Кіріспе

Ағылшын жылнамашысы және ежелгі нәрселерді зерттеуші Уильям Ворчестер, сонымен қатар Уильям Ворчестер, Уильям Ворсестр немесе Уильям Ботонер (шамамен 1415 – шамамен 1482) - ағылшын топографы, антиквар және жылнамашы.

Өмір

Ол Ворчестерлік тағы бір Уильямның, Бристольдік ақ былғары жұмысшысының (whittawer) және оның әйелі Елизаветаның, Botoner ұлы болды. Оның анасы Ковентриден Томас Ботонердің қызы болған, ал ол кейде Ботонер тегін қолданған. Ол Оксфордта білім алып, сэр Джон Фастольфтің хатшысы болды. 1459 жылы Фастольф қайтыс болғанда, Ворстер оның өсиеті бойынша ештеңе қалдырмағанын анықтады, өзі Фастольфтің орындаушыларының бірі болса да. Сэр Уильям Ельвертонмен бірге Ворстер өсиеттің заңдылығын даулады. Бірақ, екі жақ келісіп, Ворстер Норвич маңында және Лондонның Саутварк аймағында жерлер алды. Ол шамамен 1482 жылы қайтыс болды.

Жазбалар

Ворстер Англияны бірнеше рет аралап, оның жазбалары (қазір "Жол карталары" деп аталады) көптеген мәліметтерді қамтиды. Оның Бристольді зерттеуі, ол оны жеке жұмыс ретінде жоспарлаған сияқты, ерекше толық және тарихшылар мен антикварлар үшін зор құндылыққа ие. Оның жазбаларының бір бөлігін 1778 жылы Джеймс Насмит жариялаған, ал оның 1480 жылғы Бристольді зерттеуін Джеймс Даллавей 1823 жылы "Уильям Вирчестр қайта туды" (William Wyrcestre Redivivus) еңбегінде пайдаланған. 1834 жылы Даллавей Ворстердің Бристольге арналған толық маршрутын жариялады. Қазіргі заманғы ғылыми басылымдар мен аудармалар 1969 жылы Джон Харви редакциялаған «Уильям Ворсестрдің саяхаттары» (Itineraries of William Worcestre) және 2000 жылы Фрэнсис Нил редакциялаған «Орта ғасырлық Бристоль топографиясы» (The Topography of Medieval Bristol) ретінде жарық көрді. 1450 жылдардың шамасында жазылған «Ақсүйектер кітабы» (The Boke of Noblesse) Франциядағы ағылшын әскерлерінің ауыр жеңілісінен кейін жазылып, кейін король Эдуард IV-ті француз тағына талап етуін жаңаруға шақыру мақсатымен қайта қарастырылды. Ворстер сондай-ақ «Англия істерінің жылнамасын» (Annales rerum Anglicarum) жазды, бұл Генрих VI тұсындағы Англия тарихы үшін қызығушылық тудыратын еңбек. Бұл еңбек Томас Херн 1728 жылы, ал Джозеф Стивенсон 1864 жылы «Генрих VI тұсында Франциядағы ағылшын соғыстары туралы хаттар мен құжаттар» (Letters and Papers illustrative of the Wars of the English in France during the Reign of Henry VI) сериясы үшін жариялады. Стивенсон сонымен қатар Франция мен Нормандиядағы ағылшын соғыстарына қатысты Ворстердің құжаттарының жинағын жариялады. Ворстердің басқа жазбаларына соңғы «Жохан Фастльф мырзасының актілері» (Acta domini Johannis Fastolf) кіреді. Джеймс Гэрднер редакциялаған «Пастон хаттарын» (1904) және Ф. А. Гаскеттің «Ескі ағылшын Библиясы және басқа да эсселер» (1897) қараңыз.