Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Иоганн Готфрид Сеуме (29 қаңтар 1763 – 13 маусым 1810) – неміс авторы.
Johann Gottfried Seume (29 January 176313 June 1810) was a German author.
Өмірбаян
Сеуме Позернада (қазіргі Лютценнің бір бөлігі, Саксония-Анхальт) дүниеге келді. Алдымен Борнада, содан кейін Николай мектебінде және Лейпциг университетінде білім алды. Шафтсбери мен Болингброкты зерттеу оның теологияға деген қызығушылығын оятты, ол оқуын тоқтатып, Гессен-Кассельге әскери қызметке кіру үшін сапарлады. Кейін Сеуме Парижге оқуға бара жатқанда, Гессеннің әскерге шақырушылары оны ұстап алып, Англияға сатқандарын, ал содан кейін Канадаға жіберілгенін жазды. (Көптеген тарихшылар бұл оқиғаға күмән келтіріп, Сеуме өз еркімен әскери қызметке түскенін болжайды.) 1783 жылы ол Бременде дезертир болып қайтып келді, бірақ тұтқындалып Эмденге жеткізілді; екінші қашу әрекеті де сәтсіз аяқталды. Алайда, 1787 жылы Эмденнің азаматы оған 80 талер кепілдік беріп, үйіне баруға рұқсат алды. Ол қайтып оралмады, бірақ ағылшын романын аударғаны үшін алған ақысын Эмдендегі қарызын төлеуге жұмсады. Ол Лейпцигте біраз уақыт тілдерді оқытты және 1792 жылы Варшаваға граф Игельстроммен бірге мұғалім болып барды. Мұнда ол генерал фон Игельстромның хатшысы болды және орыс офицері ретінде поляк көтерілісінің (Костюшко көтерілісі) қаупін бастан өткерді. 1796 жылы ол қайтадан Лейпцигке келді және Ресейдегі қызметінен кетіп, Göschen баспасында жұмыс істеді. 1801 жылдың желтоқсан айында ол өзінің «Сицилияға саяхат» (Spaziergang nach Syrakus, 1803) еңбегінде сипатталған тоғыз айлық Сицилияға саяхатына шықты. Бірнеше жылдан кейін ол Ресейге, Финляндияға, Швецияға және Данияға сапарлады, бұл саяхаты «Менің 1805 жылғы жазым» (Mein Sommer im Jahr 1805, 1807) атты еңбегінде баяндалған. Оның денсаулығы нашарлай бастады және ол 1810 жылдың 13 маусымында Теплицте (қазіргі Теплице) қайтыс болды. Оның беделі жоғарыда аталған екі кітабына негізделген, сондай-ақ оның «Менің өмірім» (Mein Leben, 1813, К. А. Х. Клодиус аяқтаған) автобиографиясын да қосуға болады. Бұл шығармалар Сеуменің мінезділігі мен патриотизмін көрсетеді; оның стилі анық және түсінікті; сипаттамалары реалистік және көрнекті. Ол драматург (Miltiades, 1808) және лирикалық ақын (Gedichte, 1801) ретінде үлкен жетістікке жете алмады. Сеуменің «Жиналған шығармалары» (Gesammelte Schriften) алғаш рет J. P. Zimmermann (1823–1826) тарапынан жарияланды; оның «Барлық шығармалары» (Sämtliche Werke, 1826–1827) жеті рет басылып шықты. Соңғы басылым (1911 жылғы мәлімет бойынша) – Ж. Г. Сеуменің «Прозалық және поэтикалық шығармалары» (Prosaische und poetische Werke, 10 томдық, 1879). Қараңыз: Oskar Planer және Camillo Reißmann, J. G. Seume. Өмірі мен шығармаларының тарихы (Geschichte seines Lebens und seiner Schriften, 1898).
Seume was born in Poserna (now part of Lützen, Saxony Anhalt). He was educated first at Borna, then at the Nikolai school and University of Leipzig. The study of Shaftesbury and Bolingbroke wakened his interest in theology, and, breaking off his studies, he travelled to Hesse Kassel to join the military. Seume later wrote that he was traveling to study in Paris when he was seized by Hessian recruiting officers and sold to England, whereupon he was drafted to Canada. (Multiple historians dispute this account, suggesting Seume voluntarily enlisted.) After his return in 1783 he deserted at Bremen, but was captured and brought to Emden; a second attempt at flight also failed. In 1787, however, a citizen of Emden became surety for him to the amount of 80 talers, and he was allowed to visit his home. He did not return, but paid off his debt in Emden with the remuneration he received for translating an English novel. He taught languages for a time in Leipzig, and became tutor to a Graf Igelstrom, whom, in 1792, he accompanied to Warsaw. Here he became secretary to General von Igelstrom, and, as a Russian officer, experienced the terrors of the Polish insurrection (Kościuszko Uprising). In 1796 he was again in Leipzig and, resigning his Russian commission, entered the employment of the publisher Göschen. In December 1801, he set out on his famous nine months' walk to Sicily, described in his Spaziergang nach Syrakus (1803). Some years later he visited Russia, Finland, Sweden and Denmark, a journey which is described in Mein Sommer im Jahr 1805 (1807). His health now began to fail, and he died on 13 June 1810, in Teplitz (now also known as Teplice). His reputation rests on the two books just mentioned, to which may be added his autobiography, Mein Leben (1813, continued by C. A. H. Clodius). These works reflect Seume's sterling character and sturdy patriotism; his style is clear and straightforward; his descriptions realistic and vivid. As a dramatist (Miltiades, 1808), and as a lyric poet (Gedichte, 1801), he had but little success. Seume's Gesammelte Schriften were first edited by J. P. Zimmermann (1823–1826); his Sämtliche Werke (1826–1827) passed through seven editions. The most recent edition (as of 1911) is J. G. Seume's Prosaische und poetische Werke (10 vols, 1879). See Oskar Planer and Camillo Reißmann, J. G. Seume. Geschichte seines Lebens und seiner Schriften (1898).
Сеум және Бетховен
Сеуме 1810 жылы маусым айында Теплицте қайтыс болды. Людвиг ван Бетховен 1811 жылдың тамызында үш апта бойы және 1812 жылдың жазында қысқа мерзімге Теплицте болды. Ол Сеумедің қабірін зиярат етіп, Кассель қаласынан келген музыка мұғалімі Георг Кристоф Гросхаймге (1764–1841) хат жазып, сол кезде Сеумеге деген құрмет сезіміне толы болғанын жеткізді. Гросхайм 1819 жылдың 10 қарашасында Бетховенге жазған хатында Сеумедің "Die Beterin" ("Тілеуші") поэмасының Бетховеннің "Айшырақ" сонатасымен "бірлесуі" туралы айтады. Бұл идея екеуінің арасында бұрын талқыланған болатын, әлде Гросхаймның жаңа ойы ма – белгісіз. Дегенмен, кейбір авторлардың пікірінше, "Die Beterin" мен соната арасындағы байланыс нақты болғаннан да мықтырақ болып қалыптасты. "Die Beterin" кейде картина екені де айтылды. 1954 жылғы "Гров музыкалық сөздігінде" "Айшырақ" сонатасының "Die Beterin (Тілеуші)" картинасымен ешқандай байланысы жоқ екені нақты көрсетілген. Бетховен қайтыс болғанда Сеумедің екі томдық еңбектері оның қолында болған.
Seume died in Teplitz in June 1810. Ludwig van Beethoven spent three weeks in August 1811 and another short period during the summer of 1812 at Teplitz. He is known to have visited Seume's grave, and wrote to a music teacher from Cassel, Georg Christoph Grosheim (1764–1841), telling him of the feelings of admiration for Seume that that occasion had produced in him. In his letter to Beethoven of 10 November 1819, Grosheim talks of a "marriage" of Seume's poem "Die Beterin" ("The Pleader") with Beethoven's "Moonlight" Sonata. It is unclear whether this was a reference to an idea that had been previously discussed between the two men, or a new idea of Grosheim's. Nevertheless, in the minds of some writers the association between "Die Beterin" and the sonata came to assume more solidity than it ever had in reality. "Die Beterin" was also sometimes said to be a painting. In the 1954 edition of Grove's Dictionary of Music, it is specifically denied that the "Moonlight" Sonata has any connection with "a picture, Die Beterin (The Pleader)". Beethoven had two volumes of Seume's works in his possession when he died.