Кіріспе

"Отец Сергий" – Лев Толстойдың 1890-1898 жылдары жазылған және 1911 жылы тұңғыш рет (авторы қайтыс болғаннан кейін) жарияланған әңгімесі.

Сюжет

Бұл оқиға Степан Касатскийдің балалық шағынан басталады. Жас жігіт үлкен істерге дайын. Тойдың қарсаңында ол өзінің қалыңдығы графиня Мария Короткованың өзінің сүйікті патшасы Николай І-мен қарым-қатынаста болғанын біледі . Оның мақтанышына қатты соққы тиіп, ол орыс православиесіне барып, монах болады. Көп жылдар бойы кішіпейілділік пен күмәнді өмір сүрдім. Оған тәңірге құлшылық етуді бұйырды. Ол дүниеден алыстатылғанмен, оның өмірін керемет өзгерткені әлі күнге дейін есте сақталады. Бір қысқы түнде бір топ шайырлар оған баруды шешті, олардың бірі, ажырасқан Маковкина, оны азғыру ниетімен оның камерасында түнді өткізеді. Сергий ата әлі де әлсіз екенін біліп, өзін қорғау үшін саусағын кесіп алады. Маковкина бұл әрекетіне таңғалады және келесі күні таңертең өмірін өзгертуге ант беріп, кетеді. Бір жылдан кейін ол монастырға кірді. Сергий атаның қасиеттілігі арта түседі. Ол емші ретінде танылып, жер-жерден қажылар келеді. Алайда Сергий ата шынайы сенімге жете алмайтынын жақсы біледі. Ол әлі күнге дейін шаршау, мақтаныш және құмарлықпен азап шегеді. Ол сәулетші қыздың онымен сәтті ұйықтап жатқанын байқаған кезде жаңа сынақтан өтпейді. Ертеңіне ол монастырды тастап, көптеген жылдар бұрын басқа жігіттермен бірге азап шеккен Пашенканы (Прасковия Михайловна) іздеп шығады. Ол оны өмірдегі сәтсіздік деп санайды, бірақ отбасына қызмет ету сезімін сезінеді. Оның жолы енді айқын. Ол адасып жүруге кіріседі, сегіз айдан кейін оны Құдайға жақындай түсетін соқыр қайыршымен бірге тұтқындалады. Ол Сібірге жіберіледі, онда ол енді дәнді шаруаның жалшысы болып жұмыс істейді, джентльменнің жас балаларын оқытады және бақшада жұмыс істейді.