Кіріспе

Неміс / испандық романист
испандық муниципалитет

Фернан Кабальеро (24 желтоқсан 1796 – 7 сәуір 1877) – испандық романист Сесилия Франсиска Жозефа Бёль де Фабер и Руис де Ларреаның псевдонимі. Ол неміс жазушысы Иоганн Николаус Бёль фон Фабер мен испан жазушысы Фраскита Ларреаның қызы болған. Оның қаламдамы Сиудад-Реал провинциясындағы бір ауылдың атына байланысты таңдалған.

Өмір

Швейцарияның Моржес қаласында туған Сесилия Франсиска Жозефа Бёль унд Люткенс и Руис де Ларреа, Гамбургтен келген неміс саудагері Иоганн Николаус Бёль фон Фабердің қызы еді. Ол Испанияда ұзақ жылдар тұрды, Кадистің тумасы Фраскита Ларреамен үйленді. Ол негізінен Гамбургте білім алды, 1815 жылы Испанияға сапар шекті, ал 1816 жылы мінезі нашар жаяу әскер капитаны Антонио Планеллз и Бардаксиге тұрмысқа шықты. Келесі жылы Планеллз шайқаста қаза тапты, ал 1822 жылы жас толған жесір испандық үй полкінің офицері Франсиско Руис дель Аркоға, Арко Гермосо маркизіне үйленді. 1835 жылы Арко Гермосо қайтыс болғаннан кейін маркиза қиын жағдайға түсті, екі жыл ішінде өзінен жас Антонио Арром де Аялаға тұрмысқа шықты. Арром Австралияда консул болып тағайындалды, кәсіппен айналысты және ақша тапты, бірақ сәтсіз салымдар оны 1859 жылы өзін-өзі өлтіруге итерді. Он жыл бұрын Фернан Кабальероның есімі Испанияда «Гавиота» романының авторы ретінде танымал болды. Жазушы бұрын неміс тілінде «Соль» (1840) атты анонимді роман жариялаған, ал «Гавиотаның» бастапқы нұсқасы француз тілінде жазылған. Бұл романды испан тіліне аударғаннан кейін, ол El Heraldo газетінде (1849) жарияланды және үлкен қолдауға ие болды. Сол кездегі белгілі сыншы Эухенио де Очоа жазушыны Уолтер Скотттың бәсекелесі деп жариялап, халықтың пікірін бекітті. XIX ғасырдағы испан әдебиетінде басқа ешбір кітап осылайша бірден және кеңінен танылмаған. Еуропаның көптеген тілдеріне аударылған бұл роман авторының ең жақсы туындысы болып саналады, мүмкін «Альвареда отбасынан» басқа (бұл роман алғашқыда неміс тілінде жазылған). «Леди Вирджиния» және «Клеменсия» романдары осылайша сәтті болмады, бірақ «Cuadros de Costumbres» атты әңгімелер мазмұны мен стилі жағынан қызықты, ал «Una en otra» және «Elia o la Espana treinta años ha» көркем суреттеудің тамаша үлгілері. Фернан Кабальероны ұлы әдебиетші деп айту қиын, бірақ оның туа біткен әңгімеші екені және стильі мақсатына сай екені анық. Ол Испанияға өте қолайлы кезеңде келді, жаңа тәртіп ескісін күрт бұзбаған кезде, және ол өте жақсы байқау қабілетін ғана емес, сонымен қатар ұзақ уақыт бойы танысудан туындамайтын жаңа көзқарасқа ие болды. Ол шетелдік және жергілікті болудың артықшылықтарын біріктірді. Католик энциклопедиясы Кабальероның кейінгі туындыларын тым тәлімдік деп сипаттайды, бұл «оның бастапқы қарапайымдылығы мен сүйкімділігінен» айырды. Кабальероның өзі кейде жағдайларды идеалдаса да, тақырыптарын өзінің тәжірибесінен алғанын айтқан. Ол көп жылдар бойы испан жазушыларының ең танымал болды, ал 1877 жылдың 7 сәуірінде Севильяда қайтыс болғаннан кейін оның шыншылдығы ұлттық әдет-ғұрыптар мен салтына қызығушылық танытқан оқырмандарды әлі де қызықтырғанын көрсетті. Оның толық шығармалары Colección de escritores castellanos жинағына енген, ал Фернандо де Габриэль Руис де Аподаканың пайдалы өмірбаяны Фернан Кабальероның соңғы туындыларына (Севилья, 1878) кіріспе ретінде берілген.