1419 жылғы Цусимаға жорық

Кіріспе

1419 жылғы Жосеон Цусимаға шабуылы

әскери қақтығыс туралы мәлімет
| қақтығыс = Ōei Invasion
| бөлігі =
| сурет =
| сурет сипаттамасы =
| күні = 20 маусым 1419 – 3 шілде 1419
| орны = Цусима аралы, Жапония
| нәтижесі = белгісіз
Корей әскерлерінің Цусима аралынан шығуы
200 кеме
| қазалар1 = Корей деректері:
129 кеме
1,939 үй қиратылды
114 адам қаза тапты (атқыланды)
21 адам тұтқынға алынды
Жапон деректері:
123 адам қаза тапты
1419 жылғы Жосеон Цусима аралына жасаған шабуыл, ол Корей түбегі мен Кюсю арасындағы Цусима бұғазының ортасында орналасқан. Цусиманы басып берудің үшінші және ең ірі әрекеті (對馬島征伐) 1419 жылы (Седжонның тәж киюінің бірінші жылы) болды, және сол жылдың зодиагі бойынша аталды. Оған 1389 жылдың ақпан айында және 1396 жылдың желтоқсан айында өткен бірінші шабуылдар алдын бақты. Екі жағдайда да мақсат – аймақтағы қарақшылықты жою болды. Бұл жылдың атауы алты жылдық зодиактан алынған. Жапондық анықтама Оэй дәуірінен (1394–1428) шыққан, бұл Жапонияда қолданылатын күнтізбе жүйесінің жапондық дәуірінің атауы.

Өмірбаян

Жаулап алудың тікелей себебі 1419 жылғы 5 мамырда болған оқиға болды, онда 39 әскери кеме Мин әулетіне бағыт алғанда Биин округінің (庇仁縣) Доду (都豆音串) шығанағын басып алды. Бұл шайқаста Жосон 7 әскери кемені жоғалтып, экипаждың көп бөлігі қаза тауып, ауыр зардап шекті. Цусима экономикасы Кореямен саудаға күшті тәуелді болды. 1419 жылғы 19 маусымда И Чжон Мудың 227 кемеден және 17 285 сарбаздан тұратын флоты Геое аралынан Цусимаға қарай жолға шықты. 29 маусымда Жосон экспедициялық күштері "пираттарға тиесілі 68 үйді өртеп, 15 кемесін жойды, 9 пиратты өлтірді, сондай-ақ тұтқындалған 15 қытай және 8 Жосон адамын босатып алды". 10 шілдедегі жазбада вокудан қаза тапқан сарбаздардың саны 180-ге жеткені айтылды. Алайда, 13 тамызда Фушиминомия Садафуса (ja) жазған "Канмон Никки" (看聞日記) күнделігінде, Шони Мицусададан (ja) алынған хабарламаға сүйене отырып, Цусима тарапы 700-ге жуық атты әскермен шайқасқа түсіп, 26 маусым күні бойы аяусыз соғысқандығы, ал 2 шілдеге дейін 3700-ден астам корейді өлтіргендігі жазылған. Кейін құрастырылған жапондық дереккөз – Тайшу Хроненриакуға сәйкес, корей әскерінің жоғалғандары 2500 адамды құрады. 3 шілдеде корей әскері Геое аралына қайта шегінді. Жосон әулетінің 9 шілдедегі жазбаларында жоғары лауазымды шенеуніктердің бірі патшаға сарбаздардың рухы төмендегендіктен, кеме жабдықтары зақымдалғандықтан және желдің күші артқандықтан, қайтадан теңізге шығудың дұрыс емес екенін кеңес берді. 22 шілдедегі жазбада тағы бір жоғары лауазымды шенеунік қытайлықтар корей әскерінің жеңіліске ұшырағанын көргендіктен, олардың әлсіздігін білген соң Қытайға оралуына рұқсат бермейтінін айтты. Осыдан кейін корей әскері Цусимаға қайта оралмады.

Салдары

17 шілдеде Жосон үкіметі Цусимаға Сегье (書契, Жосон мен Жапон сёгунаты арасындағы дипломатиялық келіссөздер үшін пайдаланылатын ресми құжат) жіберіп, оның бағынуын талап етті. Біраз уақыттан соң бағыну шарттары мен соғыстан кейінгі мәселелер бойынша келіссөздер жүргізілді. 1420 жылғы қаңтарда екі жақ Цусима Гёнсан провинциясының билігіне беріледі және Цусиманың әміршісі Жосон сарайына келтіріледі деген шарттармен келісімге келді. Бұл Цусиманы екі ел арасындағы ресми бейбіт делдал ретінде орнату үшін қалыпты процедура болжалды. 1443 жылы, басып алудан 24 жыл өткен соң, Жосон мен жапон феодалдары арасында Гихэ шарты жасалды; даймё, ол жыл сайын 50 жапон сауда кемесінің Жосон порттарына кіруіне рұқсат берді. Осының нәтижесінде воку (қарақшылар) біртіндеп азайды. Шарты бойынша Со кланы Кореямен жапон саудасын монополиялады. 1510 жылы жапон саудагерлері Цусима мен Икиден Бусан, Ульсан және Цзиньхэге сауда жасауға келген жапон саудагерлеріне қатысты Жосонның қатаң саясатына наразылық білдірді. Со кланы көтерілісті қолдады, бірақ ол жергілікті билік органдары тарапынан басып тасталды. Бұл көтеріліс кейін "Үш пордың бүлігі" деп аталды. 1512 жылы король Чжунчжон басшылығымен одан да қатаң шарт жасалды, бірақ бұл Имсин шарты қатаң шектеулермен күшіне енді және 1544 жылғы "Сарянджиндегі жапондық бүлігіне" (사량진왜변, 蛇梁鎭倭變) дейін жыл сайын Жосонға тек 25 кемеге ғана кіруге рұқсат берілді. Корея экспорттаған тауарларға күріш, мақта, женьшень және сутра мәтіндері кірді. Ал Со кланы Цусима аралы мен Жапониядан мыс, қалайы, күкірт, дәрілік шөптер және дәмдеуіштер ұсынды. Со кланы Корея мен Жапония арасындағы сауда орталығына айналды және одан үлкен пайда көріп, Корея мен Цусима аралының тұрғындары арасындағы қарым-қатынас жақсарды. Аралға кеме апатынан құтылған корей теңізшілеріне көрсетілген қонақжайлық туралы көптеген жазбалар бар, ал Цусимадан келген саудагерлер корей порттарында артықшылықтарға ие болды.

On July 17, the Joseon government sent a Segye (書契, official document used for diplomatic negotiations between Joseon and the Japanese Shogunate) to Tsushima demanding its surrender. After a while of negotiations on the terms of surrender and post war settlement, the two sides finally agreed as follows in January 1420 under the conditions that Tsushima will be placed under the jurisdiction of Gyeongsang province that the envoy from Tsushima will bring the Lord of Tsushima to the Joseon court. This was supposed to serve as a formality in order to establish Tsushima as a official peaceful intermediary between the two countries. In 1443, 24 years after the invasion, the Treaty of Gyehae was signed between Joseon and the Japanese feudal lords; ; daimyo, which stipulated that 50 Japanese trading ships could enter Joseon ports each year. As a result, wokou gradually declined. The treaty allowed the Sō clan to monopolize Japanese trade with Korea. In 1510, Japanese traders revolted against Joseon's stricter policies on Japanese traders from Tsushima and Iki coming to Busan, Ulsan and Jinhae to trade. The Sō clan supported the uprising, but it was eventually suppressed by local authorities. The uprising was later came to be known as the "Disturbance of the Three Ports". A more restrictive treaty was re imposed under the direction of King Jungjong in 1512, but this Treaty of Imsin was enacted only under strictly limited terms, and only 25 ships were allowed to visit Joseon annually until "Japanese riots in Saryangjin" (사량진왜변, 蛇梁鎭倭變) in 1544. Korean exports included rice, cotton, ginseng, and Sutra texts. In exchange, the Sō clan provided copper, tin, sulfur, medicinal herbs, and spices from both Tsushima island and Japan. The Sō clan became a trading hub between Korea and Japan and benefited greatly from it. The relationship between Korea and residents of Tsushima Island greatly improved thereafter; there were numerous records of hospitality towards shipwrecked Korean sailors who ended up on the island, and merchants from Tsushima Island enjoyed special privileges in Korean ports.

Жапондық дереккөздер бойынша

Киотода 1419 жылдың маусым айының соңында басып кіру туралы қауесет тарады. Бұл шабуыл моңғолдардың Жапонияға жасаған шапқыншылықтарымен байланысты болды. Тамыз айында Со кланының билеушісі Шони Мицусада Ашикага шогунатына Со кланының өкілі Со Уэмон корей шабуылшыларын жеңгенін хабарлады. Дегенмен, корей тұтқындары Мин Қытай әскерлерінің Жапонияға шабуыл жасауды жоспарлап отырғанын мәлімдеді. Шогун Ашикага Ёсимочи әкесі Ёсимицуға қарағанда Минге қатысты қатаң позиция ұстанғандықтан, шогунат бұл қауіпті өте қатысты деп санады. Кейіннен шогун Кюсю өкілінен есеп алды. Бұл есеп Шонидің мәлімдемесінен айтарлықтай өзгеше болғандықтан, шогун Кореяның нақты ниеттерін анықтау қажеттігін сезінді. 15 шілдеде Со Садамориге жолданған хатында Жосон Цусиманың Кёнсан провинциясына қарасты екенін айтып, оған Корея құрлығына келіп, бағыну немесе Жапонияға қайту арқылы аралды тастауды талап етті. Тамыз айында Со Садаморидің елшісі екенін мәлімдеген адам Кореяға келді. Оның ұсынған талаптары Жосонға қанағаттандырмас болды. Тэджон қыркүйек айында да осындай талаптар қойды. Седжон Силок, өзін өкіл деп мәлімдеген, Цусиманы Кёнсан провинциясының басқаруына беру туралы Кореяның ұсынысына келісті. Корея соты бұл келісімді бекітті. Бірақ, кейінірек келіссөздер кезінде елшінің шын мәнінде Со Садаморидің өкілі емес екені анықталды. 1419 жылдың қараша айында Ашикага Ёсимочидің елшілері Кореяға келді. Жауап ретінде король Седжон Сонг Хуй Гёнды Жапонияға жіберді. Дипломатиялық миссия 1420 жылдың басында Жосон астанасынан аттанып, Цусимада Сода Саемонтаромен кездесті, ал Со Садамори Хизен провинциясындағы Шони кланымен бірге болды. Со Садамори сәуір айында Киотоға келді. Міндетін орындағаннан кейін маусым айында Киотодан кетіп, Кюсюдегі Шони және Со кландарымен келіссөздерді аяқтағаннан кейін Кореяға оралды. Бұл сапар Жапония мен Корея арасындағы өзара түсініспеушіліктерді түзетуге көмектесті. Цусимада Сонг Сода Саемонтародан Цусиманың Кореяға тәуелділігін көрсеткен корей құжатына наразылық білдірді. Ол Шони кланының әскери қимылдарына қатысты ескерту жасады. Сонг Со Садаморидің бұрынғы келіссөздерге қатыспағанын, сондай-ақ Со кланының Шони кланына бағынышты екенін білді. Бұл жағдай Кореяның Цусимаға қатысты жоспарларын өзгертіп жіберді. Киотода Сонг Жосонның Жапонияға басып кіру ниеті жоқ екенін түсіндірді. Қайтып келе жатқанда корей елшілері Со және Шони кландарының Жосонға қатысты қатал позицияларымен бетпе-бет келді. 1421 жылдың сәуір айында Со Садамориден келген хатта жапон тұтқындарын қайтару талап етілді және Кореяның Цусимаға қатысты талабына назар салынды. Жапон елшісінің шогунаттың билігін пайдаланғаны айтылады, бұл Со кланының Кореямен болашақ дипломатиялық келіссөздерінде жиі кездеседі. Тэджонның бұйрығымен Корея Со кланына қатысты қатал позиция сақтады. Соданың елшілері бірнеше рет Кореяға келсе де, 1423 жылға дейін келісімге келе алмады. 1422 жылдың мамырында Тэджонның қайтысы Кореяның Жапонияға қатысты саясатын жұмсартты. Седжонның тұсында Жосон Цусимаға қатысты талаптарынан бас тартып, сауда тәртібін сақтау міндеті үшін Со кланына саудалық жеңілдіктер беруге шешім қабылдады.

In Kyoto, rumors of the invasion spread around the end of the June 1419. The raid was associated with the Mongol invasions of Japan. By August, Shōni Mitsusada, the overlord of the Sō clan, reported to the Ashikaga shogunate that the Shōni's deputy Sō Uemon had defeated Korean invaders. However, Korean captives were reported to have stated that forces from Ming China were planning to invade Japan. Since shōgun Ashikaga Yoshimochi took a harder stance toward the Ming than his father Yoshimitsu, the threat was taken seriously by the shogunate. Later, the shōgun received a report from the Kyūshū Deputy. Since it was considerably different from the Shōni's version, the shōgun felt the necessity of examining Korea's real intentions. In a letter to Sō Sadamori issued on 15 July, the Joseon claimed that Tsushima belonged to Gyeongsang Province and asked him to leave the island, either by coming to the Korean mainland and submitting himself or by retreating to Japan. In August, a man who claimed to be an envoy of Sō Sadamori arrived in Korea. The conditions he presented seemed unsatisfactory to the Joseon. Taejong made similar demands of the envoy in September. Sejong Sillok, the same self claimed envoy, agreed to Korea's proposal to put Tsushima under the rule of Gyeongsang Province. The Korean court approved of this agreement. However, in later negotiations it was revealed that the envoy was not actually a representative of Sō Sadamori. In November 1419, envoys of Ashikaga Yoshimochi visited Korea. In return, King Sejong sent Song Hui gyeong to Japan. The diplomatic mission left the Joseon capital in early 1420 and met with Soda Saemontaro on Tsushima as Sō Sadamori stayed with the Shōni clan in Hizen Province. Sō Sadamori arrived in Kyoto in April. Having accomplished his mission, he left Kyoto in June, returning to Korea after completing negotiations with the Shōni and Sō clans in Kyūshū. This trip corrected mutual misunderstandings between Japan and Korea. In Tsushima, Song received a protest from Soda Saemontaro over a Korean document that stated Tsushima's dependence on Korea. He warned of the Shōni clan's possible military action. Song realized that Sō Sadamori had not been involved in the previous negotiations, and also learned of the Sō clan's vassalage to the Shōni clan. These realizations overturned Korea's plans towards Tsushima. In Kyoto, Song clarified that the Joseon had no intention of invading Japan. On their way back, Korean envoys faced the Sō and Shōni's hard line attitude toward the Joseon. In April 1421, a letter from Sō Sadamori demanded the return of Japanese captives and pointed out Korea's claim over Tsushima. It is noted that the Japanese envoy took advantage of the shogunate's authority, which can frequently be found in the Sō clan's later diplomatic talks with Korea. By the order of Taejong, Korea took a tough stance against the Sō clan. Although Soda's messengers visited Korea several times, they did not reach a settlement until 1423. The death of the hard line Taejong in May 1422 softened Korea's policy toward Japan. Under Sejong, Joseon relinquished its claims to Tsushima and decided to grant trade privileges to the Sō clan in exchange for its duty to maintain trade order.

Кореялық дереккөздер бойынша

1419 жылы Седжонг патшасы әкесі және бұрынғы патша Тхэцзонгтың кеңесімен, қытайға шабуыл жасаған воку қарақшыларына қарсы Цусимада шабуыл жасауға шешім қабылдады. 1419 жылдың мамыр айында Цусима провинциясының билігіне осы жоспар туралы ультиматум ретінде хабарлама жіберілді. Цусима үкіметіне қарсы жарияланған соғыста патша, жергілікті биліктің қарақшылық әрекеттерге араласпауы салдарынан, корей тілінде Даэмадо деп аталатын Цусиманың құлдырап кеткенін мәлімдеді. Корея аралдың істеріне қажетті үлесін қайталады, соңғы ашаршылыққа көмектесу және жалпы сауда жолдарының қадағалануы, аймақтың тұтастығын қорғау үшін жерді күшпен қайтарып алу туралы шешімге әкелді. Соғыс кезінде 180 корей сарбазы қаза тапты. 1419 жылдың шілдесінде Тхэцзонг Цусиманың Со Садамориіне Кореяның соғыстағы жеңісімен Цусиманы қайтарып алу туралы хат жіберді. Бұл жер бұрынғы Силла патшалығы кезінде болғандай, Кореяның жері болды. Цусиманың Кореяға салық төлеуші мемлекет ретінде қатынасуы туралы келісім ұсынылды. 1419 жылдың қыркүйегінде Садамори Кореяға бағыну үшін және түрлі сыйлықтар сыйлау үшін елші жіберді. 1420 жылдың қаңтарында Сеулге келген жапон елшісі "Трипитака Кореана" буддалық жазбаларының көшірмесін сұрады, ол корей ұлттық қазынасы ретінде ерекше құрметке ие. Седжонг екі ел арасындағы достықтың белгісі ретінде осы өтінішті қанағаттандырды. Садамори аралдың ресми түрде Даэмадо деген атпен Кореяның құрамына енуін сұрады, сондай-ақ жеке өзі Кореяның азаматы болуға және воку мәселесін мемлекеттің тәуелсіз әрекеті ретінде шешуге уәде берді. Седжонг осы өтінішті де қанағаттандырып, Садамориге Сеулге емес, Кёнсан провинциясына есеп беруге рұқсат берді.