Кіріспе
Адамның ең жоғары экспирация жылдамдығы. Топтық экспирациялық ағын (PEF), сондай-ақ Топтық экспирациялық ағын жылдамдығы (PEFR) және Топтық ағын өлшемі деп те аталады, – адамның ауаны шығарудың ең жоғары жылдамдығы, ол топтық ағын өлшегішпен өлшенеді. Бұл кішкентай, қолға ұсталатын құрылғы адамның тыныс шығару қабілетін бақылауға арналған. Ол бронхтар арқылы ауа ағынын өлшейді, соның салдарынан тыныс жолдарындағы кедергінің деңгейін анықтайды. Топтық экспирациялық ағын әдетте минутына литр (л/мин) бірліктерімен өлшенеді.
The peak expiratory flow (PEF), also called peak expiratory flow rate (PEFR) and peak flow measurement, is a person's maximum speed of expiration, as measured with a peak flow meter, a small, hand held device used to monitor a person's ability to breathe out air. It measures the airflow through the bronchi and thus the degree of obstruction in the airways. Peak expiratory flow is typically measured in units of liters per minute (L/min).
Функция
Шығымның ең жоғары көрсеткіштері пациенттің денсаулығы жақсы болғанда жоғары, ал тыныс жолдары тарылғанда төмен болады. Тіркелген мәндердегі өзгерістер арқылы пациенттер мен дәрігерлер өкпенің функционалдығын, астма симптомдарының ауырлығын және емдеуді анықтай алады. Жоғары шығымды өлшеу үшін өлшегішті дұрыс пайдалануды үйрету қажет, ал қалыпты күтілетін мән пациенттің жынысына, жасына және бойына байланысты. Бұл классикалық түрде астма сияқты тыныс жолдарының обструктивті ауруларында төмендейді. "Қалыпты" мәндердің кең диапазоны және жоғары өзгергіштігі болғандықтан, шығымның ең жоғары көрсеткіші астманы анықтау үшін ұсынылмайды. Дегенмен, кейбір жағдайларда ол пайдалы болуы мүмкін. Астмамен ауыратын адамдардың шағын бөлігі шығымның ең жоғары көрсеткішін үнемі бақылаудан пайда көреді. Бақылау ұсынылса, әдетте астма симптомдарын және жеңілдетуші дәрілерді қолдану жиілігін қараумен қатар жүргізіледі. Шығымның ең жоғары көрсеткіші үнемі бақыланса, нәтижелерді шығымның ең жоғары көрсеткішінің графигіне жазуға болады. Әр жолы бірдей шығымның ең жоғары көрсеткішін өлшегішті пайдалану маңызды.
Өлшем
Өлшемдер 1 секундқа немесе одан аз уақытқа негізделуі мүмкін, бірақ көбінесе минуытқа шаққандағы көлем ретінде беріледі. Электрондық құрылғылар ағынды сынап, сынама көлемін (литр) 60-қа көбейтіп, сынама уақытымен (секунд) бөледі, нәтиже L/минутпен өлшенетін болады: үш өлшемнің ең жоғарғысы ең жоғары экспираторлық ағынның тіркелген мәні ретінде пайдаланылады. Оны симптомдар тіркелмесімен бірге қағаз графикада немесе пик-ағын графигі жасау бағдарламалық құралы арқылы көрсетуге болады. Бұл пациенттерге өздерін бақылап, дәрігерге немесе медбикеге ақпарат беруге мүмкіндік береді. Пик-ағын көрсеткіштері көбінесе Америка Өкпе Қауымдастығының мәліметтері бойынша 3 аймаққа бөлінеді: жасыл, сары және қызыл. Дәрігерлер мен денсаулық сақтау мамандары жасыл, сары, қызыл аймақтарға негізделген астманы басқару жоспарын жасай алады. Аймақ Оқу сипаттамасы Жасыл аймақ: қалыпты немесе әдеттегі пик-ағын көрсеткіштерінің 80-100 пайызы таза. Жасыл аймақтағы пик-ағын астманың жақсы бақылауда екенін көрсетеді. Сары аймақ: қалыпты немесе әдеттегі пик-ағын көрсеткіштерінің 50-79 пайызы сақтық шараларын қажет етеді. Бұл тыныс жолдарының тарылуын және қосымша дәрі-дәрмек қажет болуын білдіруі мүмкін. Қызыл аймақ: қалыпты немесе әдеттегі пик-ағын көрсеткіштерінің 50 пайызынан кем болса, бұл жедел медициналық көмек қажеттілігін білдіреді. Тыныс жолдарының күрт тарылуы мүмкін және дереу шаралар қолдану керек. Әдетте, бұл дәрігерге немесе ауруханаға хабарласуды білдіреді.
The highest of three readings is used as the recorded value of the Peak Expiratory Flow Rate. It may be plotted out on graph paper charts together with a record of symptoms or using peak flow charting software. This allows patients to self monitor and pass information back to their doctor or nurse. Peak flow readings are often classified into 3 zones of measurement according to the American Lung Association; green, yellow, and red. Doctors and health practitioners can develop an asthma management plan based on the green yellow red zones. Zone Reading Description Green Zone 80 to 100 percent of the usual or normal peak flow readings are clear. A peak flow reading in the green zone indicates that the asthma is under good control. Yellow Zone 50 to 79 percent of the usual or normal peak flow readings Indicates caution. It may mean respiratory airways are narrowing and additional medication may be required. Red Zone Less than 50 percent of the usual or normal peak flow readings Indicates a medical emergency. Severe airway narrowing may be occurring and immediate action needs to be taken. This would usually involve contacting a doctor or hospital.
Тарих
Мартин Райт ең жоғары шығарылатын ауа ағынын өлшеуді алғаш рет енгізді, ол осы өкпе функциясы көрсеткішін өлшеуге арналған алғашқы құралды жасады. 1950 жылдардың соңында құралдың бастапқы дизайны ұсынылғаннан бері және одан кейін тасымалдауға ыңғайлы, төмен құнды нұсқасы ("Мини Райт" шың ағыны өлшегіші) әзірленгеннен кейін, әлем бойынша басқа да дизайн мен көшірмелері қолжетімді болды.