Кіріспе

Шотланд саясаткері (1525–1573)

Уильям Мэйтленд Летингтондық (1525 жылдың 9 маусымы – 1573 жыл) – шотланд саясаткері және реформаторы, ақын Ричард Мэйтлендтің үлкен ұлы.

Өмір

Ол Сент-Эндрюс университетінде білім алған. Уильям Шотландия королевасы Мэридің әйгілі "Секретарі Летингтон" болды. 1558 жылдан бастап оның Мемлекеттік хатшысы ретінде ол өз заманының әртүрлі қозғалыстарында маңызды рөл атқарды, бірақ ешбір партияның сенімін қондыра алмады. Ол Джон Нокстің радикалды шараларына қарсы королеваның заңды емес ұлы Джеймс Стюарттың партиясына қосылды және көбінесе уағыздаушыларға қарсы тұрды. Оның шетел, әсіресе ағылшын саясатын және жалпы қабілетін білуі жоғары бағалы артықшылықтарға ие болды. Лордтар Мейтлендті Елизаветадан көмек сұрау үшін Англияға жіберді, және оның саяси мансабының барысындағы тұрақты мақсаты екі тәждің бірігуіне қол жеткізу болды. Ол Саттон-хауста Ральф Садлердің қонағы болды. Ол Елизавета сарайында өте білгір елші болды. Ол корольдің күйеуі Генри Стюарт, Лорд Дарнли және оның қолдаушыларымен бірге Дэвид Риццио (королева Мэридің жеке хатшысы және күйеуі болған деген қауесеттің иесі) өлтіруге қатысты, содан кейін ол сарайдан кетуге мәжбүр болды, бірақ королеваның құрметін қайтаруға қол жеткізді. Мэри Карберри-Хилл шайқасында жауларына түскеннен кейін, 1567 жылдың 25 шілдесінде Мейтленд Эдинбургтегі ағылшын елшісі Николас Трокмортонмен кездесті. Елизаветаның нұсқауымен Трокмортон Мейтлендтен Мэриді таққа қайтару жоспары бар ма деп сұрады. Егер солай болса, Елизавета Дарнлидің өлтіруін тергеуге көмектесуге және ханзада Джеймсті сақтауға уәде берді. Трокмортон Мейтлендтің жеке жауабын жазды, онда ағылшынның араласуы осы уақытта тиімді болмайтыны және тіпті зиянды болуы мүмкін екені, сондай-ақ Трокмортонға Мэримен кездесуге рұқсат берілмейтіні айтылды: "Сіз білгеннен артық білуге мүмкіндігіңіз бар, мен сізге айтамын, егер сіз королева атынан өз мейірімшілігіңізді жасасаңыз, бұл компанияны королеваны қайтаруға мәжбүрлесеңіз және сізге оған баруға рұқсат берілсе (Лохлевен қамалында), немесе осы мәселелерде қандай да бір қауесет таратуға тырыссаңыз, оларды (жүзеге асырудың орнына) іске асыруға тырыссаңыз, мен сізге сенемін, сіз королеваның өмірін үлкен қауіпке тікелей ұшыратасыз: сондықтан қазіргі уақытта оған жақсылық жасаудың жалғыз жолы – орын беру және жұмсақтық таныту." 1568 жылы Мэри Англия Корольдігіне қашқанда Мейтленд жаңа үкіметке қосылды, бірақ оның мүддесін қорғады және оны билікке қайтару үшін партия құрды. Ол 1568 жылы Йорк қаласында Елизаветаның өкілдерімен кездескен шотландтардың бірі болды; мұнда ол Мэриді кінәсінен арылтып, оны Норфолк герцогымен үйлендіруді қалады, бұл әрекет, мүмкін, Дарнлидің өлтіруі туралы барлық ақпараттарды жариялаудан қашуға бағытталған. Мейтленд Мэридің жақтастарына қарсы регент Морейдің жорығына қатысты және 1568 жылдың 22 маусымында Джон Вудқа Ходдомнан хат жазды. Ол қылмысқа қатысқаны үшін 1569 жылы тұтқындалды. 1573 жылы Сер Уильям Кирккалди Грандж, әскери дағдыларымен және Мэри, Шотландия королевасының адал жақтасы ретінде танымал болды, Мейтлендтің Эдинбург қамалына көшірілуін ұйымдастырды және оның інісі Сер Джеймспен бірге Мэридің партиясы үшін қаланы ұстады, нәтижесінде Мейтлендтің ісі кейінге шегерілді. Регент Англия королевасы Елизавета I-нің әскери көмегін сұрады, ол Бервиктен Твидке Сэр Уильям Дрюриді күшті артиллериямен жіберді. Киркалди өзінің жоғары әскери беделіне лайық берік тұрды, қабырғалар бұзылып, қирағанға дейін, оның азықтары таусылып, құдықтар қираған және қолжетімсіз болды, ал артиллерия үнсіз қалды. Ол 1573 жылдың мамыр айында Сэр Уильям Дрюриге оңтайлы шарттар туралы жалпы уәде беріп, бас берді; бірақ бұл жағдайда ағылшын командирі одан артық міндеттерді алды. Елизаветаның бұйрығымен Сэр Уильям Дрюри тұтқындарын регент Мортонға тапсыруға мәжбүр болды, ал батыр Киркалди мен оның інісі Эдинбургтегі Базар крестінде өлім жазасын алды. Летингтонның Мейтленді, бұрыннан ауру, өзінің қауіпсіздігі үшін жаңадан аяқталған Лейт Толбуттың камерасына көшірді, онда келесі айда ол 9 шілдеде 1573 жылы у арқылы өз өмірін өзі алып, "римдік әдіспен" қайтыс болды, көпшілік алдында өлім жазасының қорлығына қарсы тұрудың орнына. Оның денесі біршама уақыт бойы қозғалмай жатты және жартылай егеуқырлар жеп қойды.

Отбасы

1548 жылы Шотландия королевасы Мэриге Францияға басты қызметкерлер ретінде еріп келген "Төрт Марияның" бірі – Мэри Флемингке үйленді. Ұлы мөр (1519 нөміріндегі жарғы, 1588 жылғы 8 сәуірде Холирудхауста бекітілді) Джеймс Мэйтлендті Летингтондық (1568 жылы туған) "Уильям Мэйтлендтің Летингтондық ұлы және мұрагері, патша хатшысы" деп көрсетеді. Уильям Мэйтлендтің қызы Маргарет Роксбург графы Роберт Керге үйленді. Уильям Мэйтленд – Шотландияның лорд-канцлері, Тирлестеннің 1-ші лорды Джон Мэйтлендтің және Мэйтленд фолиосы мен квартосының жазушысы саналған Мари Мэйтлендтің ағасы болды.