің құралына айналуы мүмкін. Ауробиндоның сөзіне қарағанда, мұндай жағдай көптеген садхактар мен йогилерге кездеседі.

Ықпал

Ауробиндо Кен Уилбердің рухани дамудың интегралды теориясына зор ықпал етті. Уилбердің себептік және соңғы кезеңдері Ауробиндоның жоғарырақ сана деңгейлерімен жақын, бірақ Уилбер болмыс деңгейлерін, болмыстың түрлерін және даму сатыларын біріктіріп қарастырады.