Кіріспе
Боливияның бұрынғы валютасы – боливия песосы (ISO 4217 коды: ). 1963 жылдың 1 қаңтарынан 1986 жылдың 31 желтоқсанына дейін Боливияның валютасы ретінде қолданылды. Ол боливианомен алмастырылды. Песо 100 центавоға бөлінген. 1 боливианоға 1 000 000 боливия песосы шамасында айырбастау бағамы болды. Боливия песосының валюта таңбасы "$b" болған.
The peso boliviano (ISO 4217 code: ) was the currency of Bolivia from January 1, 1963, until December 31, 1986. It was replaced by the boliviano. It was divided into 100 centavos. The conversion rate was 1,000,000 pesos bolivianos to 1 boliviano. "$b." was the currency symbol for the peso boliviano.
Тарих
1959 жылдың 15 желтоқсанында Боливия инфляциядан қатты зардап шеккен боливиано валютасына қатысты көптеген валюталық шектеулерді жойған кең ауқымды экономикалық тұрақтандыру бағдарламасын енгізді. Бағдарлама ауыспалы валюта бағамын қабылдады, ол 1962 жылы АҚШ долларына 11,875 боливианода тұрақталды. 1963 жылдың 1 қаңтарындағы валюта реформасы 1000 боливианоға тең боливиано песосын енгізді, ал бастапқы орталық айырбас бағамы 11,875 болды. Бірақ инфляция көп ұзамай қайта оралды және 1972 жылдың 27 қазанында боливиано песосы 39,4% құнсызданды, жаңа ресми бағамы 20,00 болды. Бұл бағам 1979 жылдың 30 қарашасына дейін сақталды, содан кейін боливиано песосы бақыланатын еркін айналымға жіберілді, бастапқыда 25,00 бағамымен. Инфляция үдеді. Ресми бағам 1982 жылдың 5 ақпанында 44-ке дейін құнсызданды. 1982 жылы орташа айырбас бағамы 64,12, 1983 жылы 229,78, ал 1984 жылы 2314 болды. 1985 жылдың қыркүйегіне қарай АҚШ доллары қара нарықта бір миллион боливиано песосына тең болды. Президент Пас Эстенссоро песо үшін еркін айырбас бағамын жариялады, ол 1985 жылдың 29 тамызында қолданысқа енгізіліп, 95% девальвацияға әкелді. Барлық валюталық бақылау алынып тасталды және айырбас бағамы сұраныс пен ұсынысқа сәйкес аптасына екі рет белгіленді. Оның құны төмендеуін жалғастырды және 1986 жылдың қаңтарына қарай үкімет экономикаға сенімді арттыру үшін күн сайын жаңа бағам белгілеуге тырысты. АҚШ долларына шаққанда 2,2-ге дейін төмендегеннен кейін песо 1,8-ге дейін жақсарды және тұрақталды. 1986 жылдың 28 қарашасындағы №901 заңмен жаңа валюта бірлігі – боливиано құрылды және 1986 жылдың 30 желтоқсанында жарияланған валюта реформасы 1987 жылдың 1 қаңтарынан бастап күшіне енді. Бұл жаңа боливиано боливиано песосының орнын басты. 1 боливиано = 1 000 000 боливиано песосы.
Қорытынды
Боливиялық песо номиналындағы банкноттар 1963 жылы 1, 5, 10, 20, 50 және 100 номиналымен шығарылды. Бір кезде, ескі боливианоның номиналы банкноттардың арт жағында көрсетілген. 1981 жылы серияға 500, ал 1982 жылы 1000 номиналы қосылды. 1982 жылы 100 номиналының қарапайым нұсқасы шығарылды, ол қауіпсіз жіпсіз және гравировка емес, литографиялық әдіспен басылды. Бұл сапасы төмен банкноттартың жалған екенінен сескенген халық олардан мүлдем бас тартты, нәтижесінде бірнеше айдан кейін Banco Central Bank ескі 100 номиналының банкнотын қайта шығара бастады. Инфляция жылдамдаған сайын, Banco Central 1982 жылы 5000 және 10000 боливий песосына арналған cheques de gerencia (кассалық чектер, куәландырылған чектер, банк тікелей төлемдері) енгізді. 1983 жылдың жазында 1, 5 және 20 номиналындағы банкноттар айналымнан мүлдем жоғалып, айналымда 10, 50, 100, 500 және 1000 боливий песосы ғана қалды. 5000 және 10000 номиналындағы банкноттар кейінірек пайда болды. Гиперинфляция тұрақты банкноттарды шығаруға жеткіліксіз уақыт қалдырды, сондықтан 1984-1985 жылдары Banco Central 20 000, 50 000, 100 000, 500 000, 1 миллион, 5 миллион және 10 миллион боливий песосына арналған қарапайым cheques de gerencia шығарды (олардың барлығы төрт түрлі баспаханада басылды). 50 000 және 100 000 песолық тұрақты банкноттар да айналымға түсті, олардың дизайны тиісінше 5 және 1 песолық банкноттардың дизайнымен ұқсас болды. 1986 жылдың көктеміне қарай айналымдағы валюта 100 000-нан 10 миллион боливий песосына дейінгі cheques de gerencia және 50 000 және 100 000 боливий песосы номиналындағы "кішкентай" банкноттардан тұрды.