Кіріспе

"Гамлет" трагедиясының кейіпкері Клавдий патша – Уильям Шекспирдің "Гамлет" трагедиясының ойдан шығарылған кейіпкері және басты қарсыласы. Ол патша Гамлеттің інісі, Гертруданың екінші күйеуі және ханзада Гамлеттің қарындасы, кейіннен әкесі. Ол ағасын улап өлтіріп, Дания тағына отырып, марқұм патшаның жесіріне үйленді. Ол Chronicon Lethrense және Саксо Граматикстің "Gesta Danorum" еңбегінде кездесетін Ют тайпасының басшысы Фенгтің бейнесіне негізделген. Бұл атпен Данияда нақты патша болған емес.

Шолу

Пьесаның басында Клавдий Норвегияның әскери қаупі мен Гамлеттің депрессиясы сияқты мәселелерді дипломатиялық шешімдермен кезең-кезеңімен шешетін қабілетті монарх ретінде көрінеді. Патша Гамлеттің көрінісі аулада пайда болғанға дейін көрермендер оның ниетіне күмән келтірмейді. Оқиға дамыған сайын, ол алдымен тыңшылыққа жүгінеді, ал ол сәтсіз аяқталғанда, кісі өлтіруге барады. 3-ші актінің 3-ші көрінісінде, Клавдий Гамлеттің кек алуын жеке шіркеуінде Құдайға өз күнәларын мойындау арқылы тоқтатып, оның кінәлі екеніне көрермендерді толық сендіреді. Ол болып жатқан оқиғаларға наразы және бақытсыз. Жас ханзада оның жасаған қателіктері туралы ойланып, кешірім сұрап дұға ететінін көреді, бірақ ол дұғаның өзі оны құтқара алмайтынын жақсы біледі, егер ол өз күнәсінен пайда табуын тоқтатпаса. Егер ол шын ниетпен тәубе етсе, ол өз күнәсін мойындап, осы күнә арқылы қол жеткізген барлық нәрсесінен бас тартуы керек, бірақ ол олай істемейді. Өкінішке қарамастан, патша өзінің тағын және өмірін сақтау үшін Гамлеттің өлімін іздейді, өйткені ханзаданың патша Гамлеттің өліміне қатысы бар екенін сезінеді. Гамлет патшаны өлтіруге дайын, бірақ әкесі берген кек алу шарттарына қайшы келетінін сезініп, шегінеді, оның әкесі оған нақты тапсырма берген: "Өзіңнің санаңды бұзба". Лаерт әкесі Полонийдің Гамлет қолынан өлгені үшін кек алмақ болғанда, Клавдий Гамлетпен біржола аяқтасу үшін "сәтті" жоспар құрады. Ол Гамлет пен Лаерт арасында қылышпен сайыс ұйымдастырады, бірақ Лаертпен бірге оның қылышын улап, Гамлетке уланған сусын беруге сүрақтанады. Патшаның жоспары сәтсіз аяқталады; Ханым Гертруда Гамлетке арналған уланған тостақаннан ішіп, қайтыс болады, ал Гамлет уланған қылыштан жараланғаннан кейін, сол қылышты алып, Лаертке шабады, содан кейін Лаерт Клавдийдің жоспарын ашады. Жас принц Фортинбрас бастаған Норвегия армиясы қаланы қоршағанда, Гамлет ақыры кек алады және Клавдиді қылышпен қаныққызады, содан кейін оны Гамлетке арналған уды ішуге мәжбүр етеді.

Интерпретация

Клаудиус кейіпкері – бұл туындының басты антагонисі және күрделі тұлға. Ол туындының зұлым кейіпкері, өзі мойындайтындай: "О, менің кінәм – бұл жәндік, ол аспанға дейін иісі келеді" (ІІІ акт, ІІІ көрініс, 40-шы жол), бірақ оның керемет өзін-өзі тануы және өкініші Клаудиус есімді зұлымның мәртебесін қиындатады, дәл Макбет сияқты. (Абрахам Линкольн Клаудиус айтқан "Менің кінәм – қадірлі" монологының Гамлеттің "Болу немесе болмау" монологынан артық екенін айтқан.) Клаудиус жасаған туысқан өлтіруі – бұл пьеса әлемін улайтын жемқорлық, Марцеллдің (қарауылдың) сөзімен айтқанда, "Дания мемлекетінде бір нәрсе шіріген". Шекспир көрермендерге Қаин мен Абель туралы оқиғаны бірнеше рет еске салады, соның ішінде Клаудиус өзі "алғашқы, ең ауыр қарғысқа" ұшырағанын мойындайды. Тарихи Клаудиус пен Агриппина Жастың туысқандық некесі және оның улануы, кейін оның ұлы Неронның оны өлтіруі, пьесада көрініс табады, өйткені Гамлеттің өзі ІІІ акт, ІІ көрінісінде: "Жұмсақ! Енді анаммен. / О, жүрек, табиғатыңды жоғалтпа; ешқашан / Неронның жаны осы берік көкірегіне енбесін" дейді.

Диснейдің "Арыстан патшасында" жауыз Scar (Джереми Айронс дауыстаған) Клаудиус үлгісімен жасалған; екі кейіпкер де бауырларын өлтіріп, немерелеріне таққа отыру үшін өтірік айтады.