Кіріспе

Санбо Кёдан (三宝教団) – сото (Каодун) және Ринзай (Линджи) дәстүрлерінен тараған дзен мектебі. 2014 жылы Санбо Дзен Интернешнл деп аталды. Санбо Кёдан термині көбінесе Харада Ясутани дзен шежіресін білдіреді. Дегенмен, Ясутанидің бірнеше шәкірттері Санбо Кёданнан тәуелсіз өздерінің оқыту жолдарын ашты. Нақты айтқанда, Санбо Кёдан қазір Санбо Дзен Интернешнл деп танылатын ұйымды ғана қамтиды.

Тарих

Санбо Кёданды 1954 жылы Хакуун Ясутани құрды, ол «соңында Сото мектебіндегі мүшелігінен бас тартып, өзін тікелей Доген Зенжимен байланысты деп жариялады». Харада Роши мен Ясутани Роши екеуі де дзен практикасын үйренушілерге, сондай-ақ басқа (буддистік емес, азиялық емес) дін өкілдері мен мәдениеттерге кеңінен таныстырушылар болды. Олардың үйренушілерге ашық болуы 1868 жылы басталған Мэйдзи жаңартуының модернизациялық тенденциясына сай келді. Осы кезеңнен бастап, түрлі дзен институттары үйренушілерге дзенді практикалауға рұқсат берді. Санбо Кёдан басшылары Жапониядағы қазіргі әлеуметтік және мәдени өзгерістерге қатысты, олар ортағасырлық феодалдық жүйенің күйреуінен және шетелдік әсерге, сондай-ақ қазіргі батыс технологиялары мен мәдениетіне ашылудан туындады. Олардың кейбіреулерінің 20-ғасырдың ортасындағы Жапон империясының қатал милитаристік ұлтшылдығымен байланысы қырғи қабақ соғыс тудырып отыр. Ямада Кунның достары мен әріптестерінің арасында жапон империализмін ынтамен қолдаған Соэн Накагава болды, ал Ясутани Рошидің өзінің ұстанымы да талқылаулардың нысаны болды. Жапон буддизмінде буддистік модернизм дамыды, бірақ сонымен қатар өмір сүру үшін автократиялық режимді қолдауға бейімділік болды.

Батыс ықпалы

Санбо Кёдан мүшелерінің саны аз болғанымен (1988 жылы 3790 тіркелген ізбасар және 24 оқытушы), «Санбо Кёдан батыстағы Дзенге зор әсер етті». Санбо Кёданмен байланысты батыстықтар, оның ішінде көптеген рим католиктері, 20-шы ғасырдың соңы мен 21-ші ғасырдың басында Солтүстік Америка мен Еуропада оның ілімдерін таратуға көмектесті. Америкалық Дзеннің алғашқы өкілдерінің бірі Филипп Капло болды, ол «Дзеннің үш тірегі» атты жинақ жариялады, оның негізгі бөлігін Ямада Кун, Кубота Дзюннің көмегімен құрастырды. Олар жасаған дүркінді аударманы Филипп Капло жетілдіріп, кейбір бөлімдеріне кіріспе жазды. Үшеуі де 1965 жылы Каплоның атымен жарық көрген кітаптың редакторлары болды. Капло 1950-60 жылдары Обамадағы Харада Согаку мен Токио маңындағы Ясутани Хакууннан тәлім алған, бірақ ресми дхарма мұрагері болған жоқ және өзінің жеке дәстүрін қалыптастырды. Ясутанимен бірге оқыған және өз ұйымдарын құрған басқа да белгілі ұстаздар Тайзан Маэдзуми мен Роберт Бейкер Айткен болды, бірақ Айткеннің көп бөлігін Кун Ямада тәрбиеледі. Еуропада Санбо Кёдан әсіресе Хьюго Эномия Лассалль сияқты рим католиктерімен байланысты болды. Ясутанидің дәстүрі жылдам өсіп, АҚШ-тағы ең ірі Дзен желілерінің біріне айналды, бірақ Ясутанидің кейбір шәкірттері мен оның ізбасары Ямада Кунның шәкірттері Санбо Кёданнан шығып, өз ұйымдарын құрды.

Харизматикалық билік

Санбо Кёдан сонымен қатар Ясутани билігіне тәуелділігі арқылы Батыс Дзенде харизматикалық билікті енгізуде ықпалды болды, бірақ сонымен бірге жапон Дзенінің бағытынан тыс тұрды. Ол жапон мәдениетінің билікке қатысты ерекшеліктерін білмейтін мәдениетке көшірілді. Кеншоны билік құралы ретінде баса назарлау және дхарманың дұрыс берілуін сақтауға басымдық беру, кейбір наразы болған бұрынғы мүшелердің пікірінше, Ясутанидің ізбасары Ямада Коун қайтыс болғанда институционалдық мәселелерге әкелді. 1989 жылы қайтыс болғанға дейін Ямада Коун Санбо Кёдан басшылығын тікелей Кубота Дзюн Рошиге тапсырды, ол 2004 жылға дейін оның абысы болды, содан кейін аббаттық Ямада Рёун Рошиге өтті. Санбо Дзеннен уәкілеттік алған бірнеше батыс ұстаздары ұйымнан шығып кеткенімен, шамамен 40-қа жуығы оның құрамында қалды және мекеме өркендеп, күштілік пен тұрақтылық белгілерін көрсетуде. "Үш бұлттың" (Харада, Ясутани және Ямада) тікелей руы бүгінгі Санбо Дзенде берік ядро мен діңгекті сақтайды. Өзінің табиғатын тану Зеннің соңғы шындығын тәуелсіз растайды, бұл институттар мен дәстүрлерді сақтау қажеттілігімен қақтығысуы мүмкін. Екінші жағынан, ол Зен ілімінің өзегін жаңартуға және жандандыруға көмектеседі, сондай-ақ жапондық емес контекстке көбірек сәйкес келетін Зен практикасының стильдерінің пайда болуына мүмкіндік береді.

Ясутани мен жапон империализмі

Ясутанидің Тынық мұхиты соғысын қолдауы Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін сыналып, қанағаттандырмады. Брайан Викторияның "Зен соғыста" атты кітабы жарық көргеннен кейін Санбо Кёданның үшінші абысы Кубота Цзюнь көпшілік алдында өтініш айтты.