Кіріспе

Гректер ескерткіші Австралияның астанасы Канберрадағы Австралия соғыс ескерткішінің жанында, Анзак парадында орналасқан. 1941 жылғы 6 сәуірде 6-дивизия (Австралия армиясы) Грекияның материктік бөлігінде неміс әскерінің шабуылына қарсы тұрған одақтас күштерге қосылды. Австралия мен Жаңа Зеландиядан келген одақтас әскерлер саны жағынан неміс әскерінен әлдеқайда кем болды, ал әуеде неміс күштері басымдық танытты. Бұл науқан "соғыс жүріп шегінуге" айналды. Көптеген эвакуацияланған австралиялықтар Критке жеткізілді, онда британдық, Жаңа Зеландия және грек әскерлерімен бірге неміс әскеріне қарсы Крит шайқасында күресті. Екі науқанда да 5 мыңнан астам австралиялық әскер тұтқынға түсті. Бұл ескерткіш Грекиядағы осы науқандарда қаза тапқандар мен соғысқандарды, соның ішінде Жерорта теңізінде Австралия Корольдік Әскери-теңіз флоты және Сауда флоты, Австралия Корольдік Әуе күштері мен медбикелер қызметі, Арнайы жасырын күштер, басқа одақтас әскери қызметкерлер және осы адамдарды қауіпсіз жерге жеткізуге көмектескен грек азаматтарын еске алады. Ескерткіш 1988 жылғы 21 мамырда Австралияның премьер-министрі Боб Хоук және Грекияның вице-премьері Иоаннис Хараламбопулос тарапынан ашылды.

Дизайн

Мрамордан жасалған ескерткіш Кипр қарағайлары тірелген зәйтүн бақшасының арасындағы ежелгі грек театрының пішінін еске түсіреді. Дорилік бағана – өркениеттің бастауын символдайды. Бағананың беті грек православие шіркеуінің кресімен әшекейленген, ол қаза тапқан жауынгердің қабірін білдіреді. Бағана Грекияның аралдары мен түбектеріндегі шайқастардың қиын-қыстау жағалауын және майдан далаларын бейнелейтін мозаикалық төсеніште орналасқан. (Дизайн: Мэри Холл) Зақымдалған болат сынықтары соғыстың бекершілігі мен құлтуын көрсетеді, ал бағанамен бірге өркениет пен қақтығыстың көмілген қалдықтарын аңғартады. Бұл ескерткіш Ancher, Mortlock and Woolley Pty Ltd архитектуралық фирмасымен жобаланған.

Қосымша нысандар

Негізгі ескерткіштің артында Грекия мен Австралияның вице-премьерлері, құрметті Цаннис Цаннетакис және құрметті Пол Китинг 1991 жылдың 28 сәуірінде Греция мен Крит аралындағы шайқастардың 50 жылдығын белгілеу үшін ағаш отырғызды.