Кіріспе

Калифорния штатының 75-ші тас жолы (SR 75) – Калифорния штатының Сан-Диего округінде орналасқан 13 мильдік (21 км) солтүстік-оңтүстік бағытты тас жол. Бұл Империал-Бич маңынан басталып, Палм-авеню арқылы батысқа қарай жүретін 5 (I 5) тас жолының айналма жолы. Маршрут Тынық мұхиты мен Сан-Диего шығанағы арасындағы жіңішке жер тілкесі – Silver Strand арқылы солтүстікке қарай жалғасады, Silver Strand мемлекеттік жағажайынан өтеді. SR 75 содан кейін Коронадо қаласынан Оранж-авеню ретінде өтіп, Сан-Диего – Коронадо шығанағы көпіріне жалғасады, ол шығанақты кесіп өтеді, содан кейін Сан-Диего орталық қаласының жанында I 5 тас жолымен қосылады. Silver Strand тас жолы 1924 жылы салынды және көпшілыққа ашылды. SR 75 болашақ жолы 1933 жылы мемлекеттік тас жолдар жүйесіне қосылды және 1935 жылы 199-шы заңнамалық маршрут деп аталды. SR 75 ресми түрде 1964 жылғы мемлекеттік тас жолдарды қайта нөмірлеу кезінде ғана белгіленді. Коронадо шығанағы көпірі 1969 жылы ашылды және Сан-Диего мен Коронадо арасында тікелей байланыс жасады. Содан бері Сан-Диего мен Солтүстік арал әскери-әуе базасы арасындағы жолаушылар трафигін азайту мақсатында түрлі ұсыныстар жасалды, бұл трафик Коронадо қаласынан өтеді. Алайда, осы ұсыныстардың ешқайсысы қолдау таппады, соның ішінде 2010 жылы жасалған әрекет те сәтсіз аяқталды.

Маршрут сипаттамасы

SR 75 Сан-Диегоның Нестор ауданындағы I 5 трассасында Палм авенюі ретінде басталады, Соутленд Плаза сауда орталығынан батысқа қарай. Бұл бағыт Империал Бич қала шекарасына кірмес бұрын Палм Сити және Нестор елді мекендері арасында өтеді. Сол жерде SR 75 солтүстікке бұрылып, Silver Strand бульварына айналады және Коронадо қаласына өтеді. SR 75 Сан-Диего шығанағы арқылы материктен бөлінген Коронадо аралындағы жартыаралға жалғасады. Тас жол Silver Strand оқу кешені мен South Bay зерттеу аймағынан өтіп, Coronado Cays тұрғын алабына кіріп, Silver Strand мемлекеттік жағажайымен қатар жүреді. SR 75 Мемлекеттік көрікті тас жолдар жүйесіне енуге лайықты. Ол Империал Бич қала шекарасынан Коронадодағы Авенида дель Сольға дейін, сондай-ақ Коронадо көпірі арқылы өтетін учаскесін қамти, дерлік барлық ұзындығы бойынша ресми түрде көрікті маршрут ретінде белгіленген. Бұл "есте қаларлық ландшафттан" өтетін және "көзге жалықтыратын ешқандай бұзушылықтар" жоқ тас жолдың маңызды бөлігі болып табылады, және осы маршрутты көрікті деп тану идеясы халық арасында кең қолдау тапқан. SR 75 сонымен қатар Ұлттық тас жолдар жүйесінің бір бөлігі болып табылады – бұл елдің экономикасы, қорғанысы және жылжуы үшін маңызды деп саналатын тас жолдар желісі. 2013 жылы SR 75-тегі Коронадо көпіріндегі жылдық орташа тәуліктік қозғалыс (AADT) 66 000 (тас жол үшін ең жоғары көрсеткіш) болды, ал Империал Бичтегі Rainbow Drive мен 7-ші көше арасында – 16 000 (тас жол үшін ең төменгі көрсеткіш) құрады.

Құрылыс

Үшінші көше мен Оранж даңғылының қиылысы кем дегенде 1890 жылға дейін созылады. Оранж даңғылының бөліктерін асфальттау процесі 1893 жылы басталды, оның құны шамамен 50 000 долларға бағаланды; 3 миль (5 км) жаяу жолдар да салынды. Мақсат – даңғылды «Оңтүстік Калифорниядағы ең әдемі даңғылдардың бірі» ету еді. 1920 жылға қарай Палм-Ситиден Империал-Бичке дейінгі жол асфальтталды. Silver Strand тас жолы 1924 жылы Коронадодағы Tent City жазғы курортында өткен фестиваль кезінде ашылды және Коронадодан Палм-Ситиге дейін созылды. 1928 жылға қарай Коронадо қаласындағы барлық көшелер асфальтталды, бұл Tent City-ге саяхатты ынталандыруы күтілді. Silver Strand тас жолын мемлекеттік қызметке беру жоспарлары 1931 жылдың қараша айында қолға алынды және Silver Strand мемлекеттік паркі аяқталғаннан кейін күшіне енеді. 1933 жылы Сан-Диего – Коронадо паромнан 2-ші бағытқа (қазіргі I 5) дейінгі тас жол мемлекеттік тас жолдар жүйесіне қосылды және екі жылдан кейін 199-шы заңдық бағыт деп белгіленді. Сол жылы Палм-Ситидегі 101-ші АҚШ тас жолынан (US 101) паромға дейінгі 75-ші бағыт белгісі орнатылды. 1939 жылғы тас жол жобасынан кейін SR 75 Tent City арқылы өтті және 1998 жылы қаланың қоғамдық жұмыстар директоры Уильям Сесилдің айтуынша, «оның құлдырауына себеп болды». Коронадо мен Коронадо Хайтс арасындағы тас жолды кеңейту бойынша алғашқы келісім-шарт 1944 жылы жасалды, себебі жолдың бұл бөлігі «қазіргі трафик талаптарына сай келмейтіндей тар және тозығы жеткен» еді. 1951 жылдың наурыз айында SR 75 және US 101 қиылысындағы шамдарды орнатуға Мемлекеттік тас жол комиссиясы 25 000 доллар (шамамен $ доллар) бөлді. Жолды төрт жолақты ету жоспарлары шілдеде тоқтатылды. 1952 жылдың шілдесінде Палм-Ситиге жақын жердегі бірнеше жергілікті кәсіпкерлер жобаға 500 000 доллар (шамамен $ доллар) бөлгеннен кейін тас жолды кеңейтуге қарсылық білдіргені белгілі болды. Жергілікті кәсіпкерлердің медиан дизайнына, қиылысатын көшелерге кіруді жоспарлауға және көшедегі тұраққа жоспарланған өзгерістерге қатысты наразылықтарынан кейін губернатор Эрл Уоррен дауды шешуді үміттене отырып, Сан-Диего қоғамдық қауіпсіздік комитетіне хат жазды. Қараша айында 1953-1954 жылдарға арналған мемлекеттік бюджетте құрылыс үшін жер сатып алуға қаражат бөлінді. Бір жылдан кейін кеңейту жобасына 430 000 доллар (шамамен $ доллар) бөлінді. 1955 жылы құрылысты жүргізу үшін келісімшарт Дейли корпорациясына берілді. Тас жол төрт жолақты етіп кеңейтіліп, үш жаяу өткелі қосылды. Кеңейту жобасының аяқталғаны 1956 жылдың 10 тамызында жарияланды. Жобаның соңғы құны 850 000 доллар (шамамен $ доллар) құрады, ақша Коронадо қаласы мен мемлекеттен бөлінді.

Атау және көпір құрылысы

Көпір туралы талқылау 1926 жылға дейін барып жетеді; алайда, Әскери-теңіз күштері жау көпірді бұзып, кемелерді портта қамап қоюы мүмкін деген алаңдаушылықпен жоспарға қарсылық көрсетті. 1955 жылы Калифорния Сенаты Сан-Диегодан Коронадоға дейінгі мүмкін көлік туннеліне қатысты зерттеу жүргізу үшін 200 000 доллар (шамамен доллар) бекітті. Кейін, 1961 жылдың маусымында SR 75 бойындағы су асты туннелі туралы ұсыныс ресми түрде ұсынылды, оған Коронадо тұрғындарының келісімі қажет болмас еді. Жол жүрушілермен сұхбаттасу жоспары тамыз айында жасалды, мақсаты – SR 75 бойындағы қозғалыс үлгілерін анықтау. Сауалнама 2 қазан күні Silver Strand бульвары бойында өтті. SR 75 белгілемесі алғаш рет 1963 жылы екі бөлікке бөлінді: I 5 жолынан бастап, Сан-Диего шығанағы арқылы Коронадодан қала орталығына дейінгі паромға дейін, және SR 125 жолынан I 5 жолына дейін. 1967 жылы Коронадо көпірі салынысымен маршрутқа қосылатын болып жоспарланды, ал Төртінші көшеден паромға дейінгі бөлік көпір ашылғанша уақытша деп есептелді. Құрылыс ақпан айында басталды. Коронадо тұрғындары көбінесе көпірге қарсы болды, бірақ бұрынғы қалалық кеңес мүшесі Боб Одиорнның сөзіне сүйенсек, губернатор Пэт Браун «олардың тілегін елемеді», сондай-ақ оппозиция қаланың көпірдің жақындау жолдарын тұрғын үйлерден алысқа жылжыту мүмкіндігінен айырды. Көпір ашылғанға дейін, 1968 жылы, 1967 жылы заң шығарушы орган ұсынған өзгерістер заңға енгізілді; белгілеме 1969 жылдың 21 ақпанында күшіне енді. Көпір соңында 1969 жылдың 3 тамызында ашылды. 1969 жылы Палм-авеню Империал-Бичтің басты сауда көшесі болды, ал Сан-Диего Юнион газеті оны «ірі таңбалар мен бизнес орындарының қатары» деп сипаттады. Бұл «қала орталығы» емес. Коронадо Кейс жобасын дамыту үшін Silver Strand мемлекеттік жағажайында қосымша жол түйісін салу жоспарлануда. Қыркүйек айында Коронадо қаласы Үшінші көшеден оңтүстікке қарай Оранж даңғылын базаға баратын жүк көлігі маршруты ретінде қосты. 1970 жылдың мамырына қарай, Коронадо көпіріндегі SR 75 бөлігі көрнекті автомобиль жолы деп жарияланды. Президент Ричард Никсон және Мексика президенті Диас Ордас 1970 жылдың 3 қыркүйегінде Оранж даңғылын Hotel del Coronado қонақ үйіне баратын кортеж маршруты ретінде пайдаланды.

Ұсыныстар мен нөмірлеу

1974 жылы N ұсынысы Коронадодағы көлік мәселелерін шешу мақсатымен ұсынылды. Жоба Коронадо аралының солтүстік және шығыс жағалауы бойында қосымша тас жол салуды көздеді, бұл көлік қозғалысы тығыз тұрғын және коммерциялық аудандарды айналып өтіп, көпірдің батыс жағынан Silver Strand-қа ыңғайлы қол жеткізуді қамтамасыз ететін еді. Ұсыныста сайлаушылардан қалалық кеңес бұл мәселені «белсенді түрде қарастыруы керек пе» деген сұрақ қойылды. Сынаушылар тас жол Сан-Диего шығанағының көрінісін бұзады және қала бұл арада жол қозғалысын өзгерте алмайды деп мәлімдеді. Коронадо мэрі Роланд Макнили 1974 жылдың қараша айының басында бұл ұсынысқа қарсы болды, себебі ол отыздан астам мемлекеттік агенттіктердің келісімін қажет етеді және қаланы осы жолды салуды жалғастыруға міндеттейді, бірақ кейбіреулер оны «салу мүмкін емес» деп мәлімдеді. Сайлаушылар бұл жоспарды қабылдамады. 1974 жылдың ақпанында SR 75-тің Коронадодағы Помона даңғылынан Империал Бичке дейінгі бөлігін көркі жақсы тас жолға айналдыру ұсынылды. Империал Бич – Коронадо бөлігінің болашақ жақсартулары сәуір айында тоқтатылды. 1976 жылы Калифорния штатының заң шығарушы органы I 5-тен SR 125-ке дейінгі бөлігін SR 117 деп қайта нөмірледі, кейін ол SR 905 болып өзгерді. Бұл өзгеріс 1977 жылдың басында күшіне енді. Caltrans аймақтық директоры Джейкоб Декеманың сөзіне göre, қайта нөмірлеу Коронадо бөлігімен шатасуды азайту мақсатында жасалды, жаңа белгілер осыған орай орнатылатын еді. Көпір және одан туындаған көлік мәселесі 1980 жылдардың басында қызу талқылауларға түсті. 1981 жылы Төртінші көшені теңіз станциясына апаратын жылдам бағытқа айналдыру жоспары, құрылыстарды бұзу қажеттілігі және жоспардың көлік ағынын азайтуға қабілеттілігіне дәлелдердің болмауына байланысты жұртшылық тарапынан қарсылыққа ұшырады. Осыған дейін Үшінші және Төртінші көшелер көпір мен теңіз станциясы арасында бір бағытты көшелерге айналдырылған еді. Көпірді күрделі жөндеуден өткізу 1992 жылдың соңына жоспарланған, ол басты соққыдан сақтану үшін жылжымалы кедергіні және жол төсемінің жаңаруын қамтыды. 1993 жылдың қаңтар айында 4 миллион долларға (шамамен) салынған жоба жұмыстары басталды, бірақ жауын-шашынға байланысты үш айлық кестеден 11 күнге қалып қойды және наурыз айына дейін аяқталуы күтілді. Коронадо көпірі ашылғанда, оны пайдалану үшін 60 цент төленді. 1980 жылы баға 1,20 долларға дейін өсті, ол тек Коронадоға қарай бағытталған батыс бағытта ғана алынды. 1988 жылы баға 1 долларға төмендеді. 2002 жылдың 27 маусымында Сан-Диего үкіметтік қауымдастығы жол ақысын алуды тоқтатуға шешім қабылдағаннан кейін көпірдегі жол ақысы сағат 22:00-де тоқтатылды. Жүргізушілер жылдар бойында барлығы 197 миллион доллар төледі. Үшінші және Төртінші көшелердегі жылдамдық шектеуі 2005 жылдың қазан айында жол ақысы алынып тасталғаннан кейін көлік ағыны 20 пайызға өскендіктен төмендетілді. Үшінші көше бойындағы қиылыстарға бұрылуды болдырмау үшін орнатылған кедергілер 2004 жылдың қараша айында сайлаушылардың мақұлдауынан кейін алынып тасталды. Коронадо қаласы Коронадо көпірінен Сан-Диего теңіз базасына тоннель салуға бірнеше рет тырысты және 2002 және 2006 жылдары лоббилік процеске көмектесу үшін Ledford Enterprises компаниясын жалдады. Қала 2004 жылы көлік мәселелерін шешудің балама жолдарын анықтау үшін ұсынылған зерттеуді мақұлдады, оның ішінде қазіргі жағдайды сақтау да қарастырылды. 2010 жылдың 8 маусымында Коронадо сайлаушылары H ұсынысына қарсы дауыс берді, ол қалаға тоннель салуды одан әрі зерттеуге кеңес беретін еді. Бұл Коронадо қаласының он жылдық зерттеулері мен ұсыныстарының нәтижесі болды, ол сағат түскі уақытта теңіз станциясына келетін көлік ағынын азайтудың жолын табуға бағытталған. Ұсынысты сынға алғандар тоннель SR 75 немесе SR 282 солтүстік бөлігіндегі көлік мәселелерін шеше алмайды деп сендірді. Осыдан кейін Коронадо қалалық кеңесі мәселені зерттеу үшін құрылған Туннель комиссиясын тарату туралы шешім қабылдады. Империал Бич қалалық шенеуніктері XXI ғасырдың басында Палм-авеню аймағының беделін және экономикалық жағдайын жақсартуға күш салды. 2003 жылы Сан-Диегодағы "Юнион Трибюн" газеті бұл аймақты «бос жатқан жерлер мен ескірген пәтерлер мен кәсіпорындардың үйірмесі, олардың көпшілігіне бояу қажет» деп сипаттады. Тұрғындар аймақты қайта жаңғыртуды және жағажайға жақын сауда жасау мүмкіндігін жасауды үміттенеді. Қалалық шенеуніктер 2005 жылы қажетті құрылыс немесе жөндеу жұмыстарын жүргізу үшін жергілікті кәсіпкерлерге несие берді. Империал Бич қалалық кеңесі 2008 жылы 2003 жылы жүргізілген зерттеуден кейін Палм-авеню дәлізін қайта құруды бекітті. Палм-авеню коммерциялық дәлізін дамыту жоспары 2009 жылдың ақпанында коммерциялық аймақты жақсарту мақсатымен бекітілді. 2012 жылдың қыркүйегінде Империал Бич қалалық кеңесі Caltrans-тің SR 75-тің Делавэр көшесінен Империал Бич қаласының батыс шегіне дейінгі бөлігіндегі жылдамдық шегін -ден дейін арттыру туралы шешіміне қарсылық білдірді, себебі қауіпсіздік туралы алаңдаушылықтар болды. Қалған бөліктегі жылдамдық шектеуі қалды.