Кіріспе

Праганың ортағасырлық қонысы, Чехия басқа жерлер

Праганың Ескі қаласы (Prager Altstadt) – Чехияның Прага қаласының ортағасырлық қонысы. Ол сыртынан жартылай дөңгелек ор мен қабырғамен қоршалған, оның екі шеті де Влтава өзенімен жалғасқан. Ор қазір көшелермен (солтүстіктен оңтүстік-батысқа қарай) – Революция, Na Příkopě және Národní көшелерімен жабылып, Ескі қаланың кадастрлық ауданының ресми шекарасы болып табылады. Қазір ол Праганың 1-ауданының бөлігі.

Ескі қаланың танымал орындары – Ескі қала алаңы мен Астрономиялық сағат. Ескі қала Праганың Жаңа қаласымен шектеседі. Влтава өзені арқылы Карл көпірімен байланысқан Праганың Кіші қаласы орналасқан. Ал бұрынғы еврей қаласы (Йозефов) Влтаваға қарай, Ескі қаланың солтүстік-батыс бұрышында жатыр.

Тарих

Оның алғашқы пайда болу кезеңдерінен бастап, шамамен 9 ғасырда, Staré Město Влтава өзенінің жағасындағы кең алаңнан өскен елді мекендерден қалыптасқан. 1100 жылға дейінгі жазбаларда көрсетілгендей, әр сенбі сайын алаңда базар өткізіліп, сонымен қатар ірі әскери жиындар да ұйымдастырылған. Сауда арқасында аймақтың саудагерлері байып, Богемия королі Вацлав I оларға қала құқығын берген кезде Прага қаласы (Město pražské) құрылды. Ежелгі деректерге сәйкес, қалада 13 қақпа және мықты қорғаныс жүйесін қамтамасыз ететін үлкен ор болған. 1338 жылы Праганың Ескі қаласының кеңесшілеріне Богемия королі Люксембургтің Иоанны Волфин од Каменен (Волфин фон Штайн) әулетінен әсем үйді сатып алуға және оны қалалық әкімшілік ғимаратына қайта жарақтап салуға рұқсат берді. 14 ғасырдың ортасында Праганың Ескі қаласының маңызы тез өсті. Сауда мен қолөнердің дамуының нәтижесінде қала гүлденіп, Орталық Еуропаның маңызды мегаполистерінің біріне айналды. 1355 жылы Богемия королі Карл IV Рим императоры болғаннан кейін, оның даңқы мен мәртебесі одан да арта түсті. Сол кезде бүкіл ортағасырлық Еуропаның назары Прагаға, Киелі Рим империясының бас резиденциясына ауды. Алғашқы қалалық ғимарат патшалық пен империяның алғашқы қаласының қалалық кеңесінің күші мен мақтанышының символы болған алып шаршы тас мұнарамен кеңейтілді. 1364 жылы құрылысы аяқталған мұнара қаладағы ең биік құрылыс болды. 14 ғасырда Карл IV қаланы кеңейтіп, Жаңа Прага қаласын құрғаннан кейін, қамал мен қабырғалар бұзылды. 1348 жылы Карл IV Прага университетін құрды. 14 ғасырдың соңынан бастап оның негізгі орны Праганың Ескі қаласында орналасқан Каролинум болды. 1357 жылы Карл IV Влтава өзені арқылы Ескі қала мен Праганың Кіші қаласын байланыстыратын жаңа көпірдің құрылысын бастады. 1391 жылы Ескі қалада чех тілінде уағыз айту үшін Бейтлехем шіркеуі салынды. Бұл шіркеу Богемия реформациясы мен гусит қозғалысында маңызды рөл атқарды. 1402–1413 жылдары шіркеу реформаторы Ян Гус онда уағыз айтты. 1689 жылы үлкен өрт (француз өрті деп аталды) Ескі қаланың, оның ішінде еврей қаласының үлкен бөлігіне зиян келтірді. 1784 жылы Праганың төрт қаласы бірігіп, ортақ басқарумен Праганың Корольдік астанасы құрылды.