Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Интернет зерттеулері – интернеттің әлеуметтік, психологиялық, саяси, техникалық, мәдени және басқа да өлшемдерін, сондай-ақ оған байланысты ақпараттық және коммуникациялық технологияларды зерттейтін салааралық ғылым. Осы салада интернетке қатысты адам факторына ерекше назар беріледі. Мүмкін, мұндай зерттеулер интернеттің технологиялық негізіне сүйенсе де, көбінесе зерттеудің фокусы технологияның өзіне емес, оның құратын немесе әсер ететін әлеуметтік ортаға бағытталған. Интернетті зерттеулер қазіргі таңда академиялық салалардың көпшілігінде кеңінен таралған, сонымен қатар осы зерттеулер арасындағы ынтымақтастық артып келеді. Соңғы жылдары интернет зерттеулері бірнеше жоғары оқу орындарында оқу бағдарламалары ретінде бекітілді. Осыған ұқсас мамандықтар «Интернет және қоғам», «виртуалды қоғам», «цифрлық мәдениет», «жаңа медиа» немесе «конвергентті медиа», түрлі «iSchools» және MIT-тегі «Медиадағы өзгерістер» сияқты факультеттерде де кездеседі. Зерттеу саласы ретінде интернет зерттеулері кибермәдениет, адам-компьютерлік өзара әрекеттесу және ғылым мен технологияны зерттеумен байланысты. «Интернет және қоғам» – интернет пен қоғамның өзара байланысын зерттейтін ғылыми сала, яғни қоғамның интернетке және интернеттің қоғамға тигізген әсерін зерттейді. Дүниежүзілік желінің пайда болуынан бері интернетке қатысты әлеуметтік мәселелерге назар аударыла бастады, бұл туралы журналдар мен газеттерде кибермахаббат, кибержеккөру, Web 2.0, киберқылмыс, киберсаясат, интернет экономикасы сияқты тақырыптарда көптеген мақалалар жарияланғандығынан көрінеді. Интернет пен қоғамды тақырып еткен көптеген ғылыми монографиялардың негізгі бағыты әлеуметтік теория болғандықтан, «Интернет және қоғамды» интернет зерттеулерінің әлеуметтік-теориялық зерттеу тәсілі деп қарастыруға болады.
Internet studies is an interdisciplinary field studying the social, psychological, political, technical, cultural and other dimensions of the Internet and associated information and communication technologies. The human aspects of the Internet are a subject of focus in this field. While that may be facilitated by the underlying technology of the Internet, the focus of study is often less on the technology itself than on the social circumstances that technology creates or influences. While studies of the Internet are now widespread across academic disciplines, there is a growing collaboration among these investigations. In recent years, Internet studies have become institutionalized as courses of study at several institutions of higher learning. Cognates are found in departments of a number of other names, including departments of "Internet and Society", "virtual society", "digital culture", "new media" or "convergent media", various "iSchools", or programs like "Media in Transition" at MIT. On the research side, Internet studies intersects with studies of cyberculture, human–computer interaction, and science and technology studies. Internet and society is a research field that addresses the interrelationship of Internet and society, i. e. how society has changed the Internet and how the Internet has changed society. The topic of social issues relating to Internet has become notable since the rise of the World Wide Web, which can be observed from the fact that journals and newspapers run many stories on topics such as cyberlove, cyberhate, Web 2.0, cybercrime, cyberpolitics, Internet economy, etc. As most of the scientific monographs that have considered Internet and society in their book titles are social theoretical in nature, Internet and society can be considered as a primarily social theoretical research approach of Internet studies.
Тарих
Барри Веллман Интернет зерттеулерінің бастауы 1978 жылы жарық көрген «The Network Nation» еңбегімен байланысты болуы мүмкін дейді, және бұл саланың басында компьютерлік ғалымдар басымдық құрды, олар жыл сайынғы CSCW конференциясы сияқты шараларда баяндама жасады. Осыларға бизнес саласының және кітапхана және ақпарат ғылымдарының зерттеушілері қосылды. 1990 жылдардың соңына қарай пайдаланушылар мен олардың жаңа технологияларды қалай қолданатынына жүйелі зерттеулерге көбірек назар аударыла бастады. 1990 жылдары Интернетке қолжетімділіктің жылдам таралуы көптеген әлеуметтік ғылымдар мен гуманитарлық пәндердің, соның ішінде коммуникация саласының назарын өзіне тартты. Pew Internet & American Life жобасы және World Internet Project сияқты кейбір зерттеулер бұл мәселені дәстүрлі әлеуметтік ғылымдар әдістемесімен қарастырып, технологиядан гөрі оны пайдаланушыларға көбірек назар бөлді. Алайда, зерттеулердің фокусы жиынтық деңгейде сақталды. Ұлыбританиядағы ЭҚЖК ақпараттық және коммуникациялық технологиялар жөніндегі бағдарламасы (1986–1996) қоғам мен АКТ-нің өзара әрекеттесуіне маңызды негіз қалады, соның нәтижесінде БАҚ және коммуникация, қоғам, инновация, құқық, саясат және индустрия салаларындағы маңызды ғалымдардың топтары бірікті. 1996 жылы осы қызығушылықты білдірудің тағы бір жолы пайда болды. Джорджтаун университеті сол жылы осы саладағы магистрлік бағдарламаны ұсынды, ал Мэриленд университетінде Дэвид Сильвер кибермәдениетті зерттеу орталығын құрды. Миддлбери колледжі либералды демократия үшін Интернеттің саяси, құқықтық және нормативтік салдарына арналған алғашқы бакалавриат курстарының бірі – «Виртуалды шындықтар саясаты» курсын әзірледі. 2001 жылы «The Chronicle of Higher Education» журналы «Интернет зерттеулері» жеке ғылыми сала ретінде қалыптасып келе жатқанын, осы саладағы алғашқы бакалавриат бағдарламасы Брандейс университетінде ұсынылып жатқанын атап өтті, сондай-ақ «бұл саланың серпілісінің ең айқын белгісі» – Internet Researchers қауымдастығының жыл сайынғы конференциясының танымал екенін көрсетті.
Barry Wellman argues that Internet studies may find its beginnings with the 1978 publication of The Network Nation, and was largely dominated by computer scientists, presenting at venues like the annual CSCW conference. These were quickly joined by researchers in business fields and library and information science. By the late 1990s, more attention was being paid to systematic investigation of users and how they made use of the new technologies. During the 1990s, the rapid diffusion of Internet access began to attract more attention from a number of social science and humanities disciplines, including the field of communication. Some of these investigations, like the Pew Internet & American Life project and the World Internet Project framed the research in terms of traditional social science approaches, with a focus less on the technology than on those who use them. But the focus remained at the aggregate level. In the UK, the ESRC Programme on Information and Communications Technologies (1986–1996) laid considerable ground work on how society and ICTs interact, bringing together important clusters of scholars from media and communications, society, innovation, law, policy and industry across leading UK universities. In 1996, this interest was expressed in other ways as well. Georgetown University began offering a related master's program in that year, and at the University of Maryland, David Silver created the Resource Center for Cyberculture Studies on the web. Middlebury College developed Politics of Virtual Realities, one of the first undergraduate courses dedicated to exploring the political, legal and normative implications of the Internet for liberal democracy. By 2001, The Chronicle of Higher Education noted that "Internet studies" was emerging as a discipline in its own right, as suggested by the first undergraduate program in the area, offered at Brandeis University, and noted that "perhaps the most telling sign of the field's momentum" was the popularity of the annual conference created by the then nascent Association of Internet Researchers.