Кіріспе

Австралиялық кәсіпкер Мэри Рейби (ағылш. Mary Reibey née Haydock; 12 мамыр 1777 – 30 мамыр 1855) – Англияда туған саудагер, кеме иесі және сауда жасаушы. Ол қылмыстық ретінде Австралияға жер аударылған. Бостандыққа шыққаннан кейін, ол замандастарының пікірінше, қоғамдық үлгі болды және колониядағы табысты кәсіпкер ретінде танымал аңызға айналды.

Ерте өмір

Рейби, шын аты Молли Хейдок, 12 мамыр 1777 жылы Англияның Ланкашир графтығындағы Бьюри қаласында дүниеге келген. Әке-шешесі қайтыс болғаннан кейін оны әжесі тәрбиелеп, жұмысқа жіберген. Ол қашып кетіп, 1791 жылдың тамызында жылқы ұрлағандығы үшін тұтқындалды. Ол кезде ол жігіт болып киініп, Джеймс Берроу деген есіммен таныстырды. Жеті жылға сотталған ол 1792 жылдың қазан айында "Роял адмирал" кемесімен Австралияның Сидней қаласына келді.

Австралиядағы өмірі мен мансабы

1794 жылдың 7 қыркүйегінде 17 жасар Мэри Томас Рейбиге тұрмысқа шықты, ол оған бірнеше рет ұсыныс жасағаннан кейін; ол, ақырында, «Британия» қойма кемесіндегі кіші офицерге үйленуге келісті. Рейби сонымен қатар Рейби, Рейби және Рейби деген тегтерін алмастыра қолданды; отбасы кейінірек Рейби деген жазуын қабылдады. Томас Рейбиге Хоуксбери өзенінің жағасында жер берілді, ол Мэримен бірге тұрмысқа шығып, үйленгеннен кейін шаруашылықпен айналысты. Олар Рейбикрофт деп аталатын шаруашылық үйін салды, ол қазір Ұлттық мұра тізіліміне енгізілген. Томас Рейби Хоуксбери өзені арқылы Сиднейге жүк тасымалдау бизнесін бастады, кейін Сиднейге көшіп келді. Томас Рейбидің кәсіптік жобалары өркендеп, 1804 жылы Маккуари Плейс маңындағы қосымша жерге едәуір тас үй салуға мүмкіндік берді. Ол Хоуксбери өзенінің жағасында бірнеше шаруашылық алып, көмір, кедр, түлкі және тері саудасын жүргізді. Ол Эдвард Уиллспен серіктестік құрды, сауда белсенділігі Бас бұғазына, Тынық мұхиты аралдарына және 1809 жылдан бастап Қытай мен Үндістанға дейін кеңейтілді. 1828 жылға қарай, ол саудаға белсенді қатысудан біртіндеп зейнеткерлікке шыққанда, қалада кең аумақты мүлікті жинады. Дегенмен, басқалар сияқты, ол да кейде шындықты айтуда сақтық танытты. 1820 жылдың наурыз айында ол қыздарымен бірге Англияға, туған ауылына сапар шекті, ал келесі жылы Сиднейге оралды. Ол Сэндхиллс зиратында жерленді, ал зират қайта жаңартылғанда Ла Перуз зиратына көшірілді. Рейбидің ескерткіші Ботаника зиратындағы Пионерлер ескерткіш саябағында орналасқан. Кәсіпкерлік қабілеті мен нық мінезі бар, өмірі бойы Рейби Жаңа Оңтүстік Уэльс колониясында білгір және табысты кәсіпкер ретінде танылды. Ол 1994 жылдан бері басылған Австралияның жиырма долларлық банкноталарының алдыңғы бетінде және 2019 жылдан бастап оның жаңа дизайнында бейнеленген. Мэри мен Томас Рейбинің немерелерінің бірі Томас Рейби (1821–1912) 1876–1877 жылдары Тасмания премьер-министрі болды.