Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Трансперсональдық – әртүрлі философия және психология мектептерінде жеке психика деңгейінен және күнделікті оқиғалардан тыс жатқан тәжірибелер мен әлемге көзқарасты сипаттау үшін қолданылатын термин.
The transpersonal is a term used by different schools of philosophy and psychology in order to describe experiences and worldviews that extend beyond the personal level of the psyche, and beyond mundane worldly events.
Анықтама және мәнмәтін
Трансперсональдық – жеке тұлғаның өзінен тыс (транс) кеңейіп, адамзаттың, өмірдің, психиканың немесе ғаламның кең ауқымын қамтитын тәжірибелер. Ал трансперсональдық тәжірибелер – трансперсональдық тәжірибелерді тудыруға бағытталған құрылымдалған іс-әрекеттер. Ол бұл терминді «қалыпты, жеке немесе индивидуалды деңгейден асып түсу» деп анықтады. Бұл психологияның даму моделімен байланысты, ол үш кезеңді қамтиды: жеке тұлға қалыптасуға дейінгі (эго пайда болуынан бұрын), жеке тұлға (қызмет ететін эго) және трансперсональдық (эго қолжетімді болып қалады, бірақ жоғары деңгейдегі дамумен ығыстырылады). Бұл термин шың тәжірибе, сананың өзгерген күйі және рухани тәжірибелер терминологиясымен байланысты. Сондай-ақ бұл термин психоделикалық зерттеулермен және психотехнологиялармен байланысты, оған психоделикалық өсімдіктер мен химиялық заттарды зерттеу кіреді, мысалы, ЛСД, ибогаин, кетамин, пейот, аяуаска және тарих бойында барлық адам мәдениеттеріне қолжетімді заттардың алуан түрлілігі.
The transpersonal has been defined as experiences in which the sense of identity or self extends beyond (trans) the individual or personal to encompass wider aspects of humankind, life, psyche or cosmos. On the other hand, transpersonal practices are those structured activities that focus on inducing transpersonal experiences. defined the term as "development beyond conventional, personal or individual levels." It is associated with a developmental model of psychology that includes three successive stages: the prepersonal (before ego formation), the personal (the functioning ego), and the transpersonal (ego remains available but is superseded by higher development). The term is related to the terminology of peak experience, altered states of consciousness, and spiritual experiences. The term is also associated with psychedelic work, and psychotechnologies, that includes research with psychedelic plants and chemicals such as LSD, ibogaine, ketamine, peyote, ayahuasca and the vast variety of substances available to all human cultures throughout history.
Этимология
Бұл терминнің алғашқы мысалы философ Уильям Джеймстің еңбектерінде кездеседі, ол 1905 жылғы лекцияларының бірінде «Транс-жеке» терминін қолданған. Дегенмен, Джеймс енгізген бұл алғашқы терминологияның мағынасы қазіргі мағынасынан өзгеше болған.
The term has an early precedent in the writing of philosopher William James, who used the term "Trans personal" in one of his lectures from 1905. However, this early terminology, introduced by James, had a different meaning than the current one
Алайда, қазіргі академиялық жазуда қолданылатын этимология көбінесе 1960 жылдардағы адам әлеуеті қозғалысымен және трансперсоналдық психология саласын қалаған Энтони Сутич, Абрахам Маслоу және Станислав Грофпен байланысты. «Трансперсоналдық психология» деп аталатын қозғалыстың бастауы 1960 жылдардың соңында Американың батыс жағалауында деп есептеледі. Маслоу, Вич және Грофтан басқа, бұл қозғалыс Кен Уилбер, Франсис Воган, Роджер Уолш және Сеймур Борштейн есімдерімен де байланысты болды. Пауэрстің сөзіне сүйенсек, «трансперсональ» термині 1970 жылдан бастап академиялық журналдарда қолданыла бастады. Терминнің академиялық әдебиетте қолданылуы Психологиялық аннотациялар мен диссертациялық аннотацияларда тіркелген. Терминнің қолданылуы 1970 және 1980 жылдары артып, 1990 жылдары тұрақталды.
However, the etymology, as it is currently used in academic writing, is mostly associated with the human potential movement of the 1960s and the founders of the field of transpersonal psychology; Anthony Sutich, Abraham Maslow and Stanislav Grof. locates the start of the so called transpersonal psychology movement to the American west coast in the late 1960s. In addition to Maslow, Vich and Grof the movement was associated with the names of Ken Wilber, Frances Vaughan, Roger Walsh and Seymoor Boorstein. According to Powers the term "transpersonal" starts to show up in academic journals from 1970 and onwards. The use of the term in academic literature is documented in Psychological Abstracts and Dissertations Abstracts. The use of the term grew during the 1970s and 1980s and stabilized in the 1990s.
Қозғалыс
Трансперсоналдыққа қызығушылық танытқан адамдар мен ұйымдардың жиынтығы трансперсоналдық қозғалыс деп аталады. Уолш және Воган
The collective of people and organizations with an interest in the transpersonal is called the transpersonal movement. Walsh and Vaughan
Трансперсоналдық қозғалыстың қалыптасу кезеңі бірнеше маңызды ұйымдар мен институттардың құрылуымен ерекшеленеді, мысалы: 1969 жылы Трансперсоналдық институт, 1973 жылы Ноэтика ғылымдары институты, 1973 жылы Халықаралық трансперсоналдық психология қауымдастығы, 1974 жылы Наропа институты және 1975 жылы Калифорния трансперсоналдық психология институты. Қазіргі заманғы институттарға келесілер жатады: Трансперсоналдық психология қауымдастығы (ATP), Еуропалық трансперсоналдық психология қауымдастығы (EPTA), Халықаралық трансперсоналдық қауымдастық (ITA), Ибероамерикалық трансперсоналдық қауымдастық (ATI) және Еуропалық трансперсоналдық қауымдастық (Eurotas). Қозғалыстың негізгі басылымдары: Трансперсоналдық психология журналы, Трансперсоналдық зерттеулердің халықаралық журналы және Трансперсоналдық зерттеулер журналы.
The formative years of the transpersonal movement can be characterized by the founding of a few key organizations and institutions, such as: Transpersonal Institute in 1969, the Institute of Noetic Sciences in 1973, The International Transpersonal Psychology Association in 1973, Naropa Institute in 1974, and the California Institute of Transpersonal Psychology in 1975. Contemporary institutions include: the Association for Transpersonal Psychology (ATP), the European Transpersonal Psychology Association (EPTA), the International Transpersonal Association (ITA), the Ibero American Transpersonal Association (ATI) and the European Transpersonal Association (Eurotas). Leading publications within the movement include: the Journal of Transpersonal Psychology, the International Journal of Transpersonal Studies, and the Journal of Transpersonal Research.
Трансперсоналдық зерттеулер
Бірнеше комментаторлар трансперсоналдық саланың және оның көзқарасының 1980 және 1990 жылдары психологиядан тысқары және басқа трансперсоналдық салаларға қалай жылжуын атап өтеді. Трансперсоналдық ұғымның кеңеюі интердисциплинарлық жағдайға алып келді, сондай-ақ әлеуметтік жұмыс, экология, өнер, әдебиет, актерлік шеберлік, құқық, бизнес, кәсіпкерлік, экопсихология, феминизм және білім беру сияқты салалармен диалогты қамтамасыз етті. Осы тұрғыда, комментаторлар трансперсоналдық психологияның бастапқы саласы мен трансперсоналдық зерттеулердің, трансперсоналдық танымдардың кең ауқымы арасында айырмашылық бар екенін ұсынады. Трансперсоналдық саланың осы айырмашылығы зерттелетін тақырыптардың шеңберімен және зерттеушілер мен теоретиктердің қызығушылығымен байланысты. 1993 жылы жарияланған трансперсоналдық анықтамаларға шолу жасаған Уолш және Воган, сондай-ақ Калифорниялық интегралдық зерттеулер институты. 2012 жылы София университеті трансперсоналдық зерттеулерді қамту үшін аспирантура бағдарламасын кеңейтетінін хабарлады. Жаңа бағдарлама Трансперсоналдық зерттеулер аспирантурасы деп аталды. "Трансперсоналдық зерттеулердің халықаралық журналы" 1981 жылы құрылды. Оны Калифорниялық интегралдық зерттеулер институты демеушілік етеді және ол Халықаралық трансперсоналдық қауымдастықтың ресми басылымы болып табылады.
Several commentators note how the transpersonal field, and its vision, moved beyond the perspective of psychology and into other transpersonal domains during the 1980s and 1990s. This expansion of the transpersonal concept resulted in an interdisciplinary situation, and a dialogue with such fields as social work, ecology, art, literature, acting, law, business, entrepreneurship, ecopsychology, feminism and education. In this respect, commentators have suggested that there is a difference between the founding field of transpersonal psychology and a broader field of transpersonal inquiry, transpersonal studies. This differentiation of the transpersonal field has to do with the scope of the subjects under study, and the interest of researchers and theorists. In their review of transpersonal definitions, published in 1993, Walsh and Vaughan and California Institute of Integral Studies. In 2012 Sofia University announced that they were expanding their graduate program in order to include transpersonal studies. The new program was named the Graduate School of Transpersonal Studies. The International Journal of Transpersonal Studies was established in 1981. It is sponsored by the California Institute of Integral Studies and serves as the official publication of the International Transpersonal Association.