Кіріспе

АҚШ армиясы түтінсіз ұнтаққа арналған алғашқы қабылдаған патроны. .30-40 Krag, сондай-ақ .30 U.S. және .30 Army деп те аталады, 1890 жылдардың басында АҚШ қарулы күштерін 1892 жылғы шағын қару сынақтарында таңдалатын, заманауи кішкентай калибрлі автоматты мылтықтармен қолдануға жарамды түтінсіз ұнтақ патронымен қамтамасыз ету үшін әзірленген. Бұл патрон .45-70 Government патронының орнына келгендіктен, сол кезде жаңа патрон кішкентай калибрлі деп есептелді. Армия қолдануға ақыры таңдалған мылтық – Krag–Jørgensen, ол ресми түрде M1892 Springfield деп қабылданды. Патрон M1893, M1895, M1897 және M1900 Гатлинг автоматтарында да қолданылды.

Тарих және дамуы

АҚШ Әскери-теңіз күштері мен теңіз жаяу әскерлері шектелген мөлшерде түтінсіз ұнтақ пен инелі мылтықтарды қабылдағанмен, .30-40 АҚШ армиясы қабылдаған алғашқы патрон, ол бастапқыда түтінсіз ұнтақ үшін жасалған. Ол .303 British үлгісімен жасалған, оған геометриялық тұрғыдан өте ұқсас. 230 грандық оқпен қысқа тәжірибеден кейін, .30 армиялық патроны 1894 жылы нитроцеллюлоза ұнтағымен және металл қаптамалы дөңгелек мұрынды оқпен стандартталды. Бұл патрон Краг мылтығының және Краг карабинінің түтігінде максималды жылдамдыққа жетті. Жіңіштелген .30-40 патроны .30 Армия немесе .30 U.S. деп те аталды. .30-40 Краг АҚШ әскері қабылдаған алғашқы түтінсіз ұнтақ патроны болғанымен, ол бұрынғы қара ұнтақ патрондарының «калибрлік заряд» жүйесін сақтап, .30 калибрлі оқты түтінсіз ұнтақпен қозғалтты. Винчестерде түтінсіз ұнтақ патронының алғашқы қолданылуы 30-40 болды, және ол 1896 жылы ұсынылған 1895 Winchester рычагты мылтықтың бастапқыда орнатылған үш патронының бірі болды. Бастапқыда .30-40 патроны аң аулауда танымал болды және түрлі атыс қаруларына орнатылды. 1899 жылы .30-40 калибрлі Краг мылтығымен Роки тауларының елігін атып, әлемдік рекорд жасалды. Бұл рекорд 20 ғасырдың екінші жартысына дейін сақталды. 1899 жылдың қазан айында Испан-Америка соғысының тәжірибесін қарастырғаннан кейін, АҚШ армиясының қару-жарақ басқармасы Краг мылтығында қолданылатын .30 Армия үшін жаңа патрон жасады, оның мақсаты испандық күштердің сол қақтығыста қолданған 7×57мм Mauser патронының баллистикалық сипаттамаларына жақындасу болды. Жаңа патрон Краг мылтығының ұшақ жылдамдығын 45 000 фунт/квадрат дюймге дейін арттырды. Алайда, жаңа патрон шығарылғаннан кейін, қызметтегі Краг мылтықтарының құлыптағыштарының жарылуы туралы хабарлар тарады. 1900 жылдың наурыз айында осы патронның қалған қоры (шамамен 3,5 миллион дана) арсеналға қайтарылып, бөлшектелді және бастапқы сипаттамасына сәйкес қайта зарядталды. 1903 жылы, жаяу әскердің шағын қарулар кеңесінің ұсынысы бойынша, АҚШ армиясы .30-40 немесе .30 Армия патронына ауысу үшін жоғары жылдамдықты .30 калибрлі патрон ресми түрде қабылдады. Жаңа патрон қабылданған жылымен белгіленді, .30-03.