Кіріспе

Миссисипи өзенінің жоғарғы бассейнінде орналасқан тарихи Ожибва тайпасы, Миссисипи Чиппеваларының Санди көлі тобы (Ojibwe: Gaa mitaawangaagamaag ininiwag) – қазіргі Миннесота штатының Айткин округіндегі Биг Сэнди көлі маңында және айналасында орналасқан тарихи Ожибва тайпасы. Саяси тұрғыдан Ожибвелердің Милле Лакс тобына біріктірілгендіктен, дербес федералдық танылмайды, бірақ ондаған жылдар бойы Санди көлі тобының мүшелері дербес федералдық танылуын қайта жаңартуға бағытталған күш-жігерді жалғастырып келеді.

Шартқа дейінгі / шарттың алғашқы кезеңдері

Бастапқы кездерден бері, Гаа митаавангагамаг, Анишинаабэмовин немесе Чиппева тілінде Сэнди-Лейк деп аталатын, шығыс-батыс саудасында (Саванна Портажы арқылы) және солтүстік-оңтүстік саудасында (Миссисипи өзені арқылы) маңызды сауда орталығы болып келді. Алғашқыда Сэнди-Лейк тобының жерінде Грос-Вентр (Ацина) тайпасы қоныстанды. Шамамен 1600 жыл бұрын, Накота Сиулары солтүстікке жылжу арқылы Грос-Вентр тайпасын батысқа ығыстырды. Шамамен 800 жыл бұрын Чиппева тайпасы келгеннен кейін, Ассинибойн және Чиппева тайпалары арасында қақтығыстар болды. Француз тері саудагерлері Сэнди-Лейк аймағына келген кезде, Сэнди-Лейк тобы аймақтың сауда жолдарына толыққанды иелік еткен болатын. Сэнди-Лейк көліне еуропалықтар қоныстанған кезде, Миссисипи Чиппеваларының Сэнди-Лейк тобы Жоғарғы Көлді және шығысты Миссисипи өзенімен және батыспен байланыстырған Саванна Портажы сауда жолын басқарған маңызды тайпаға айналды. Сэнди-Лейк тобы 1787 жылғы Дакота, Чиппева және Виннебаго тайпаларымен жасалған британдық бейбітшілік шартына қол қойды. Содан кейін, 1825 жылғы Прери-дю-Шиендегі алғашқы келісімнен бастап, Сэнди-Лейк тобы оған және АҚШ-пен жасалған келесі келісімдерге де қол қойды.

Сэнди-Лейк апаты

1850 жылдың күзінде Висконсин штатының Ла-Понте аймағынан Сэнди көліне, орталық емес, бірақ танымал жерге жылдық аннуитет төлемдерінде соңғы сәттегі өзгерістер болғандықтан, 19 Чиппева тайпасының өкілдері жиналып, Сэнди көлінің жағалауына қатысты сапарға шықты. Оларға қазан айының соңында жылдық аннуитет төлемдерін және жабдықтауларын алу үшін сол жерге жиналуға бұйрық берілген еді. Бірақ, аннуитет төлемдері мен жабдықтаулар Сэнди көліне кешігіп келді, сондықтан халық ақша мен жабдықтауды желтоқсанның басына дейін күтуге мәжбүр болды. Үкіметтен келген бұзылған және жеткіліксіз рациондармен күнді күтуде, аннуитеттерді күтіп отырған 150-ге жуық Чиппева халқы Сэнди көлінде дизентерия мен қызылшадан қайтыс болды. Үйге қайтып бара жатқан жолда тағы 230-250 адам көз жұмды. Осы трагедияның нәтижесінде Миссисипи Чиппева тайпалары Чиппева резервацияларын құруға келісті. Сэнди-Лейк үнді резервациясы 1855 жылы Покегама көлі, Қоян көлі, Гул көлі және Милле-Лейкс көлі сияқты басқа Миссисипи Чиппева резервацияларымен бірге құрылды. Сол келісім бойынша Райс-Лейк резервациясы да құрылды, бірақ Жерді басқару бюросы Райс-Лейк резервациясы Сэнди-Лейк резервациясының шегінде екенін мәлімдегендіктен, Райс-Лейк резервациясы ресми түрде жоспарланбады.

1862 жылғы Дакота соғысы

Санди-Лейк тобы 1862 жылы АҚШ-қа қарсы Дакота соғысы кезінде бейтараптық сақтады. Осы бейтараптық салдарынан Санди-Лейк тобы Солтүстік-Батыс Миннесотадағы Ақ Жер резервациясына күштеп көшірілмеді, бірақ топ мүшелері көшірілуге әлеуметтік қысымға ұшырады және көптегендері көшті. Көшіп кеткендер "Көшірілетін Санди-Лейк" тобына, ал қалғандары "Көшірілмейтін Санди-Лейк" тобына айналды. "Көшірілетін Санди-Лейк" тобының мүшелері алғаш рет Минесота штатының Гранд-Рапидс қаласына жақын Покегама көлінің үнді резервациясына көшірілді. Чиппева тайпасының Пиляжер және Миссисипи топтары арасында шиеленіс туындады, Миссисипи Чиппева резервацияларының көпшілігі түпнұсқа Лич-Лейк үнді резервациясының айналасындағы аймаққа көшірілді, ал қалған "көшірілетін" Миссисипи Чиппева тайпалары Уайт-Эрт үнді резервациясын құру үшін жағдайы жақсырақ аймаққа көшу туралы келіссөздер жүргізді. Бірақ Покегама-Лейк тобы және "көшірілетін" Санди-Лейк тобының бір бөлігі 1873 жылы Уайт-Ок-Пойнт үнді резервациясында Уайт-Ок-Пойнт тобы болып қалу үшін келіссөздер жүргізді. 1934 жылы бұл топ Лич-Лейк және аймақтағы басқа бес іргелес үнді резервацияларымен бірігіп, қазіргі Лич-Лейк Оджибве тайпасын және "Үлкен" Лич-Лейк үнді резервациясын құрды.

Тәуелсіз тануды жоғалту

1887 жылы АҚШ-тың Миннесота штатындағы шашырап кеткен ожибве тайпаларын, оның ішінде Сэнди Лейк тайпасын, Ақ Жер Үнді резервациясына біріктіру жоспарлары талқыланғанда, осы жоспарларды жүзеге асыруға жауапты комиссия Милле Лейкс тайпасымен сәтсіз келіссөздерден кейін және Фонд-дю-Лак тайпасымен кездесуге бет алғанда, Сэнди Лейк тайпасымен де кездесуге тырысты, бірақ келіссөздер қайтадан нәтижесіз аяқталды. Кейіннен комиссия Сэнди Лейк тайпасы кездесуден қасақана жалтарғанын білді. 1889 жылы Миннесотадағы шашырап кеткен ожибве тайпаларын Ақ Жер Үнді резервациясына ресми түрде көшіруді көздейтін Үнділік жерді бөлу заңы қабылданғаннан кейін, аталған келісіммен құрылған, шамамен 70 шаршы километр (27 шаршы миль) аумақты қамтитын Сэнди Лейк резервациясы карталардан мүлдем жойылды. Бұл, жылжымайтын Сэнди Лейк тайпасын федералдық деңгейде мойындалған тайпа мәртебесіне ие болуға мәжбүр етті, бірақ оларға резервация берілмеді. 1915 жылдың 4 наурызында президент Вудро Вильсон Сэнди Лейк үнді резервациясының ішінде, Сэнди көлінің жағасында Фонд-дю-Лак тайпасы үшін жер бөлу туралы жарлыққа қол қойды. Сонымен қатар, 1940 жылдың 24 тамызында Сэнди Лейк қауымы бастапқы резервацияның солтүстік-шығыс бұрышына іргелес 59,5 гектар (147 акр) жер учаскесін Сэнди Лейк тайпасының мүддесі үшін, сондай-ақ бастапқы Сэнди Лейк резервациясының аумағындағы басқа да шағын жер учаскелерін алуға қол жеткізді. Алайда, 1980 жылы Үндістер ісі жөніндегі бюро (BIA) солиситордың пікірін жариялады, онда бұл жарлық Сэнди Лейкте резервацияны қайта құрғаны және Милле Лейкс тайпасының ожибвелері резервацияны басқаруға құқылы екені айтылды. Миссисипи Чиппева тайпасының жылжымайтын Сэнди Лейк тайпасы 1934 жылғы Үнділерді қайта ұйымдастыру заңына сәйкес тәуелсіз федералдық танылуын жоғалтты, себебі Үндістер ісі жөніндегі бюро Миннесота Чиппева тайпасының конституциясын бекітті. Бұл конституция Милле Лейкс аймағындағы барлық шашырап кеткен тайпаларды біріктіріп, Милле Лейкс ожибве тайпасын құрды және олардың жерлерін Милле Лейкс ожибве тайпасының басқаруына берді, осылайша Милле Лейкс резервациясының ІІ ауданы құрылды. Үндістер ісі жөніндегі бюро бекіткен конституцияға сәйкес, Милле Лейкс ожибве тайпасы Милле Лейкс көлінің резервациясының жылжымайтын және жылжымалы Милле Лейкс үнділерінен, Миссисипи Чиппева тайпасының Сэнди Лейк резервациясының жылжымайтын Сэнди Лейк тайпасынан, Миссисипи Чиппева тайпасының Райс Лейк тайпасынан және Сент-Кроис Чиппева үнділерінің Жылан және Кеттл өзендері қауымдастықтарынан тұрды. Миннесота Чиппева тайпасының алғашқы жылдарында Милле Лейкс тайпасын құраған тарихи тайпалардың әрқайсысы жаңа біріктірілген тайпаның тайпалық кеңесінде, яғни Резервациялық істер жөніндегі комитетте (RBC) өкілдік етті. Алайда, RBC құрылымына маңызды өзгерістер енгізілгеннен кейін, әр RBC ауданынан тек бір ғана сайланған өкілге рұқсат берілді, нәтижесінде Сэнди Лейк тайпасы толық өкілдік құқығынан айырылу қаупіне тап болды. Бұған наразылық білдіріп, Сэнди Лейк тайпасының көптеген мүшелері Милле Лейкс тайпасынан шығып, тәуелсіз федералдық танылуын қайта алу процесін ресми түрде бастады. Сэнди Лейк тайпасының мүшелері бастапқы Сэнди Лейк үнді резервациясының жерлерінде тұруын жалғастырды, бірақ көптеген адамдар Милле Лейкс тайпасының мүшесі болмағандықтан тайпалық қызметтер мен тұрғын үймен қамтамасыз етілмеді. 1988 жылы Милле Лейкс тайпасы ойын келісіміне қол қойғаннан кейін, олардың құрамына кіруге құқылы азаматтардың көп саны Милле Лейкс тайпасына тіркелуге тырысты. Сэнди Лейк тайпасының кейбір мүшелері, бұрын шығып, басқа жерде қайта тіркелмегендері, Милле Лейкс тайпасына қайта тіркелуге құқылы болды. Сэнди Лейк тайпасының мүшелері Милле Лейкс тайпасынан шығып, басқа жерде қайта тіркелгендері жаңа тайпадан шығудан және Милле Лейкс тайпасына қайта тіркелуден автоматты түрде шеттетілді. Осы арада, Сэнди Лейк тайпасының мүшелері Милле Лейкс тайпасынан шығып, басқа жерде қайта тіркелмей, тәуелсіз федералдық танылуын қайта алу үшін күресін жалғастырды.

Sandy Lake тобының бүгінгі күні

Ожибве тайпасының Миль Лакс тобын құрайтын әрбір тарихи топ пен қауымдастық бір-бірінен ерекше тайпалық бірліктер болып табылады, олардың әрқайсысының жеке тайпалық тарихы бар. Сэнди-Лейк тобы да осыдан ерекшеленбейді. Бүгінде Сэнди-Лейк тобының қауымдастығы негізінен Сэнди-Лейк көлінің солтүстік жағалауында, ал Миль Лакс тобының Сэнди-Лейк қауымдастығы көбінесе Сэнди-Лейк көлінің оңтүстік жағалауында, Минневава көліне жақын орналасқан. Шамамен отыз жыл бойы көптеген Сэнди-Лейк тобының мүшелері өздерінің тәуелсіз федералды танылуын қайта орнатуға тырысып келеді, ал басқалары Миль Лакс тобының тайпалық үкімет процесіне толыққанды қатысады. Миннесота Чиппева тайпасының мүшелері тәуелсіз федералды тану мәртебесіне көбінесе қарсылық көрсетеді, Сэнди-Лейк тобын ресми хаттамамен тіркелген тұрақты үкіметтік отырыстар өткізуге шақырады, осылайша Сэнди-Лейк тобы үкіметтік отырыстардың тұрақтылығын растайтын құжаттарды ұсына алады. Сэнди-Лейк тобы тәуелсіз федералды танылуын қайта орнатуға бағытталған жұмыстарымен қатар, округтік және штаттық тануға да ұмтылды. Сэнди-Лейк тобы 1992 жылы Миннесота штатының Айткин округі тарапынан танылды және 1996 жылы бұл тану расталды. Штаттық тану процесі үшін 1997, 1999 және 2000 жылдары Миннесота заң шығарушыларына заң жобалары жіберілді, бірақ олар әр жолы аз дауыс айырмасымен қабылданбады.