Кіріспе

Бутуа патшалығының билеуші әулеті – Торуа әулеті, 16 және 17 ғасырларда Ұлы Зимбабве құлдырауынан пайда болған Бутуа патшалығының билеуші отбасы, ал оның негізін, болжам бойынша, аңызға толы Длембеу салған.

Тарих

Каланга халқының Торва әулеті 1450 жылдан 1683 жылға дейін Хами тас қаласында орналасқан. Мал мен алтын гүлденуге әкелді. Хамидегі жаңа мәдениет тас салу техникасын және Ұлы Зимбабведе табылған керамика стильдерін дамытты. Шеберлер Ұлы Зимбабвенің нақты тас қабырғалар салу дәстүрін жетілдіре берді. Хамиде ритуалдық су ішетін құмыралар, темір мен қола қару-жарақтар, мыс заттар және піл сүйегінен жасалған болжам құралдары сияқты бірнеше артефакттар табылған. Еуропа мен Қытайдан келген артефакттар Хамидің бір кезде сауда орталығы болғанын көрсетеді. Осы кезеңде алғашқы еуропалықтар келді. Еуропалықтардың алғашқы белгілі саяхатшысы – 1513 жылы Зимбабве таулы аймағына келген португалдық "дегредадо" (соттан босатылған) Антонио Фернандес. Арабтың ықпалы бұл аймақта әрқашан болған, әсіресе сауда арқылы, бірақ бұл португалдықтардың сауда мүдделерімен және дінімен келіспеді. Толва мемлекетінің құлауы солтүстіктен Мутапа халқының келуімен және оңтүстіктен Нгуни шабуылдарымен байланысты. 1670 жылдары Чангамир атты әскери басшы басқарған жаңа күш Зимбабве таулы аймағында пайда болды. Оның Лозви деп аталатын жақтастары Толва әулетін құлатты, 1693 жылы португалдарды Зимбабве таулы аймағынан қуды және Розви империясын (Мамбо деп те аталады) құрды.