ЗИЛ: Тарихы, құлауы және жаңа өмірге қадам басуы

Кіріспе

Бұрынғы ресейлік жүк көлігі және ауыр техника өндірушісі, совет-ресейлік көлік құралын өндіруші АҚ АМО ЗИЛ, толық атауы Лихачев зауыты (Lang ru) және көбінесе ЗИЛ (Lang ru) деп аталатын, Мәскеуде орналасқан Ресейдің ірі автомобиль, жүк көлігі, әскери техника және ауыр жабдықтар өндірушісі болды. Соңғы ЗИЛ көлігі 2012 жылы құрастырылған. Қазіргі таңда компания тек жылжымайтын мүлік дамыту алабы ретінде ғана сақталып қалды, оның үстіне LSR Group құрылыс компаниясы осы жерге жаңа қалалық аудан салуды жоспарлап отыр.

Тарих

Зауыт 1916 жылы 2 тамызда Мәскеу автомобиль қоғамы немесе АМО (Ланг ру) ретінде құрылды. Зауыт 1917 жылы Революцияға дейін аяқталды және Мәскеудің оңтүстігінде, Мәскеу өзенінің жанында, Тюфелева тоғайында салынды. Бұл заманауи ғимарат американдық жабдықтармен жабдықталған, 6 мың жұмысшыны жұмысқа орналастыруға арналған. Кейіннен зауыт 2-ші Автокөлік зауыты, яғни Сталин атындағы зауыт (ZIS немесе ZiS) деп аталды. 1956 жылы Никита Хрущев Иосиф Сталиннің жеке басына табынушылықты сынағаннан кейін, зауыт бұрынғы директоры Иван Лихачевтің құрметіне Лихачев атындағы зауыт (Zavod imeni Likhachyova) болып қайта аталды. Жоғары Совет шенеуніктерін тасымалдайтын көліктерге арналған ZiL қақпалары автомобильдің атына байланысты аталды. ZiL лимузиндері Совет мемлекет басшыларын және көптеген одақтас елдердің басшыларын саммиттерге немесе әскери шерулерге алып жүретін ресми көлік болды. Лимузиндер халықаралық саммиттерге, мысалы, 1987 және 1990 жылдары Михаил Горбачевтің АҚШ-қа жасаған ресми сапары кезінде Вашингтон қаласына (АҚШ) жеткізілді. ZiL-дің Кубаға жүк көліктерін экспорттау тарихы бар, және сауда 21-ші ғасырдың басында қайта жанданды. ZiL зауыты бірнеше ағылшын тіліндегі деректі фильмдерде көрсетілген. 2001 жылы Даниэль Леконт түсірген «Егер сен Ленинді білсең» (кейін «КСРО естеліктері» деп аталды) деректі фильмінде 1990-шы жылдардағы зауыт пен оған байланысты отбасының тағдыры баяндалады. Зауыт 2014 жылғы «Соңғы лимузин» деректі фильмінде де маңызды орын алады. 2012 жылы соңғы ZiL лимузині жасалғаннан кейін Мәскеу зауытының басшылығы жүк көлігін шығаруды тоқтатты, ал компания 2013 жылы банкрот деп жарияланды. ZiL әлі де заңды тұлға ретінде тіркелген, бірақ көлік құралдарын өндірмейді. 2014 жылы зауыт аумағында тұрғын үйлер салынатыны хабарланды. 2015 жылы зауыттың көп бөлігі бұзылды. Зауыттың жабдықтары мен өзге де автомобиль активтері «MSTs6 AMO ZIL» жаңа компаниясына сатылды. Компанияда 47 қызметкер жұмыс істейді, олардың көпшілігі – бұрынғы ZiL қызметкерлері. Компания 2016 жылы Мәскеу халықаралық автосалонына қатысты. 2020 жылы «MSTs6 AMO ZIL» ғимараты бұзылғаннан кейін компанияның жұмысын тоқтатқаны туралы хабарлар тарады. Алайда, 2021 жылы MSTs6 әлі де жұмыс істеп жатқаны белгілі болды. Компанияның қызметкерлері мен жабдықтары Мәскеу облысына көшірілді.

The factory was founded on 2 August 1916 as the Moscow Automotive Society or AMO (Lang ru). The factory was completed in 1917, just before the Revolution, and was built south of Moscow near Moscow River in Tjufeleva grove. It was a modern building with the latest in American equipment and was designed to employ 6,000 workers. and changed its name to Automotive Factory No. 2 Zavod Imeni Stalina (ZIS or ZiS). After Nikita Khrushchev denounced the cult of personality of Joseph Stalin in 1956, the name was changed again to Zavod imeni Likhachyova, after its former director Ivan Likhachev. ZiL lanes, road lanes dedicated to vehicles carrying top Soviet officials, were named after the car. The ZiL limousines were the official car that carried the Soviet heads of state, and many Soviet Union allied leaders, to summits or in parades. The limousines were flown to international summits as, for example, in 1987 and 1990 to Washington, D. C. in the US for Mikhail Gorbachev's official state visits. ZiL had a history of exporting trucks to Cuba, trade resumed in the early 21st century. The ZiL factory is portrayed in a number of English language documentaries. The 2001 documentary by Daniel Leconte, Lenin if you knew (renamed USSR Memories), follows the fate of a family associated with the factory as well as the factory itself in the 1990s. The factory is also a feature of the 2014 documentary, The Last Limousine. After the final ZiL limousine was built in 2012, the Moscow factory administration stopped truck production and the company was declared bankrupt in 2013. ZiL still exists as a legal entity, but produces no vehicles. In 2014 it was announced that the factory site will be turned into a residential development. Most factory buildings were dismantled in 2015. The factory's equipment and other automotive assets were auctioned off to a new company, "MSTs6 AMO ZIL". It employs 47 staff, mostly former ZiL workers. The company took part in the Moscow International Automobile Salon 2016. After the building of "MSTs6 AMO ZIL" was demolished in 2020, it was believed that the company ceased to exist. However, it was reported in 2021 that MSTs6 continued to operate. Its staff and equipment were moved to the Moscow Oblast.

Марапаттар

1942 жылдың маусым айында ВМС оқ-дәрі және қару-жарақ өндірісін ұйымдастырудағы үлкен жетістіктері үшін Ленин орденінің біріншісімен марапатталды. 1944 жылдың қазан айында зауыт Еңбек Қызыл Ту орденімен марапатталды. 1971 жылы зауыт Сегізінші бесжылдық жоспарды үшінші рет табысты орындағаны үшін Ленин орденімен марапатталды. 1975 жылы зауыт жылына 200 мың автомобиль шығаруға қабілетті қуаттылықты құру жұмыстарын сәтті аяқтағаны үшін Қазан революциясы орденімен марапатталды.