Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Рабиндік әдебиеттен алынған аңыздық өзен, соғыстар аралығындағы Польшадағы идиш театры.
Legendary river from rabbinic literature
a Yiddish theatre in the Interwar Poland
Рабиндік әдебиетке сәйкес, Самбация – Ассирия патшасы Шалманесер V (Санхаирев) Израильдің он жоғалған тайпасын жер аударған өзеннен әріде жатқан өзен.
According to rabbinic literature, the Sambation is the river beyond which the Ten Lost Tribes of Israel were exiled by the Assyrian king Shalmaneser V (Sanchairev).
Орналасқан жері
Алғашқы жазбаларда, мысалы, Таргум Псевдо Джонатанда өзенге ешқандай ерекше сипаттама берілмейді, бірақ кейінгі әдебиеттерде ол күшті ағыстармен толқып, аптасына алты күн тас лақтырады, тіпті толығымен тас, құм және оттан тұрады делінеді. Осы алты күн ішінде Самбациядан өту мүмкін емес, бірақ ол еврейлерге саяхаттауға рұқсат етілмейтін Шаббат күні ағысын тоқтатады; кейбір авторлар осының атаудың шығу тегі екенін айтады. Бірінші ғасырдың ортасында жазған Плиний Ескісі Яһудеяда әр Шаббат сайын құрғап қалатын өзеннің бар екенін айтады (NH xxxi.18). Оның жасы бірдей Иосиф Флавий «Саббатик» өзені (Σαββατικον) туралы жазады, ол, оның сөзіне сүйенсек, «иудейлердің қасиетті жетінші күні» деп аталған және Арка (Солтүстік Ливан тауларында) мен Рафанея (Жоғарғы Сирияда) арасында орналасқан (War 7.96 99), бірақ оның мәліметінше ол алты күн құрғақ болып, тек Шаббат күні ғана ағады. Кейбір адамдар бұл өзенді қазіргі Фувар-эд-Дейр деп аталатын үзілістік бұлақ деп санайды. Басқалары оны белсенді жанартау деп есептейді (соның нәтижесінде ағыстар, тастар, от және түтін пайда болады), ол демалыс күні тынығады. 1280 жылы Ибрахим Абулафия (1240 – шамамен 1291), мистик және каббалист, Самбацияны табу үшін жолға шықты. Нахманид Самбацияны ІІ Патшалар кітабында айтылған Сириядағы Гузана өзенімен теңейді. Ашкенази дәстүрінде жоғалған тайпалар «di Royte Yiddelekh», «Қызыл еврейлер» деп аталады, олар Самбация өзенімен қалған яһудилерден бөлініп қалған, «оның көпірген сулары аспанға көтерілетін от пен түтіннен тұратын қабырғаны құрайды, одан өту мүмкін емес». Обадия Бартенура Иерусалимдегі адени яһудилерінен мұсылман саудагерлерінен естігенін айтты, өзен олардың жерінен елу күндік сапарда, шөл арқылы өтеді. Аптасына алты күн тас-талқанмен ағып жатқан өзен еврейлер тұратын жерді толығымен қоршап алған, олар ешқашан шыға алмаған, себебі бұл Шаббатты бұзуға әкелер еді. Бұл еврейлердің бәрі Мұсаның ұрпақтары болған және періштелердей қасиетті, күнәсіз еді. «Жоғалған әлем» жанрында, еврей перспективасынан жазылған жалғыз идиш ғылыми-фантастикалық романы – «Самбацияның арғы жағы» (ғылыми және фантастикалық роман) жарияланды. Романда журналист Қызыл еврейлер елінде сәулелі қаруы бар ақылсыз ғалыммен кездеседі.
In the earliest references, such as the Targum Pseudo Jonathan, the river is given no particular attributes, but later literature claims that it rages with rapids and throws up stones six days a week, or even consists entirely of stone, sand and flame. For those six days the Sambation is impossible to cross, but it stops flowing every Shabbat, the day Jews are not allowed to travel; some writers say this is the origin of the name. Pliny the Elder, writing in the mid 1st century, mentions that there is a river in Judaea that dries up every Shabbat (NH xxxi.18). His younger contemporary Josephus writes of the Sabbatical River (Σαββατικον) that he claims was called after "the sacred seventh day of the Jews" and that he locates between Arka (in the northern Lebanon range) and Raphanea (in Upper Syria) (War 7.96 99), although according to his account it is dry for six days and flows only on Shabbat. The river is believed by some to be an intermittent spring now called Fuwar ed Deir. Others have said it is an active volcano (which explains the rapids, stones, fire and smoke) which rests on the Sabbath. In 1280, Abraham Abulafia (1240 – c. 1291), a mystic and Kabbalist, set out to find the Sambation. Nahmanides identifies the Sambation with the Guzana River mentioned in II Kings, located in Syria. An Ashkenazi tradition speaks of the Lost Tribes as di Royte Yiddelekh, "The little Red Jews", cut off from the rest of Jewry by the legendary river Sambation, "whose foaming waters raise high up into the sky a wall of fire and smoke that is impossible to pass through". Obadiah Bartenura writes that he was informed by Adeni Jews in Jerusalem that they had heard from Muslim merchants that the river was located about fifty days' walking distance from their place as one journeys through the desert. The river, which flows with rocks for six days a week, completely surrounded a land inhabited by Jews who could not ever leave, for by doing so, Shabbat would be desecrated. These Jews were all the offspring of Moses and were as holy as angels and sinless. published the only Yiddish science fiction novel, (On the other side of the Sambation, a scientific and fantastic novel), a novel in the "lost world" genre, written in a Jewish perspective. In the novel a journalist meets a mad scientist with a ray gun in the land of the Red Jews.