Кіріспе

Хеган (Хэган, сондай-ақ Хели және Синьшан деп те аталады) – Қытай Халық Республикасының Хэйлунцзян провинциясындағы префектуралық деңгейдегі қала. Кіші Хинган тауларының оңтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан. Оңтүстік жағынан Сунхуа өзені арқылы Цзямусы қаласына, ал солтүстік жағынан Амур өзені арқылы Ресейдің Еврей автономиялық облысына қарап жатыр. Хеган – Қытайдағы маңызды көмір өндіруші қалалардың бірі. Хеганның әкімшілік ауданы құрайды және 2020 жылғы Қытай халық санағына сәйкес, 891 271 тұрғыны бар, оның 545 404-і 6 қалалық ауданнан тұратын дамыған (немесе метрополитен) аймағында тұрады.

Ерте тарих

Хеган аймағы 1890 жылдардың соңына дейін шөлейт және адам тұрмайтын жер болды. 1906 жылы Хеган қаласы ауданы Цин әулеті тұсында Танюань округінің басқаруында болды. Содан бері үкімет халықты осы аймақта шаруашылық етуге ынталандырып келді. 1914 жылы Хаолиде көмір кені табылды, және Хэйлунцзян үкіметі Шэнь Соннян (沈松年) сияқты саудагерлердің бірлескен инвестициясымен Синхуа кенішін (興華煤礦) құруға рұқсат берді. Бұл аймақ Xinghua көмір кенішінің атымен Xingshan (興山) деп өзгертілді. Хеган кеніштері 1916 жылы орыс капиталымен қытай кәсіпкері құрды. Хеган өзінің бай көмір ресурстарының арқасында қарқынды экономикалық өсімге қол жеткізді. 1926 жылы Сонгхуа өзенінің оңтүстігінде, шамамен 30 шақырым қашықтықтағы Хеган мен Цзямуси арасында теміржол салынды. 1930 жылы генерал Чжан Сюэлян жеке қаржымен көмір тасымалдау флотын құрды. 1932 жылдың тамызында Хеган кеніштерін жапон әскері басып алды, себебі Жапон империясы Маньчжурия арқылы ілгерілеп келе жатқан еді. Жапондықтар Маньчжурияны басып алған кезеңде кеніштер одан әрі дамыды. 1945 жылдың 11 тамызында Хеганды Кеңес Қызыл Армиясы басып алып, коммунистік күштерге тапсырды. Оңтүстік Маньчжуриядағы бірнеше ірі көмір кені Гоминьдан күштерінің бақылауында болғандықтан, Хеган Қытай Азамат соғысында коммунистік күштердің маңызды көмір өндіруші аймақтарының біріне айналды, қару-жарақ және басқа да соғыс материалдарын қамтамасыз етуде маңызды рөл атқарды. 1949 жылы Хеганның атауы өзгертіліп, Хэйлунцзян провинциясындағы облыстық деңгейдегі қала ретінде құрылды.

Халық Республикасы

1949 жылдан кейін қалада одан әрі қарқынды өсім болды. Кендер кеңейтіліп, жаңартылды, ал олардың жылдық өндірісі күрт артты. Көмірдің көп бөлігі – жоғары сапалы кокс көмірі, ол көмір газын өндіруге де қолданылады; Цзямусиде тұтынылатын шағын мөлшерден басқа, оның көп бөлігі теміржол арқылы Аньян қаласына (Хэнань провинциясы) және Ляониндегі Аншан, Бенси сияқты басқа да өнеркәсіптік қалаларға жіберілді. 1950 жылдардың соңына қарай көмір өнеркәсібі еңбекке қабілетті халықтың 80 пайыздан астамын жұмыспен қамтыды. Кен орындарының дамуы және өндіріс көлемінің артуы жалғасқанымен, Хэганның өнеркәсіптік қызметі әртараптандыра бастады, әсіресе 1970 жылдардың басында ірі жылу-электр станциясы салынысымен. 2021 жылға қарай қаланың кен өнеркәсібі төмендеді.

Климат

Хегангтің ылғалды континенталды климаты (Köppen Dwb/Dwa) бар, ұзақ, өте суық, бірақ құрғақ қыстары мен ылғалды әрі жылы жаздары бар. Айлық 24 сағаттық орташа температура қаңтар айында басталып, шілде айында дейін өзгереді, ал жылдық орташа температура шамамен екі градусқа жуық. Жылдық жауын-шашынның шамамен 2/3 бөлігі маусым, шілде және тамыз айларында жауады. Ең жоғары және ең төмен температуралар −38,5 °C-тан 37,7 °C-қа дейін ауытқиды.

Экономика

2010 жылы Хеганның ЖІӨ-сі 16,1%-ға өсіп, 25,1 миллиард юаньға жетті, бұл провинцияның 13 префектурасы мен префектуралық деңгейдегі қалалардың арасында оныншы орынға ие болды. Ауыл шаруашылығы және мал шаруашылығы қаланың біріншілік өнеркәсібінің екі негізгі тірегі саналады. Ауыр өнеркәсіп қаланың өнеркәсіптік секторын басып алады. Қаладағы басқа да маңызды салалар: ауыл шаруашылығы өнімдерін өңдеу, тамақ және сусын өнімдері, фармацевтика, сүт және байланысты өнімдер, орман шаруашылығы және электр энергиясын өндіру мен ұсыну.

Тау-кен оқиғалары

Қала маңында екі ірі кен апаты болды. 2008 жылдың қыркүйегінде Fuhua Mining Co., Ltd. компаниясына тиесілі Fuhua көмір кенішінде өрт шықты. Оның себебі – көмірдің спонтанды жануы. 31 кенші қаза тапты (19-ы қайтыс болды, 12-сі із-түзсіз жоғалды). 2009 жылдың қарашасында Хэйлунцзян Лонгмай Майнинг Холдинг Тобына қарасты Синьсин көмір кенішінде газ жарылысы орын алды. 528 жұмысшының ішінде 420 кенші құтқарылды, ал 100-ден астам кенші қаза тапты. Ауруханаға түскен 60 адамның арасында сүйектері сынған, газға уланған немесе тыныс алу мүшелері зақымдалғандар болды.

Білім

2019 жылдың соңына дейін Хеган қаласында 2926 студенті мен 915 түлегі бар бір толық уақытты жоғары білім беретін мектеп болды. 7 мамандандырылған орта мектепте 5629 оқушы мен 1464 түлек оқыды. 50 жалпы білім беретін орта мектепте 37 982 оқушы және 14 886 түлек бітірді. 36 бастауыш мектепте 29 771 оқушы мен 4427 түлек болды. 1 арнайы білім беру мектебінде 191 оқушы оқыды. 144 балабақшада 12 045 бала тәрбиеленеді. Хеган қаласындағы №1 орта мектеп қалада орналасқан.

Көлік

Ичунь Хеган тас жолы, Цзямуси Хеган тас жолы және Хеган Луобей тас жолы қала ішіндегі кешенді тас жол желісін құрайды. Хегангтан Хэйлунцзян провинциясының астанасы Харбинге дейін жүруге төрт сағаттан кем уақыт кетеді. Хегангтан бір сағаттық жерде орналасқан Луобей порты – Амур өзеніндегі маңызды порт. Хегангтан бір сағаттық жерде орналасқан Цзямуси әуежайы Пекинге, Даляньге және басқа да ірі қалаларға рейстерді жүзеге асырады.