Кіріспе

Мұсылман ғалымы және түс жораушысы Мұхаммед ибн Сирин (محمد بن سيرين) (Басрада туған) – мұсылман таби'і, себебі ол Анас ибн Маликпен замандас болған. Кейбір деректерде ол түстерді жорумен айналысқан адам ретінде көрсетілсе, ал басқалары оған жатқызылған кітаптарды жалған деп санайды. Бұрын оны Сейрим ұлы Ахметпен бір адам деп есептеген, бірақ Мария Мавроди оның дұрыс емес екенін дәлелдеді.

Өмірбаян

Ехья Гуданың мұсылмандық түс жору туралы анықтамалығында («Армандар және олардың мағыналары», 1991 ж. басылған), Әбу Бәкір Мұхаммед Ибн Сирин әл-Ансари (33–110 а.х.; 654–728 ж.) 654 жылы Басрада дүниеге келгені айтылады, яғни Мұхаммедтің Меккеден Мәдинаға көшкеннен кейінгі 33-ші жыл. Ол халифа Осман ибн Аффанның билігі аяқталуға екі жыл қалғанда туған. Мұхаммедтің әкесі (Әбу Бәкір есімі жиі қолданылмаған) Айн әл-Тамр шайқасынан кейін Халид ибн әл-Уалид тұтқындаған көптеген адамдардың бірі болған. Ол Бағдадтың оңтүстік-шығысында орналасқан Джирджая (Гержия) (араб. جرجرايا) қаласынан шыққан мыс шебері болды, онда тұрып жұмыс істеді, ал 12-ші жылы шешуші шайқас болған. «Ислам энциклопедиясы» (Лондон; Лейден және Е.Ж. Брилл, 1971), 3-том, 947-бет бойынша, Ибн Сириннің анасы Сафия – халифа Әбу Бәкірдің қызметшісі болғандықтан, қауымда зор құрметке ие болды. Ол дүниеден өткенде, оның жаназасын Мұхаммедтің үш әйелі шамалап орындады, ал Убай ибн Каб басқарыған Бадр шайқасының он сегіз қатысушысы (ардагерлері) оның жерлеу рәсіміне қатысты. Омар оны Анас ибн Маликке (Мұхаммедтің өмірі мен пікірлері туралы ең сенімді дереккөздердің бірі) немесе алдымен Талха әл-Бухариге (Бухарадан, Орталық Азиядан) сыйлық ретінде жіберді, ол оны Анасқа тапсырды.

Шығармалары

Оның ең белгілі кітабы – "Түстер мен олардың түсіндірілуі". Ибн әл-Надимнің айтуынша, ол "Таабир әл-Руя" (Түс жору) кітабының авторы. Бұл кітап "Мунтахабул Калам фи тафсир әл-Ахлам" (Түс жору бойынша қысқаша нұсқаулық) кітабынан өзгеше немесе оның қысқартылған нұсқасы болып табылады. Алғаш рет 1284 жылы хижра бойынша Мысырдың Булак қаласында, 1874 жылы Лакхнауда және 1296 жылы хижра бойынша Бомбейде басылды. Кейіннен араб әлемінің әртүрлі аймақтарында әртүрлі атаулармен көптеген рет қайта басылды. Оның египеттік және парсы түстерін түсіндірудің сирек кездесетін итальян тіліндегі екінші басылымын әйгілі қол бағдары маманы Патрицио Трикассо Лео Тосканоның латын тілінен итальян тіліне аударған. Ол Алессандро Бихарияға жазған алғы сөзінде көптеген түстердің қайғы немесе зұлым рухтардың ықпалымен туғандықтан, түпнұсқалық түсіндірулердің көп бөлігін жойғанын түсіндіреді. Бастапқы араб, грек және Тосканоның латын тіліндегі мәтіндері сақталмаған секілді. Бұл – 16 ғасырдағы үш итальяндық басылымның екіншісі, ал қалған екі басылымы 1525 және 1551 жылдары жарық көрген.