Кіріспе
Гүлді өсімдіктер туысы
Ochnaceae – Malpighiales ордеріне жататын гүлді өсімдіктер туысы. Гүлді өсімдіктерді жіктеудің APG III жүйесінде Ochnaceae кеңінен анықталады, шамамен 550 түрді қамтиды және кейбір таксономистер Medusagynaceae және Quiinaceae жеке тұқымдастар ретінде қарастырған. Бірақ APG III-ден кейін жарық көрген екі жұмыс Medusagynaceae және Quiinaceae шағын тұқымдастарын қабылдады. Бұл ұсыныстар APG IV (2016) тарапынан қабылданбады. Осы мақалада «Ochnaceae» термині отбасының кең ауқымын білдіреді, ол Ochnaceae sensu lato немесе ochnoidter деп те аталады. Осы мағынада отбасы 32 туысты қамтиды, олардың ішінде шамамен 550 түр бар. Ochnaceae, кең немесе тар анықталғанда, пантропикалық ареалда таралған, осы ареалдан тыс жерлерде де бірнеше түрлері өсіріледі. Ochnaceae неотропикалық аймақта ең көп түрлі, ал тропикалық Африкада түрлердің екінші орталығы орналасқан. Sauvagesieae тайпасының сегіз туысында гүл ашылғаннан кейін, гүлдің ішіндегі тіндің өсуі арқасында гүл пішіні өзгереді. Ochna thomasiana ең көп отырғызылатын түрлердің бірі, бірақ ол көбінесе бау-бақша әдебиетінде дұрыс анықталмайды. Cespedesia жапырақтары кейде 5 см-ге дейін жетеді және шатыр жабу үшін қолданылады. Pantropical ареалда таралған Sauvagesia erecta шөбінен дәрілік шай жасалады. Эволюциясы барысында Ochnaceae ерекше дамыды, ата-бабалық немесе примитивті деп саналатын белгілерге «қайта оралумен» ерекшеленеді. Мысалы, актиноморфты гүл симметриясы Ochnoideae субөтебасында екі рет пайда болды. Сонымен қатар, Ochnaceae-дің екі кладасы, біреуі Ochnoideae-де, екіншісі Quiinoideae-де апокарпияға өте жақын туынды жағдайға ие. Карпельдердің толық бөлінуі (апокарпия) гүлді өсімдіктердің ата-бабалық ерекшелігі деп саналады. Ochnaceae тұқымдасына жататын қазбалар Миссисипи штатының ерте эоцен кезеңінен белгілі. Отбасының жасы шамамен 100 миллион жыл деп есептеледі. Ochnaceae тұқымдасында көптеген туыс атаулары жарияланған. 2014 жылы Ochnaceae тұқымдасының таксономиялық қайта қаралымында, үш тұқымдас ретінде, осы туыстардың тек 32-сі қабылданды: Medusagynaceae-де біреу, Quiinaceae-де төртеу, ал Ochnaceae-де 27 s. s.
Жалпы
Келесі 36 туысқатыстың тізіміне 2014 жылы қайта жаңғыртылған Neckia, Polythecanthum және Sinia, сондай-ақ Ochnaceae-нің ең соңғы редакциясында сипатталған 32 туысқатыс кіреді. Классификация Schneider et alii (2014) еңбегіне негізделген. APG III жүйесінде Strasburgeria, Ixerba-мен бірігіп, rosid тобындағы Crossosomatales ретінде Strasburgeriaceae тұқымдасын құрайды. Diegodendron туысы сирек жағдайда Strasburgeria және Ochnaceae-ге жақын деп есептелген. Молекулалық филогенетикалық зерттеулер Diegodendron-ның rosid тобындағы Malvales-ке қосылуын нығайтты және кейде ол ондағы монотиптік тұқымдас ретінде қарастырылады. Басқа жағдайда, ол Bixaceae тұқымдасына жатқызылған, бірақ оның Sphaerosepalaceae-ге жақын болуы мүмкін деген күдік бар. Алайда, Clusiaceae 2009 жылы бөлінді.
Clusioids пен Ochnaceae-ні біріктіретін аз ғана морфологиялық белгілер бар. Clusioids-те гүл жапырақтарының жабылуы көбінесе бұрылысқан, ал Ochnaceae-де әдетте солай. Екі топта да гүлдерде көбінесе көптеген аталықтар болады, ал аналықта плацентация көбінесе осьтік болып келеді. Жұмыртқалардағы нуцеллус көбінесе жұқа, ал сыртқы қабықшасы ішкі қабықшадан әдетте қалың болады.
Таксономия
Ochnaceae үш кіші тұқымдасқа бөлінеді: Medusagynoideae, Quiinoideae және Ochnoideae. Medusagynoideae бір ғана түрден тұрады, Medusagyne oppositifolia. Ол Сейшель аралдарындағы Маэ аралына ендемик. Quiinoideae төрт туысқа жататын шамамен 48 түрді қамтиды: Froesia, Quiina, Touroulia және Lacunaria. Ол тропикалық Америкаға ғана тән. Froesia қалған үш туыстан ерекшеленеді. Оның гүлдері әрқашан екі жынысты, ал жемісі үш құрылымнан тұрады, олар фолликулдарға ұқсас, бірақ толығымен бөлек емес. Ochnoideae кіші тұқымдасы 2014 жылы Ochnaceae sensu stricto ретінде қайта қарастырылды. Екіншілік апокарпия өте сирек кездеседі және ең айқын Розасеялар, Апоцинеялар, Сапиндальдар және Малвальдарда пайда болған. Сол кезде ол жаңа туыс, Elvasia-ны сипаттады және үш тағы бір туысты атады: Ochna, Walkera және Gomphia. Walkera 1789 жылы Иоганн Кристиан Даниэль фон Шребер сипаттаған, бірақ қазір танылмайды. Оның типтік түрі 1968 жылы Андриас Канис Gomphia serrata деп сипаттаған, бірақ қазір Campylospermum туысына жатқызылған. Gomphia ұзақ уақыт бойы шатасу тудырды және Ochnaceae-нің соңғы қайта қаралымында танылмады. Ол Lauradia-ны (Lavradia) Sauvagesia-дан бөлек деп санады және екеуін де Violaceae-ге жатқызды. Ол Castela туысын Ochnaceae-ге қосты, бірақ қазір ол Simaroubaceae туысына кіреді. Де Кандолле Simaroubaceae-нің Ochnaceae-ге жақын екенін санады, бірақ қазір ол Sapindales ордеріне жатқызылады. Эндоспермі жоқ топ Де Кандолледің Ochnaceae түсінігіне және қазіргі Ochneae тайпасына сәйкес келеді. Эндоспермі бар топ қазір парафилетикалық екені белгілі және Testuleeae, Luxemburgieae және Sauvagesieae тайпаларынан тұрады. 1876 жылы Бразилия флорасында Энглер Ochnaceae-де, әсіресе оның ең үлкен туысы Ouratea-да көптеген жаңа түрлерді сипаттады. Ол Ouratea-да 85 түрді сипаттады, оның 17-сін сол кезде жаңа түрлер деп атады. Сондай-ақ, ол басқа туыстардан 63 түрін Ouratea-ға көшірді. Quiina және Touroulia туыстары 1775 жылдан бері белгілі, оларды Жан Батист Обле сипаттаған, ал 19-ғасырлық таксономистер оларды әртүрлі жіктеген. Жак Дени Шоизи 1849 жылы олар үшін Quiinaceae (Квианезелер) туысын құрды, бірақ ол ботаникалық атаудың жарамды жариялануы үшін қажетті талаптарға сай келмеді. Quiinaceae атауын 1888 жылы Энглер Flora Brasiliensis-те бекітті. Medusagyne туысын Джон Гилберт Бейкер 1877 жылы Маврикий мен Сейшель аралдарының флорасында сипаттаған, бірақ ол 1924 жылға дейін жеке моногенерлік туыс ретінде бөлінбеген. 1893 жылы Эрнест Фридрих Гилг Ochnaceae, ал Адольф Энглер Quiinaceae туыстарын Die Natürlichen Pflanzenfamilien бірінші басылымында қарастырды. Энглер 1897 жылы DNP-нің бірінші басылымына қосымшада Medusagyne-ді сипаттады. Ол Medusagyne-ді "Zweifelhafte, möglicherweise zu den Guttiferae gehörige Gattung" (Күмәнді, мүмкін Guttiferae туысына жататын) деген тақырыппен орналастырды. Guttiferae – Clusiaceae туысының ескірген атауы. 1902 жылы Филипп ван Тигем қазіргі Ochnoideae кіші тұқымдасының құрамында алты туысты таныды. Бұл туыстар: Люксембургиялық, Совагезиялық, Валлацеялық, Эвтемидалық, Лофиралық және Очналық. Олардың үшеуі (Wallaceaceae, Euthemidaceae және Lophiraceae) моногенерлік және сол кезде ван Тигеммен құрылған. Оның Luxemburgiaceae туысына қазіргі Sauvagesieae тайпасының базалық кладтары кірді. Ван Тигем 1902 жылы көптеген туыстарды атады, оларды өте тар сипаттады. Ол қазіргі Ochninae кіші тайпасының 53 туысын анықтады. Бұл топтың соңғы қайта қаралымы оны алты туысқа бөледі. 1925 жылы DNP-нің екінші басылымы үшін Энглер мен Гилг 1893 жылы жазғандарына қарағанда Quiinaceae және Ochnaceae-ге қатысты өздерінің қарастыруларын кеңейтті. Medusagynaceae Адольф Энглер мен Ханс Мелхиор ДНП-ның дәл осы томында қарастырылды. DNP-нің екінші басылымы үшін Энглер Quiinaceae-де екі туысты, Quiina және Touroulia-ны таныды. Lacunaria және Froesia кейін ашылып, 1925 және 1948 жылдары аталды. Сол томда Гилг өзінің Ochnaceae (қазіргі Ochnoideae-ге тең) туысын 21 туысқа бөлді, соның ішінде Indovethia, Leitgebia, Vausagesia және Lauradia (Lavradia ретінде), олар қазір Sauvagesia синонимдері ретінде қарастырылады. Сол жылы, Neckia, Ochnoideae үшін 28-ші туыс, төрт хлоропласт ДНК локусы мен ядролық рибосомалық ITS негізінде молекулалық филогенетикалық зерттеуде қайта тірілді. Ochnaceae туысының 79 түрінен үлгі алынды және жаңа жіктелім ұсынылды. Сондай-ақ, Testulea Sauvagesieae тайпасынан алынып тасталды және Testuleeae монотиптік тайпасына орналастырылды.