Кіріспе

Луама өзені — Конго Демократиялық Республикасындағы Луалаба өзенінің қосымшасы.

Орналасқан жері

Луама Таңганьика көлінің батысындағы тауларда, Таңганьика ауданының Калеми аумағында басталады. Ол солтүстік және солтүстік-батысқа қарай Маниеманың Кабамбаре аумағына ағып, содан кейін оңтүстік-батысқа бұрылып, Касонгоның үстінде Луалабаға құяды. Өзеннің тауларда бес бастауы бар, олардың екеуі биік жатқан. Пенэ Мендеден жоғары ағыс аймақтарында шамамен 2 шақырымға созылған және шамамен 2 шақырым аумақты қамтитын сулы-сазды жерлер жүйесі орналасқан. Луама төменде үш сарқырамадан өтеді және бірнеше ұсақ арналарды қамтиды. Луама Канголодан төменгі жартастардан кейін шығыстан Луалабаға құяды, ал Луалаба Кибомбодан жоғары бөлігінде солтүстік-батысқа бұрылар алдында. Луама өзені шығыс гориллаларының таралған аймағының оңтүстік шекарасын белгілейді, оның батысында Луалаба өзені, шығысында Альбертин жарылысы және солтүстігінде Линди өзені орналасқан.

Еуропалық барлау

1876 жылы қазан айында зерттеуші Генри Мортон Стэнли осы өзенге сапар жасады. Ол оның халқы туралы былай деді: "Олар қонақжайлы, бейтаныс адамдарға өз үйлерін еркін пайдалануға рұқсат береді. Банан мен музо (платан) өте көп, ал Гвинея пальмалары халықты май және шараппен қамтамасыз етеді; орман отын, өзендер балық, ал бақшалар – маниок, жер жаңғағы және жүгері береді". Ол өзеннің төменгі ағысы туралы: "Луалабаға дейін ағыс үштен алты теңіз шақырымына (түйін) жетеді, ал өзеннің тереңдігі шамамен 5 фут (2 метр) болды, түбі құмды-қияр тәрізді". Стэнли өзенді Луалабаға дейін барып, содан кейін Луалабамен батысқа қарай иіліп аққан жерін анықтады, ол Дэвид Ливингстон болжағандай Нил емес, Конго өзенінің бастау бөлігі екенін білдірді. Конго еркін мемлекетіндегі араб соғысы 1893 жылғы 20 қазанда Данис пен Пентиер басқарған Force Publique күштерінің Луама өзеніндегі жеңісімен аяқталды.