Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Австралиядағы исламның рөліне шолу
Overview of the role of the Islam in Australia
Ислам – Австралиядағы екінші ірі дін. 2021 жылғы Австралия халық санағы бойынша, өзін мұсылман деп жариялаған адамдардың саны, исламның барлық түрлерін қамти отырып, 813 392 адамды құрады, бұл Австралия халқының 3,2% -ына тең. Бұл көрсеткіш исламды, барлық бағыттары мен секталары бойынша, христиан дінінің барлық бағыттарынан кейін (43,9%, сонымен қатар дінге қатыспайтын мәдени христиандарды да қамтиды) Австралиядағы екінші ірі діни топқа айналдырады. Демографтар соңғы санақ кезеңінде мұсылман қауымының өсуін салыстырмалы түрде жоғары туу көрсеткіштерімен және соңғы иммиграция үлгілерімен байланыстырады. Ислам дінін ұстанатындар Кокос (Килинг) аралдарында, Австралияның сыртқы территориясында халықтың көп бөлігін құрайды. Австралиядағы мұсылмандардың басым көпшілігі сүнниттер, ал айтарлықтай азшылықты шииттер құрайды. Олардың әрқайсысы әртүрлі мадхабтарға (ислам құқығын түсіндіру және қолдану бойынша ислами құқық мектептері) және кіші секталарға бөлінеді. Сонымен қатар, Оманнан шыққан ибади мұсылман австралиялықтары және діні исламнан туындаған, негізінен Ливан мен Сириядан көшіп келген шамамен 20 000 друздар бар. Австралияда мұсылман дінін ұстанатындардың арасында суфи (ислам мистикасы) ағымының өкілдері де кездеседі. Австралия мұсылман қауымы негізінен ортақ діни үлгімен сипатталғанымен, Австралия мұсылмандары біртұтас қауым емес. Австралия мұсылман қауымы дәстүрлі секталық бөліністерге ие, сонымен қатар нәсілдік, этникалық, мәдени және тілдік тұрғыдан да өте алуан түрлі. Австралия мұсылман қауымының әртүрлі топтары Австралияда немесе шетелдегі туысқан емес этникалық топтармен байланысты дінге жатпайтын этникалық үлгілерді де ұстанады.
Islam is the second largest religion in Australia. According to the 2021 Census in Australia, the combined number of people who self identified as Muslims in Australia, from all forms of Islam, constituted 813,392 people, or 3.2% of the total Australian population. That total Muslim population makes Islam, in all its denominations and sects, the second largest religious grouping in Australia, after all denominations of Christianity (43.9%, also including non practicing cultural Christians). Demographers attribute Muslim community growth trends during the most recent census period to relatively high birth rates, and recent immigration patterns. Adherents of Islam represent the majority of the population in Cocos (Keeling) Islands, an external territory of Australia. The vast majority of Muslims in Australia are Sunni, with significant minorities belonging to the Shia denomination. The followers of each of these are further split along different Madhhab (schools of thought within Islamic jurisprudence for the interpretation and practice of Islamic law) and Sub Sect. There are also practitioners of other smaller denominations of Islam such as Ibadi Muslim Australians of Omani descent, and approximately 20,000 Druze Australians whose religion emerged as an offshoot of Islam which arrived in Australia with the immigration of Druze mainly from Lebanon and Syria. There are also Sufi (Islamic mysticism) minorities among Muslim practitioners in Australia. While the overall Australian Muslim community is defined largely by a common religious identity, Australia's Muslims are not a monolithic community. The Australian Muslim community has traditional sectarian divisions and is also extremely diverse racially, ethnically, culturally and linguistically. Different Muslim groups within the Australian Muslim community thus also espouse parallel non religious ethnic identities with related non Muslim counterparts, either within Australia or abroad.
1860 жылға дейін
Ислам Австралияда 1700 жылдардан бері, Макасар саудагерлері Арнем жеріне (қазіргі Солтүстік территория) ұзақ мерзімге келіп-кеткен кезден бастап таралды. Уарамири халқының биі, армандық жаратылыс туралы айтатын әңгімесіндегі бір тұлғаға Валита Валита деген ат берілген, бұл араб тіліндегі «Алла та’ала» (Алла, жоғары) тіркесінің бейімделуі. «Арман» жаратылыс тұлғасы Валита Валита, сондай-ақ Алла деп те белгілі. Олар қытай нарығында тағамдық және емдік қасиеттері үшін бағаланатын теңіз жұлдызшасы – трепангты жинау және өңдеу үшін келген. Олардың ықпалының іздерін Солтүстік Австралиядағы кейбір аборигендердің мәдениетінде көруге болады. Гриффит университетінің доценті Реджина Гантер: «Тарихи әдістің қауіпсіз негіздерін сақтай отырып, Австралиядағы трепанг индустриясының басталуын 1720-1750 жылдар аралығына датуға болады, бірақ бұл одан бұрынғы, нашар ұйымдастырылған байланыстарды жоққа шығармайды» дейді. Гантер сондай-ақ: «Йолнгу халқының мәдениетіндегі осы байланыстың іздері барлық жерде: олардың тілінде, өнерінде, әңгімелерінде, тағамдарында» деп жазады. Монаш университетінің антропологы Джон Брэдлидің айтуынша, екі топ арасындағы қарым-қатынас сәтті болған: «Олар бірлесіп сауда жасады. Бұл әділ болды, нәсілдік дискриминация мен нәсілдік саясат болған жоқ». Тіпті 21 ғасырдың басында да Солтүстік Австралиядағы аборигендер қауымдастықтары екі халықтың ортақ тарихын өзара сенім мен құрметтің кезеңі ретінде тойлайды. Бұл кезеңді зерттеген басқа ғалымдар аборигендер мен келген трепангерлер арасындағы қарым-қатынас туралы басқаша пікірде. Антрополог Иан Макинтош Макассар балықшыларының алғашқы әсері «қорқынышты» болды деп мәлімдеді, бұл «жанжалға» әкелді, ал исламның ықпалының көлемі «анықталмады». Австралия Ұлттық университетінің тарих факультеті дайындаған есепте Макассарлықтар бастапқыда жылы қабылданыпты, бірақ қарым-қатынас «аборигендер өзін қанаушылыққа ұшырағандай сезінген кезде нашарлаған, екі тараптан да зорлық-зомбылыққа әкелген». 1802, 1811, 1822 және 1828 жылғы тізімдерде бірнеше «мұсылман» тіркелген, ал сотталғандар кезеңінде аз ғана мұсылман келген. Бұдан басқа, мұсылмандар 1860 жылға дейін Австралияның басқа аймақтарына көптеп қоныстанбаған деп есептеледі.
Islam has been in Australia since the 1700s when Makassar traders were long term visitors to Arnhem land (now Northern Territory). A dance among the Warramiri people refers to a dreamtime creational being is given the name, Walitha Walitha, which is an adaptation of the Arabic phrase Allah ta'ala (God, the exalted). The 'Dreaming' creation figure, Walitha' walitha, is also known as Allah. to collect and process trepang, a marine invertebrate prized for its culinary and medicinal values in Chinese markets. Remnants of their influence can be seen in the culture of some of the northern Aboriginal peoples. Regina Ganter, an associate professor at Griffith University, says, "Staying on the safe grounds of historical method the beginning of the trepang industry in Australia [can be dated] to between the 1720s and 1750s, although this does not preclude earlier, less organised contact." Ganter also writes "the cultural imprint on the Yolngu people of this contact is everywhere: in their language, in their art, in their stories, in their cuisine." According to anthropologist John Bradley from Monash University, the contact between the two groups was a success: "They traded together. It was fair there was no racial judgement, no race policy." Even into the early 21st century, the shared history between the two peoples is still celebrated by Aboriginal communities in Northern Australia as a period of mutual trust and respect. Others who have studied this period have come to a different conclusion regarding the relationship between the Aboriginal people and the visiting trepangers. Anthropologist Ian McIntosh has said that the initial effects of the Macassan fishermen were "terrible", which resulted in "turmoil" with the extent of Islamic influence being "indeterminate". A report prepared by the History Department of the Australian National University says that the Macassans appear to have been welcomed initially, however relations deteriorated when, "aborigines began to feel they were being exploited . leading to violence on both sides". A number of "Mohammedans" were listed in the musters of 1802, 1811, 1822, and the 1828 census, and a small number of Muslims arrived during the convict period. Beyond this, Muslims generally are not thought to have settled in large numbers in other regions of Australia until 1860.
1860 жылдан бастап: түйе және інжу-маржан сатушылар
Алғашқы мұсылмандардың арасында "афған" түйе жүргізушілері де болды. Олар 19 ғасырдың ортасынан соңына дейін Австралияға көшіп келіп, қоныстанды. 1860-1890 жылдары Орталық Азиядан көптеген адамдар Австралияға түйе айдаушы болып жұмыс істеуге келді. Түйелер алғаш рет 1840 жылы Австралияға әкелінді, бастапқыда құрғақ ішкі аймақтарды зерттеу үшін (Австралиялық түйеге қараңыз), кейіннен Австралияның кең шөлдерінің қажеттіліктеріне ерекше жарайтын түйе керуендері үшін. Алғашқы түйешілер 1860 жылдың маусым айында Мельбурнге келді, олар Бурк пен Уиллс экспедициясы үшін сегіз мұсылман мен индус түйелермен бірге келді. Келесі түйе айдаушылар 1866 жылы Раджастан мен Белуджистаннан 31 адам Томас Эльдер үшін түйелермен Оңтүстік Австралияға келді. Олар бірнеше елден келгенімен, Австралияда көбінесе "афғандықтар" деп аталды және Австралияда исламның алғашқы ресми негізін қалады. Түйешілер Алис-Спрингс және Солтүстік территорияның басқа да аймақтарына қоныстанды және жергілікті халықпен араласып, некелесті. Аделаида, Оңтүстік Австралиядан Дарвинге, Солтүстік территорияға дейінгі темір жол олардың құрметіне "The Ghan" (Афғанның қысқартылған түрі) деп аталды. Австралиядағы алғашқы мешіт 1861 жылы Оңтүстік Австралияның Марри қаласында салынды. Аделаиданың Ұлы мешіті 1888 жылы афған түйешілерінің ұрпақтарымен салынды. Солтүстік түйе лагеріндегі Брокен-Хилл мешіті түйешілермен 1887-1891 жылдар аралығында салынды. 1870 жылдары мұсылман малайзиялық су астына түсушілер голландтармен келісім бойынша Батыс Австралия мен Солтүстік территориядағы инжурлы орындарда жұмыс істеу үшін жалданып алынды. 1875 жылға қарай Батыс Австралияда 1800 малайзиялық су астына түсуші жұмыс істеді. Олардың көпшілігі өз елдеріне оралды. Австралиядағы ең алғашқы исламдық мерекелердің бірі 1884 жылдың 23 шілдесінде Мельбурн қаласындағы Альберт паркінде 70 мұсылман айт намазына жиналған кезде болды. "Окленд Стар" газеті рәсімнің тыныш өтуіне назар аударып, былай деп жазды: "Барлық қызмет кезінде ғибадат етушілердің сыртқы келбеті ерекше құрметті болды".
Among the early Muslims were the "Afghan" camel drivers who migrated to and settled in Australia during the mid to late 19th century. Between 1860 and the 1890s a number of Central Asians came to Australia to work as camel drivers. Camels were first imported into Australia in 1840, initially for exploring the arid interior (see Australian camel), and later for the camel trains that were uniquely suited to the demands of Australia's vast deserts. The first camel drivers arrived in Melbourne, Victoria, in June 1860, when eight Muslims and Hindus arrived with the camels for the Burke and Wills expedition. The next arrival of camel drivers was in 1866 when 31 men from Rajasthan and Baluchistan arrived in South Australia with camels for Thomas Elder. Although they came from several countries, they were usually known in Australia as 'Afghans' and they brought with them the first formal establishment of Islam in Australia. Cameleers settled in the areas near Alice Springs and other areas of the Northern Territory and inter married with the Indigenous population. The Adelaide, South Australia to Darwin, Northern Territory, railway is named The Ghan (short for The Afghan) in their memory. The first mosque in Australia was built in 1861 at Marree, South Australia. The Great Mosque of Adelaide was built in 1888 by the descendants of the Afghan cameleers. The Broken Hill Mosque at North camel camp was built by the cameleers between 1887 and 1891. During the 1870s, Muslim Malay divers were recruited through an agreement with the Dutch to work on Western Australian and Northern Territory pearling grounds. By 1875, there were 1800 Malay divers working in Western Australia. Most returned to their home countries. One of the earliest recorded Islamic festivals celebrated in Australia occurred on 23 July 1884 when 70 Muslims assembled for Eid prayers at Albert Park, Melbourne. The Auckland Star noted the ceremony's calm demeanor, stating: "During the whole service the worshippers wore a remarkably reverential aspect."
20 ғасыр
Көбісі жұмыстары тоқталғаннан кейін өз елдеріне оралды, бірақ кейбіреулері әйелдерін алып, отбасымен бірге Австралияға қоныс аударды, ал басқалары жеке қоныстанды (кейбіреулері Аделаида мешітінде тұрды) немесе аборигендерге немесе еуропалық әйелдерге үйленді. Аделаидада өзін шөп дәрігері, емші және қайырымдылық жасаушы ретінде танытқан бұрынғы түйеші Махмет Алумның хатшысы Халима Швердт, Австралияда ислам дінін ашық қабылдаған алғашқы еуропалық әйел атанды. Ол 1935-37 жылдары Алумға никелесіп, бірақ неке туралы жазба қалмаған. 1940 жылы ол кейіннен ислам дініне кірген Жан Эмслиге үйленді. Алум ислам туралы брошюралар мен мақалалар да жариялады. 1901 жылдан бастап, «Ақ Австралия» саясатының талаптарына сәйкес, Австралияға көшіп келу ақ еуропалық текті адамдармен (мұсылман дініндегі ақ еуропалықтарды қоса) шектелді. Ал осы кезеңде ақ еуропалық тектен емес адамдарға (мұсылмандардың көп бөлігін қоса) Австралияға кіруге рұқсат берілмеді, ал бұрыннан қоныстанғандарға Австралия азаматтығы берілмеді. Австралиялық мұсылмандарға қатысты бұл ерте кезеңдегі маңызды оқиғалардың бірі – Осман империясының соғыс актісі ретінде немесе Австралия азаматтарына қарсы жоспарланған алғашқы террористик шабуыл ретінде сипатталған оқиға. Шабуыл 1915 жылы Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Брокен Хилл қаласында болды. Осман империясына адалдық серт берген екі ауғандық төрт австралиялықты атып өлтіріп, жеті адамды жаралады, содан кейін полициямен қақтығыс кезінде қаза тапты. 1920-1930 жылдары «Ақ Австралия» саясатына сәйкес, еуропалық тегі болған албан мұсылмандары елге көшіп келді. Албандықтардың келуі Австралиядағы мұсылман қауымдастығын жаңғыртты, оның қартайып бара жатқан халқы сол уақытқа дейін азайып келген еді, және албандықтар Австралиядағы колониялық кезеңнен кейінгі алғашқы мұсылман топтарының біріне айналды. Алғашқы қауымдастықтардың бірінде албан мұсылмандары көптеп кездесті, мысалы, Квинсленд штатындағы Марииба және Виктория штатындағы Шеппартон қалаларында.
Most of the cameleers returned to their countries after their work had dried up, but a few had brought wives and settled in Australia with their families, and others settled either on their own (some living at the Adelaide Mosque), or married Aboriginal or European women. Halimah Schwerdt, secretary to Mahomet Allum, a former cameleer who established himself as herbalist, healer and philanthropist in Adelaide, became first European woman in Australia to publicly embrace Islam. She was engaged to Allum in 1935 37, but there is no record of a wedding. He married Jean Emsley in 1940, who converted to Islam later. Allam also published pamphlets and articles about Islam. From 1901, under the provisions of the White Australia policy, immigration to Australia was restricted to persons of white European descent (including white Europeans of the Muslim faith). Meanwhile, persons not of white European heritage (including most Muslims) were denied entry to Australia during this period, and those already settled were not granted Australian citizenship. Notable events involving Australian Muslims during this early period include what has been described either as an act of war by the Ottoman Empire, or the earliest terrorist attack planned against Australian civilians. The attack was carried out at Broken Hill, New South Wales, in 1915, in what was described as the Battle of Broken Hill. Two Afghans who pledged allegiance to the Ottoman Empire shot and killed four Australians and wounded seven others before being killed by the police. In the 1920s and 1930s Albanian Muslims, whose European heritage made them compatible with the White Australia Policy, immigrated to the country. The Albanian arrival revived the Australian Muslim community whose ageing demographics were until that time in decline and Albanians became some of the earliest post colonial Muslim groups to establish themselves in Australia. Some of the earliest communities with a sizable Albanian Muslim population were Mareeba, Queensland and Shepparton in Victoria.
Соғыстан кейінгі көші-қон
Австралияда халық санының өсуі және экономикалық даму қажеттілігі екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезеңде Австралияның иммиграциялық саясатын кеңейтуге алып келді. Бұл Еуропаның басқа аймақтарынан, негізінен Балқан елдерінен, әсіресе Босния мен Герцеговинадан келіп отырған, босқын ақ еуропалық мұсылмандарды қабылдауға мүмкіндік берді. Бұрынғы албан мұсылман иммигранттары сияқты, осы жер аударылған мұсылмандардың еуропалық тегі де оларды «Ақ Австралия саясатымен» үйлесімді етті. Албандар Австралиядағы ислам өмірін жаңғыртуға, әсіресе қауым үшін желілер мен институттар құруға белсенді қатысты. Албан мұсылмандары Виктория штатының Шепартон қаласында (1960), Мельбурн қаласында (1969) және Солтүстік Квинсленд штатының Мареба қаласында (1970) алғашқы мешіттерді салды. 2000 және 2010 жылдары Австралиялық мұсылмандар мен халық арасында бірнеше рет шиеленіс туды. 2000 жылы Сиднейде болған топтық зорлау оқиғасы кеңінен таралды; ливандық ерлер тобы мұсылман емес әйелдерге шабуыл жасады. 2005 жылы Сиднейдің Кронулла ауданында мұсылмандар мен мұсылман емес адамдар арасындағы шиеленіс зорлық-зомбылыққа ұласты; оқиға нәтижесінде жаппай тұтқындаулар мен қылмыстық қудалау болды. 2012 жылы Сиднейдің орталық бөлігінде мұсылмандар «Исламның тазалығына» қарсы фильм трейлеріне наразылық білдіргені зорлық-зомбылыққа әкеп соқты. 2014 жылдың 15-16 желтоқсанында Сиднейдегі кешірім оқиғасынан кейін мұсылмандарға қарсы сезімдер күшейді, соның ішінде Сиднейдегі мешітке жасалған қауіп-қатер де болды. Алайда, мұсылман қауымы әлеуметтік желілер арқылы Австралиялық халықтан қолдау тапты. Австралия Ислам Кеңестері Федерациясының алғашқы президенті, орташа мұсылмандардың радикалды көзқарастарды жариялайтындар тарапынан ығыстырылып жатқанын, сондықтан Австралияға көшіп келушілерге қатысты сақтық таныту қажеттігін айтты. Кейсар Трад орташа мұсылмандар бақылауды қайтаруы керек деді. 2015 жылдың мамырында «The Australian» газетінде жарияланған мақалада: «Көптеген мұсылмандар қазіргі заманмен үйлесімде болатын исламнан туындайтын бейбітшілік пен өркендеуді қалайды; ортағасырлық исламның бұрмаланған түрін таңбалауға тырысатын фанатиктердің аз тобы бар». Доктор Джамал Рифиді «Исламның жаны үшін күресіп жүрген жақсы мұсылмандардың мүддесін» қорғауға тырысатын батыл адам ретінде сипаттайды.
The perceived need for population growth and economic development in Australia led to the broadening of Australia's immigration policy in the post World War II period. This allowed for the acceptance of a number of displaced white European Muslims who began to arrive from other parts of Europe, mainly from the Balkans, especially from Bosnia and Herzegovina. As with the Albanian Muslim immigrants before them, the European heritage of these displaced Muslims also made them compatible with the White Australia Policy. Albanians partook in the revival of Islamic life within Australia, in particular toward creating networks and institutions for the community. Albanian Muslims built the first mosque in Shepparton, Victoria (1960), first mosque in Melbourne (1969) and a mosque in Mareeba, Far North Queensland (1970). On a few occasions in the 2000s and 2010s, tensions have flared between Australian Muslims and the general population. The Sydney gang rapes formed a much reported set of incidents in 2000; a group of Lebanese men sexually assaulted non Muslim women. In 2005, tensions between Muslims and non Muslims in the Cronulla area of Sydney led to violent rioting; the incident resulted in mass arrests and criminal prosecution. In 2012, Muslims protesting in central Sydney against Innocence of Muslims, an anti Islam film trailer, resulted in rioting. There was an increase in anti Muslim sentiment in the aftermath of the Sydney hostage crisis on 15–16 December 2014, including a threat made against a mosque in Sydney. However, the Muslim community also received support from the Australian public through a social media campaign. The founding president of the Australian Federation of Islamic Councils has said that with moderate Muslims being sidelined by those promoting more fundamentalist views, there is a need to be more careful in regard to potential Australian immigrants. Keysar Trad has said moderate Muslims need to take back control. An article in The Australian in May 2015 opined, "Most Muslims want the peace and prosperity that comes from an Islam that coexists with modernity; it is a fanatical fringe that seeks to impose a fabricated medieval Islam". It describes Dr Jamal Rifi as a brave insider who is working to assist "the cause of good Muslims who are struggling for the soul of Islam".
Австралиядағы ислам діндері
Австралия мұсылмандарының көпшілігі сүнниттер, ал шииттер, суфилер және әхмадиялар азшылықты құрайды.
Most Australian Muslims are Sunni, with Shia, Sufi and Ahmadiyya as minorities.
Сүнниттер
Сиднейде исламның сүнни бағытының жақтастары Лейкемба және оған жақын Пунчбоул, Уайли Парк, Банкстаун және Оберн сияқты аудандарда шоғырланған. Австралияда "радикалды" салафилік исламның сүнни бағытымен байланысты топтар да бар, олардың ішінде Австралияның Исламдық ақпарат және қызметтер желісі және Ахлус Сунна Уол Джамаах қауымдастығы (Австралия) (ASWJA) сияқты ұйымдар бар. Олардың саны аз болғанымен, ASWJA "күшіне қарағанда ықпалды" деп есептеледі. Сонымен қатар, көптеген Бангладештік Таблиғи Жамаат мұсылмандары Сетон, Жаңа Оңтүстік Уэльс штаты және Хантингдейл, Викториядағы мешіттерде құлшылық етеді. "Дауатеислами", ол "Пакистан негізделген, саяси емес ислам ұйымы", Австралияда да жақтастары бар. 2015 жылы Wikileaks жариялаған құжаттар Сауд Арабиясы Австралиядағы ислам және араб қауымдастығының жағдайын тығыз бақылап отырғанын, сонымен бірге ел ішінде сүнни исламның фундаменталистік түрін таратуға елеулі қаржы жұмсап жатқанын көрсетті.
In Sydney, adherents of the Sunni denomination of Islam are concentrated in the suburb of Lakemba and surrounding areas such as Punchbowl, Wiley Park, Bankstown and Auburn. In Australia there are also groups associated with the "hardline" Salafi branch of Sunni Islam, including the Islamic Information and Services Network of Australasia and Ahlus Sunnah Wal Jamaah Association (Australia) (ASWJA). While their numbers are small, the ASWJA is said to "punch above its weight". Similarly many Bangladeshi Tablighi Jamaat, Muslims worship at mosques in Seaton, NSW and in Huntingdale Victoria. Dawateislami, which is a "non political Islamic organisation based in Pakistan", has adherents in Australia. In 2015, Wikileaks cables released information that Saudi Arabia closely monitors the situation of Islam and Arab community in Australia, whilst at the same time spending considerately to promote its fundamentalist version of Sunni Islam within the country.
Шииттер
Исламның шиит тармағының орталығы Сиднейдің Сент-Джордж, Кэмпбеллтаун, Фэрфилд, Оберн және Ливерпуль аймақтарында шоғырланған. 1983 жылы Арнклифте салынған әл-Захра мешіті және Банкстаун аймағындағы Аль Расул әл-Адхам мешіті аймаққа қызмет көрсетеді. 2008 жылы елі бойынша шиит қауымының басты ағымы 30 000 жақтасқа жетті. 2004 жылдың қазан айында Шейх Мансур Легхай Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының Аннангроув қаласында Имам Хасан орталығын құрды. 2014 жылдың қараша айында пайғамбардың немересінің қазасын еске алу үшін жыл сайынғы Ашура шеруіне Сиднейде 3000-ға дейін шиит мұсылмандары қатысты. 2015 жылдың қараша айында Сиднейде Ашура шеруі өтті, ал Виктория штатындағы бір мектеп Мұхаррам айын атап өтті.
The Shi'a denomination of Islam is centred in the St George, Campbelltown, Fairfield, Auburn and Liverpool regions of Sydney, with the al Zahra Mosque, built in Arncliffe in 1983, and the Al Rasool Al A'dham Mosque serves the region in Bankstown. In 2008, the mainstream Shia community numbered 30,000 followers nationally. In October 2004 Sheikh Mansour Leghaei established the Imam Hasan Centre in Annangrove, NSW. In November 2014, up to 3,000 Shi'a Muslims marched in Sydney on the annual Ashura Procession to mark the death of the prophet's grandson. In November 2015 there was Ashura march in Sydney and a Victorian school observed Muharram.
Басқалар
Сондай-ақ, исламның негізгі ағымнан тыс, кіші секталарынан да адамдар бар, олардың ішінде түрік, сириялық және ливандық текті шамамен 20 000 алавит бар. Олардың Аль-Садик колледжі деп аталатын кем дегенде бір мектебі бар, оның кампустары Сиднейдің Ягуна және Гринакер қалаларында орналасқан. Сонымен қатар, алавиттер де бар, олар туысқан, бірақ ерекше. Белгілі бір саны көрсетілмеген исмаили халқы да бар. Дауди Бохра, кішкентай исмаили шиит сектасының Сиднейдегі джамааты Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Ауберн қаласында орналасқан. Бұған қоса, 11 ғасырдағы исмаили исламнан туындаған дрюзизм дінін ұстанатын друздардың Австралияда шамамен 20 000 жақтасы бар екені хабарланады.
There are also others from smaller non mainstream sects of Islam, including approximately 20,000 Alawites from Turkish, Syrian and Lebanese backgrounds. They have at least one school called Al Sadiq College, with campuses in the Sydney suburbs of Yagoona and Greenacre. There is also a population of the related, though distinct, Alevis. There is also an Ismaili population of unspecified size. While Dawoodi Bohra, a small Ismaili Shia sect has its Sydney Jamaat located in Auburn NSW. Additionally, the Druze, who practice Druzism, a religion that began as an offshoot of 11th century Ismaili Islam, are reported to have around 20,000 followers living in Australia.
Суфизм
Австралиядағы суфизм тарихын зерттеу – жаңа ғылым саласы. Алғашқы зерттеулер суфилердің Австралия және оның халқымен мұсылмандық байланыстарда маңызды рөл атқарғанын көрсетеді. Кемелшілер арасында суфизмнің көптеген деректері кездеседі, алайда, осы күнге дейін осыған қатысты ең сенімді мәлімет тарихи Брокен Хилл мешітіндегі қолжазбада сақталған, ол кем дегенде кемелшілер арасындағы Кадири суфилерінің бір мысалын көрсетеді. Барон Фридрих фон Франкенберг, Батысқа алғаш Инъят Ханды әкелген адамнан шабыт алып, 1927 жылы Германиядан отбасымен бірге Австралияға көшіп келді. Барон және оның австралиялық әйелі көпке ұнады, ал студенттер фон Франкенбергтің Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Камдендегі үйінде суфизмді оқыды. 1939 жылы ол белгілі суфи көшбасшысы, немесе Муршида, және Ханның ізбасары Муршида Рабиа Мартиннің сапарын ұйымдастырды. АҚШ-қа Ресейден көшіп келген еврейлердің қызы Ада Гинзберг дүниеге келген Мартиннің Ханмен байланысы оның маңыздылығын арттырды. Барон 1950 жылы қайтыс болғаннан кейін, Мехер Бабаның шәкірті, ақын және суретші Фрэнсис Брабазон жетекшілік рөлді иеленді. Дегенмен, бұл топтың ислами амалдарды қаншалықты сақтағанына қатысты пікір таласы бар, бұл олардың Австралиядағы исламның өкілі саналатындығын шектейді. Қазіргі уақытта Австралияда Мевлеви, Рифаи, Нақшбандия және Бурхания тәрізді көптеген суфи ордендерін ұсынатын қауымдастықтар бар. Осы суфи қауымдастықтарында кем дегенде 5000 адам бар деп есептеледі.
The study of the history of Sufism in Australia is a fledgling discipline. Initial examination indicates that the Sufis have played an important part in Muslim engagement with Australia and its peoples. There are many reported instances of Sufism amongst the cameleers, though the best available evidence of this to date exists within a hand written manuscript at the historic Broken Hill mosque, providing at least one instance of Qadiri Sufis amongst the cameleers. Baron Friedrich von Frankenberg, who was inspired by the man who first brought to the West, Inayat Khan, moved to Australia from Germany with his family in 1927. The baron and his Australian wife were well liked, and students would study Sufism under von Frankenberg at their home in Camden, New South Wales. In 1939 he organised the visit of a renowned Sufi leader, or Murshida, and devotee of Khan, known as Murshida Rabia Martin. Born Ada Ginsberg, the daughter of Russian Jewish immigrants to the US, Martin's visit was of great significance because of her link to Khan. After the baron's death in 1950, the poet and artist Francis Brabazon, student of Meher Baba, another early spiritual teacher took up a leadership role. However, there is some contention regarding the extent to which this group adhered to Islamic practice, limiting the extent to which this group can be considered a representation of Islam in Australia. Currently there are communities representing most of the major Sufi Orders within Australia, including, but not limited to the Mevlevi, Rifaii, Naqshbandiyya, and Burhaniyya. Amongst these Sufi communities, it is estimated there are at least 5,000 adherents.
Сектанттық шиеленістер
Таяу Шығыстағы діни топтар арасындағы қақтығыстар Австралия қоғамында және мектептердегі жағдайға керісінше әсер етеді.
Conflict between religious groups in the Middle East are reflecting as tensions within the Australian community and in the schools.
Діндарлық өмірі
Австралия мұсылман қауымы көптеген мешіттер мен ислам мектептерін салған, ал бірқатар имамдар мен дін қызметкерлері қауымның рухани және діни басшылары болып табылады. 2007 жылы Хиллалидің орнын маусым айында Фехми Наджи басты, ал оны 2011 жылдың қыркүйегінде қазіргі Бас мүфти Ибрагим Абу Мохаммед ілестірді. Ислам құқығына негізделген және мұсылман австралиялықтарға жеке, дербес және жеке өмір салаларында бағыт-жол көрсетуді мақсат ететін фетвалар, яғни діни үкімдер, түрлі австралиялық исламдық органдар тарапынан шығарылады.
The Australian Muslim community has built a number of mosques and Islamic schools, and a number of imams and clerics act as the community's spiritual and religious leaders. In 2007, Hilaly was succeeded by Fehmi Naji in June 2007 who was succeeded by the current Grand Mufti, Ibrahim Abu Mohamed in September 2011. Fatwas, edicts based on Islamic jurisprudence which aim to provide "guidance to Muslim Australians in the personal, individual and private spheres of life", are issued by various Australian Islamic authorities.
Ұйымдар
Австралиялық ислам қауымдастығы мешіттер, жеке мектептер, қайырымдылық қорлар және басқа да қоғамдық топтар мен бірлестіктер сияқты көптеген ұйымдар мен бірлестіктерді басқарады. Австралиялық мұсылман халқының ірі бөлігін өкілдік ететін кең ауқымды қоғамдық бірлестіктер әдетте "Ислам кеңестері" деп аталады. Кейбір ұйымдар қауымдастықтың нақты салаларына, мысалы әйелдерге көмек және қолдау көрсетуге бағытталған. Саяси бағыты күшті екі ұйым – "Ислам идеологиясы бар саяси партия" деп өзін сипаттайтын "Хизб ут-Тахрир" және "Ахлус Сунна вал Джамаа" қауымдастығы (АСУДЖА). Көптеген қаржы институттары шариғат талаптарына сәйкес келетін қаржы өнімдерін ұсынды, сондай-ақ исламдық қаржы саласындағы біліктілік беретін университет курстары ашылды. Басқа да Австралиялық ислам ұйымдары шариғатқа сәйкес инвестицияларды, зейнетақы қорларын, исламдық өсиеттерді және зекетпен басқаруды ұйымдастыру үшін құрылды.
A number of organisations and associations are run by the Australian Islamic community including mosques, private schools and charities and other community groups and associations. Broad community associations which represent large segments of the Australian Muslim public are usually termed "Islamic councils". Some organisations are focused on providing assistance and support for specific sectors within the community, such as women. Two organisations with strong political emphasis are Hizb ut Tahrir which describes itself as a, "political party whose ideology is Islam" and Ahlus Sunnah Wal Jamaah Association (ASWJA). A number of financial institutions have developed Sharia compliant finance products, with university courses leading to Islamic financial qualifications also being established. Other Australian Islamic organisations have been set up to manage sharia compliant investments, superannuation, Islamic wills and zakat management.
Халал сертификаттау
Австралияда екі ондаған халал сертификаттау органы бар. 1970 жылдан бастап Таяу Шығыс және Оңтүстік-Шығыс Азияға халал ет пен ет өнімдерін экспорттау күрт өсті; бұл кеңеюге AFIC-тің күш-жігері де ықпал етті. Халал сертификаттауды халалға қарсы шығушылар сынға алды, олар бұл практика исламның өсуін қаржыландырады, қосымша шығындар тудырады, бастапқыда халал болып табылатын тағамдарды ресми түрде сертификаттау қажеттілігін тудырады және тұтынушылар белгілі бір діни сенімді субсидиялауға мәжбүр етеді деп мәлімдейді. Австралия Сенатының комитеті 2015 жылдың желтоқсан айында аяқталған тергеуі қазіргі жүйені "әлсіз" деп таныды және оны жақсарту бойынша ұсыныстар жасады. Халал сертификаттаудан түсетін табыс терроризмді қаржыландыруға қолданылады деген мәлімдемелерді қолдайтын ешқандай дәлел табылмады. Баяндамада халал сертификаттаудың Австралия үшін экспорттық мүмкіндіктерді арттыру арқылы экономикалық пайдасы бар екені мойндалды. Онда "реттеудің болмауының әдепсіздікпен пайдаланылғанын көрсететін сенімді хабарлар естілгені" айтылды. Баяндаманы ұсына отырып, комитет төрағасы Сэм Дастиари: "Кейбір сертификаттаушылар – алаяқтар ғана" деді. Комитет нақтырақ таңбалауды ұсына отырып, ет өңдеушілерге діни ритуал бойынша сойылған жануарлардан алынған өнімдерді таңбалау қажеттігін ерекше атап өтті.
There are close to two dozen Halal certification authorities in Australia. Halal meat and meat product exports to the Middle East and Southeast Asia have greatly increased from the 1970s onwards; this expansion was due in part to efforts of the AFIC. Halal certification has been criticised by anti Halal campaigners who argue that the practice funds the growth of Islam, results in added costs, a requirement to officially certify intrinsically halal foods and with consumers required to subsidise a particular religious belief. An inquiry by an Australian Senate committee, which concluded in December 2015, found the current system is "lacklustre" and made recommendations for improvement. It found there was no evidence to support claims that the profits of halal certification are used to fund terrorism. The report recognised that halal certification has economic benefits for Australia because of increased export opportunities. It said that it had heard, "credible reports suggesting that the lack of regulation has been unscrupulously exploited". In tabling the report, committee chairman Sam Dastyari said, "Some certifiers are nothing more than scammers." The committee in recommending clearer labelling, specifically referred to the need for meat processors to label products sourced from animals subject to religious slaughter.
Аймақтар
2010 жылғы халық санағы бойынша мұсылман халқының саны 604 235 адамды құрады, олардың 42 пайызы Үлкен Сиднейде, 31% Үлкен Мельбурнда және 8% Үлкен Пертте тұрады. Мұсылмандардың үлесі ең жоғары штаттар мен аумақтар – Жаңа Оңтүстік Уэльс (3,58%) және Виктория (3,32%), ал ең төменгі үлес Квинсленд (0,95%) және Тасмания (0,49%) штаттарында тіркелді. Үлкен Мельбурн тұрғындарының 4,2% мұсылман. Олардың көпшілігі босниялық және түрік мұсылмандары. Мельбурнның австралиялық мұсылмандары негізінен Broadmeadows (көбінесе түрік), Coburg, Brunswick, Epping (көбінесе ливандық) және Truganina, Tarneit (көбінесе үнді) аудандарында шоғырланған. Олар сондай-ақ Dandenong және Hallam сияқты қала маңындағы аудандарда қауымдастықтар құрайды (көбінесе ауған және пакистандықтар). Ауылдық жерлерде мұсылмандар аз, бірақ Шеппартон қаласындағы үлкен албан және түрік қауымдастықтары және Виктория штатындағы ең көне мешіт орналасқан. Батыс Австралиядағы Katanning қаласында малайлар да тұрады. Ирактықтардың бір тобы Викториядағы Мюррей өзенінің жанындағы Cobram қаласына қоныстанды. Mareeba қаласындағы албан мұсылман қауымы Квинсленд штатындағы екінші ескі мешітті салды. Пертте мұсылман қауымы негізінен Thornlie және оның төңірегінде шоғырланған, онда мешіт бар. Перттегі Австралия ислам мектебі үш кампуста 2000-ға жуық оқушыны білім береді. Mirrabooka және Beechboro аудандарында босниялық қауымдастықтар басым. Перттегі ең көне мешіт – Northbridge-тегі William көшесіндегі Перт мешіті. Ол көптеген жөндеуден өтті, бірақ бастапқы бөлігі сақталған. Перттегі басқа мешіттер Rivervale, Mirrabooka, Beechboro және Hepburn қалаларында орналасқан. Сидней мен Мельбурнда Түркиядан, Үндістан субконтинентінен (Пакистан, Үндістан және Бангладеш) және Оңтүстік-Шығыс Азиядан келген мұсылмандардың қауымдастықтары бар. Түрік қауымдастықтары New South Wales штатындағы Auburn және Meadow Heights, Roxburgh Park аудандарында, ал Оңтүстік Азия қауымдастықтары Parramatta төңірегінде шоғырланған. Индонезиялық мұсылмандар Дарвинде кеңінен таралған.
According to the , the Muslim population numbered 604,235 individuals, of whom 42% live in Greater Sydney, 31% in Greater Melbourne, and 8% in Greater Perth. The states and territories with the highest proportion of Muslims are New South Wales (3.58%) and Victoria (3.32%), whereas those with the lowest are Queensland (0.95%) and Tasmania (0.49%). 4.2% of people in Greater Melbourne are Muslim. Many Muslims living there are Bosnian and Turkish. Melbourne's Australian Muslims live primarily in the northern suburbs surrounding Broadmeadows, (mostly Turkish), Coburg, Brunswick, Epping (mostly Lebanese) and Truganina, Tarneit (mostly Indian). They also form communities in outer south eastern suburbs such as Dandenong and Hallam (mostly Afghan and Pakistani). Very few Muslims live in rural areas with the exceptions of the sizeable Albanian and Turkish communities in Shepparton, which has Victoria's oldest mosque, and Malays in Katanning, Western Australia. A community of Iraqis have settled in Cobram on the Murray River in Victoria. An Albanian Muslim community resides in Mareeba who established Queensland's second oldest mosque. Perth also has a Muslim community focussed in and around the suburb of Thornlie, where there is a mosque. Perth's Australian Islamic School has around 2,000 students on three campuses. Mirrabooka and Beechboro contain predominantly Bosnian communities. The oldest mosque in Perth is the Perth Mosque on William Street in Northbridge. It has undergone many renovations although the original section still remains. Other mosques in Perth are located in Rivervale, Mirrabooka, Beechboro and Hepburn. There are also communities of Muslims from Turkey, the Indian subcontinent (Pakistan, India and Bangladesh) and South East Asia, in Sydney and Melbourne, the Turkish communities around Auburn, New South Wales and Meadow Heights and Roxburgh Park and the South Asian communities around Parramatta. Indonesian Muslims, are more widely distributed in Darwin.
Қауымдастықтар
Австралия мұсылмандары 63 түрлі этникалық топтан шыққан, олардың арасында тығыз байланыс жоқ деп есептеледі.
It is estimated that Australian Muslims come from 63 different backgrounds, with "loose associations" between them.
Мұсылман аборигендер
2011 жылғы Австралия халық санауы бойынша, 1140 адам өзін абориген мұсылмандары деп жариялайды. Бұл көрсеткіш 2001 жылғы санауда тіркелген абориген мұсылмандарының санынан шамамен екі есе көп. Олардың көпшілігі дінге жаңа келгендер, ал кейбіреулері Ауғанстаннан келген түйешілердің ұрпақтары немесе, Арнем жеріндегі халық сияқты, тарихи Макассан қарым-қатынасының нәтижесінде Макассан тегінде. Солтүстік-шығыс Арнем жерінде исламның әсері әндерге, суреттерге, билерге, Аллаға арналған мадақтармен дұғаларға, Мекке бағытында батысқа қарап намаз оқу сияқты жаназа рәсімдеріне және мұсылмандық саждаға ұқсас құрбан шалуға көрінеді. Көптеген аборигендер исламға оның аборигендік және ислами сенімдерімен үйлесімділігіне көз жеткізіп, дінге келеді, ал басқалары оны жаңа бастама және аборигендерге алкоголь және есірткіге тәуелділік сияқты әдеттегі әлеуметтік проблемалардан құтылуға көмектеседі деп санайды. Батыс Австралия, Оңтүстік Австралия, Квинсленд, Жаңа Оңтүстік Уэльс және Солтүстік территорияда мұсылман албан қауымдастықтары бар. Ислам албан австралиялықтарының басым діні болғандықтан, ол қауымға бірлік сезімін, сондай-ақ өз мешіттерін салуға қабілеттілікті және ресурстарды сыйлады. Олар албан қауымының Австралиядағы тұрақты қонысын бекітті. Мешіттер қауымдық шаралардың маңызды орталықтары болып табылады және албан австралиялықтарының діни сәйкестігін сақтауда маңызды рөл атқарады. Алғашқы мешіттерін салу арқылы немесе мектептегі мұсылман оқушылардың айтарлықтай бөлігін құру арқылы албан қоныстануының сирек аудандарында олардың аз саны жергілікті аймақтарды қалыптастырды. Албандар белгілі бір ислами амалдарды орындайды. Мұсылман бас киімдерін көбінесе бірнеше егде жастағы әйелдер киеді, Рамазан айында ораза ұстайтындар бар, ал Шеппартон қаласында исламға Албаниядан келген суфилік Бекташизм әсер етеді.
According to Australia's 2011 census, 1,140 people identify as Aboriginal Muslims, almost double the number of Aboriginal Muslims recorded in the 2001 census. Many are converts and some are descendants of Afghan cameleers or, as in the Arnhem Land people, have Macassan ancestry as a result of the historical Makassan contact with Australia. In north east Arnhem Land, there is some Islamic influence on the songs, paintings, dances, prayers with certain hymns to Allah and funeral rituals like facing west during prayers, roughly the direction of Mecca, and ritual prostration reminiscent of the Muslim sujud. Many indigenous converts are attracted to Islam because they see a compatibility between Aboriginal and Islamic beliefs, while others see it as a fresh start and an aid against common social ills afflicting indigenous Australians, such as alcohol and drug abuse. Muslim Albanian communities exist in Western Australia, South Australia, Queensland, New South Wales and the Northern Territory. As Islam is the dominant religion among Albanian Australians, it has given the community a sense of unity and the capacity and resources to construct their own mosques. They have symbolised the Albanian community's permanent settlement in Australia. Mosques serve as important centres for community activities and are pivotal toward retaining the religious identity of Albanian Australians. In the few areas of concentrated Albanian settlement, their small numbers shaped local areas through the construction of their first mosques or becoming a sizable proportion of the school Muslim population. Albanians perform certain Muslim practices. Muslim head coverings are worn mainly by a few older women, Ramadan fasts are adhered to by some people and in Shepparton, Islam is influenced by Sufi Bektashism from Albania.
Бангладеш мұсылмандары
2016 жылғы Австралия халық санағы бойынша, Бангладештен шыққан адамдардың саны шамамен 55 000 болды; олардың ішінде 33 000-ға жуығы Жаңа Оңтүстік Уэльс штатында тұрды. Бангладештік мұсылмандар негізінен Рокдейл, Лакемба, Банкстаун және Батыс Сидней аймағындағы көптеген қалашықтардағы мешіттерде шоғырланған, ал Сефтон қаласында мешіт бар. Сефтон мешіті Исламның Таблиғи Джамаат мектебімен байланысты және Хизб ут-Тахрир ұйымын қабылдаған. Хантингдейл мешітіне баратын бангладештік мұсылмандар үшін Рамазан сияқты барлық ислам айлары Таяу Шығыс немесе басқа аймақтардың уақытына емес, жергілікті жаңа айды көру арқылы белгіленеді. 2016 жылғы Австралия халық санағына сәйкес, Австралияда туған бангладештік халықтың 81,2% дін бойынша мұсылман.
According to the 2016 Australian Census, Bangladeshi origin population were around 55,000; among them about 33,000 were living in NSW. Bangladeshi Muslims are located primarily in Rockdale, Lakemba, Bankstown and many suburbs in Western Sydney region with a mosque in Sefton The Sefton Mosque has been linked to the Tablighi Jamaat School of Islam and has hosted Hizb ut Tahrir. For Bangladeshi Muslims attending the Huntingdale Mosque, all Islamic lunar months, such as Ramadan are observed using local moon sightings, rather than being based on Middle Eastern, or other, timings. According to the 2016 Australian census, 81.2% of the Bangladesh born population in Australia was Muslim by faith.
Босния мұсылмандары
Босниялық мұсылмандар негізінен 1992 жылдан кейін Австралияға келді, ал қауымның көп бөлігі Мельбурнның оңтүстік-шығысында және Сиднейдің оңтүстік-батысында қоныстанған. Деер Парк, Нобл Парк, Пеншёрст және Смитфилдте босниялықтар басқаратын мешіттер бар. 2016 жылғы Австралия халық санауы мәліметтері бойынша, Австралияда туған Босния және Герцеговина азаматтарының 23,2% мұсылман дінін ұстанады.
Bosnian Muslims have predominantly arrived in Australia after 1992, with most of the community living in the south east of Melbourne and in the south west of Sydney. There are Bosnian run mosques in Deer Park, Noble Park, Penshurst and Smithfield. According to the 2016 Australian census, 23.2% of the Bosnia and Herzegovina born population in Australia was Muslim by faith.
Мысыр мұсылмандары
Сиднейдегі египеттік мұсылмандарды «Исламдық Египет қоғамы» ұсынады. Қоғам 1986 жылдан бері Кингсгроувтегі «Аркана» колледжін басқарып келеді. Колледждің 203 орындық білім беру бағдарламасына 2020 жылға дейін тіркелу толыққанды. 2016 жылғы Австралия халық санағына сәйкес, Австралияда туған египеттіктердің 15,6 пайызы мұсылман дінін ұстанады.
Egyptian Muslims in Sydney are represented by The Islamic Egyptian Society. The Society has managed the Arkana College in Kingsgrove since 1986. It is reported that enrolments for its 203 co educational places are booked out until 2020. According to the 2016 Australian census, 15.6% of the Egypt born population in Australia was Muslim by faith.
Индонезиялық австралиялықтар
Индонезияда ислам діні басым болғанымен, Австралияда индонезиялықтардың арасында мұсылмандар азшылық құрайды. 2006 жылғы Австралия халық санағы бойынша, Австралиядағы 50 975 индонезиялықтың арасында бар болғаны 8 656-сы, яғни 17%-ы мұсылман екенін көрсеткен. Дегенмен, 2011 жылғы санақта бұл көрсеткіш 12 241-ге немесе 19,4%-ға, 2016 жылы 18,9%-ға, ал 2021 жылы 19,3%-ға өсті.
Though Islam is the majority religion in Indonesia, Muslims are the minority among Indonesians in Australia. In the 2006 Australian Census, only 8,656 out of 50,975 Indonesians in Australia, or 17%, identified as Muslim. However, in the 2011 census, that figure rose to 12,241 or 19.4%, 18.9% in 2016, and 19.3% in 2021.
Аустралиялық ирактар
Ирак мұсылмандары негізінен Иран-Ирак соғысынан кейін, 1991 жылғы Ирактағы сәтсіз көтерілістерден және 2003 жылдан кейін елге босқындар ретінде келді. Олар көбінесе Сиднейдің батыс жақ бөліктерінде, мысалы, Фэрфилд және Оберн қалаларында қоныстанды. 2016 жылғы Австралия халық санағына сәйкес, Австралияда туған ирактықтардың 31,4% дін бойынша мұсылман.
Iraqi Muslims mainly came to the country as a refugees after the Iran–Iraq War, failed 1991 uprisings in Iraq, and then post 2003. They predominately settled in the western suburbs of Sydney, such as Fairfield and Auburn. According to the 2016 Australian census, 31.4% of the Iraqi born population in Australia was Muslim by faith.
Күрд мұсылмандары
1980 жылдардың екінші жартысынан бері Аустралияға күрд мұсылмандары көбінесе келіп қоныстанды, олардың көп бөлігі Мельбурн мен Сиднейде орналасты. Австралиядағы күрдтердің басым көпшілігі мұсылман болғанымен, күрдтер басқаратын тіркелген мешіттер жоқ.
Kurdish Muslims have predominantly arrived in Australia since the second half of the 1980s, with most of the community settling in Melbourne and Sydney. Although the large majority of the Kurdish Australians are Muslims, there are no registered Kurdish run mosques in Australia.
Ливан мұсылмандары
Ливандық мұсылмандар Австралиядағы мұсылман араб халқының негізгі бөлігін құрайды, әсіресе Австралиядағы арабтардың көпшілігі тұратын Сиднейде. Сидней тұрғындарының шамамен 3,4 пайызы мұсылман. Үлкен Мельбурн тұрғындарының шамамен 4,2 пайызы мұсылман.
Lebanese Muslims form the core of Australia's Muslim Arab population, particularly in Sydney where most Arabs in Australia live. Approximately 3.4% of Sydney's population are Muslim. Approximately 4.2% of residents in Greater Melbourne are Muslim,
2016 жылдың қараша айында иммиграция министрі Питер Даттон бұрынғы үкіметтің ливандық мұсылман иммигранттарын әкелуі қателік болғанын айтты. Сыртқы істер министрі Джули Бишоп Даттонның терроризм қылмысымен айыпталғандар туралы нақты мәлімдеме жасағанын түсіндірді. "Ол ливандық қауымның Австралияға қосқан үлесін құрметтейтінін және бағалайтынын анық айтты". 2016 жылғы Австралия халық санауы бойынша, Австралияда туған ливандықтардың 43,5 пайызы мұсылман дінін ұстанады.
In November 2016, Immigration Minister, Peter Dutton said that it was a mistake of a previous administration to have brought out Lebanese Muslim immigrants. Foreign Minister, Julie Bishop said Mr Dutton was making a specific point about those charged with terrorism offences. "He made it quite clear that he respects and appreciates the contribution that the Lebanese community make in Australia". According to the 2016 Australian census, 43.5% of the Lebanon born population in Australia was Muslim by faith.
Сомали мұсылмандары
Викториядағы алғашқы сомали қауымы 1988 жылы құрылғанмен, Сомалидегі азаматтық соғыстан кейін 1990 жылдардың басында көптеген сомалилер елге қоныс аудара бастады. Сомалилер Австралиядағы мұсылман қауымдастығында белсенді және жергілікті кәсіпкерлікке маңызды үлес қосты. 2016 жылғы Австралия халық санағына сәйкес, Австралияда туған сомалилердің 93,4% дін бойынша мұсылман.
Although the first Somali community in Victoria was established in 1988, most Somalis began to settle in the country in the early 1990s following the civil war in Somalia. Somalis are active in the wider Australian Muslim community, and have also contributed significantly to local business. According to the 2016 Australian census, 93.4% of the Somalia born population in Australia was Muslim by faith.
Түрік мұсылмандары
Түрік мұсылмандары Австралия мұсылман қауымының маңызды бір бөлігін құрайды. Мельбурн Австралиядағы ең ірі түрік қауымына ие, түрік мұсылмандарының көпшілігі Бродмедоус және басқа да солтүстік маңындағы аудандарда тұрады. Сиднейдегі түрік мұсылмандарының көп бөлігі Оберн, Истлейкс және Престоннан шыққан. Оберн мен Истлейксте әлі де көптеген түрік халқы тұрғанына қарамастан, 2016 жылғы Австралия халық санағына сәйкес, Австралияда туған түріктердің 64,0 пайызы дін бойынша мұсылман.
Turkish Muslims are a significant segment of the Australian Muslim community. Melbourne has the largest Turkish community in Australia, with the majority of Turkish Muslims living around Broadmeadows and other northern suburbs. The majority of Turkish Muslims in Sydney are from Auburn, Eastlakes and Prestons. Despite still having a large Turkish population in Auburn and Eastlakes, According to the 2016 Australian census, 64.0% of the Turkey born population in Australia was Muslim by faith.
Малай мұсылмандары
2016 жылғы Австралия халық санағына сәйкес, Австралияда туған Малайзиялықтардың тек 5,2% ғана ислам дінін ұстанады.
According to the 2016 Australian census, only 5.2% of the Malaysia born population in Australia was Muslim by faith.
Азық-түлік
Кейбір ғалымдардың пікірінше, Австралияда 1980 жылдардың соңынан бері мұсылмандарға қарсы белгілі бір көзқарас қалыптасқан. 2001 жылы Нью-Йорктегі Әлемдік сауда орталығына жасалған шабуылдан және 2005 жылы Балидегі жарылыстан кейін ислам және оның австралиялық қоғамдағы орны көптеген қоғамдық пікірталастардың нысаны болды. 2004 жылы Адам құқықтары және тең мүмкіндіктер комиссиясы жариялаған есепте көптеген австралиялық мұсылмандардың австралиялық БАҚ-тың өздеріне әділетсіз сынға ұшырағанын және терроризмді жалпылау мен қылмысқа баса назар аударғандықтан, олардың қауымдастығын жиі жамандағанын сезінгендері айтылды. Қылмыс туралы хабарларда этникалық немесе діни белгілерді пайдалану нәсілдік шиеленісті күшейтеді деп саналды. «Ақ Австралия» иммиграциялық заңдары көпмәдени саясатқа алмастырылғаннан кейін мұсылмандардың әлеуметтік қиындықтары жеңілдеді деп есептелді. Дегенмен, кейбір дереккөздер мұсылмандардың дініне байланысты кейбір кемшіліктерге тап болып отырғанын көрсетеді. Сидней университетінің әлеуметтану профессоры Майкл Хамфридің сөзіне қарағанда, Австралиядағы ислам мәдениеті мен ұйымдастырылуының көп бөлігі мұсылман жұмысшы табының көшіп келушілердің әлеуметтік шеттетілу тәжірибесінен туындаған. Бұл «көшпенді ислам» қабылдаушы қоғамда көбінесе жалпы австралиялық мәдениеттің көпмәдени және секулярлы сипатына қарсы «мәдени қарсылық» күші ретінде қарастырылады. Мұсылмандардың намаз оқу, ораза ұстау және хиджап кию сияқты амалдары қоғамдық кеңістіктегі қалыпты жағдайға және әлеуметтік қарым-қатынастардағы гендерлік теңдік пен жеке құқықтар құндылықтарына қарсы келеді деп есептеледі. Көшпенді мұсылмандар Австралия қоғамымен, үкіметтік және басқа да әлеуметтік институттармен, бюрократиямен қарым-қатынас жасай отырып, «өздерінің мұсылмандықтарын келісімге келтіруге» мәжбүр болады. 2015 жылдың қараша айында Сиднейдегі 600 мұсылман тұрғыны арасында жүргізілген сауалнама көрсеткендей, респонденттердің нәсілшілдікке ұшырау ықтималдығы жалпы австралиялық халықтан 3-5 есе жоғары. Алайда, мұсылман респонденттердің 97 пайызы мұсылман емес адамдармен достық қарым-қатынаста екенін және Австралияда өздерін жақсы сезінетінін мәлімдеді. 2015 жылдың қараша айында жарияланған, Австралия бойынша 1573 адаммен сұхбаттасуға негізделген сауалнамада: «Австралияда тұратын мұсылмандар австралиялық қоғамға бірігу үшін жеткілікті жұмыс істеп жатыр ма, әлде олар көбірек жұмыс істеуі керек пе?» деген сұраққа жауап бергендердің тек 20 пайызы ғана мұсылмандардың «жеткілікті» жұмыс істеп жатыр деп ойлады. Оңтүстік Австралия университетінің 2016 жылы жариялаған Мұсылман және мұсылман емес адамдар арасындағы түсіністік жөніндегі халықаралық орталығы жүргізген сауалнама көрсеткендей, австралиялықтардың 10 пайызы мұсылмандарға қарсы көзқарасқа ие. Осы есепте «Австралияның барлық штаттары мен аймақтарындағы австралиялықтардың басым көпшілігі австралиялық мұсылмандармен бірге өмір сүруге дайын» деген қорытынды жасалды. Исламфобияның алдын алу жөніндегі кеңес құрылды. Аян Хирси Алидің Австралиядағы лекциялық сапары 2017 жылдың сәуір айында жоспарланған. Оның исламфобиялық көзқарастарына байланысты, Исламфобияның алдын алу жөніндегі кеңес ұйымдастырушыларға егер ол сол жерде сөйлесе, Мельбурндағы фестиваль залының сыртында 5000 наразылық білдіруші болады деп мәлімдеді. Оның Австралиядағы гастролі тоқтатылды.
According to some scholars, a particular trend of anti Muslim prejudice has developed in Australia since the late 1980s. Since the 2001 World Trade Center attacks in New York, and the 2005 Bali bombings, Islam and its place in Australian society has been the subject of much public debate. A report published in 2004 by the Human Rights and Equal Opportunity Commission pointed to many Muslim Australians who felt the Australian media was unfairly critical of, and often vilified their community due to generalisations of terrorism and the emphasis on crime. The use of ethnic or religious labels in news reports about crime was thought to stir up racial tensions. After the White Australia immigration laws were replaced with multicultural policies the social disadvantage of Muslims was thought to have been alleviated. Some sources, however, note that Muslims now face some disadvantages on account of their religion. According to Michael Humphrey, a professor of sociology at the University of Sydney, much of Islamic culture and organisation in Australia has been borne of the social marginalisation experiences of Muslim working class migrants. This "immigrant Islam" is often viewed by the host society as a force of "cultural resistance" toward the multicultural and secular nature of the general Australian culture. Muslim practices of praying, fasting and veiling appear as challenging the conformity within public spaces and the values of gender equality in social relationships and individual rights. The immigrant Muslims are often required to "negotiate their Muslimness" in the course of their encounters with Australian society, the governmental and other social institutions and bureaucracies. A poll of nearly 600 Muslim residents of Sydney released in November 2015 found that the respondents were three to five times more likely to have experienced racism than the general Australian population. However, approximately 97 per cent of the Muslim respondents reported that they had friendly relations with non Muslims and felt welcome in Australia. In an Australia wide survey published in November 2015, which was based on 1,573 interviews, which asked, "Are Muslims that live in Australia doing enough to integrate into the Australian community, or should they be doing more? ", only 20% of respondents thought Muslims are currently "doing enough". A poll conducted by the University of South Australia's International Centre for Muslim and non Muslim Understanding which was released in 2016 found that 10 per cent of Australians have hostile attitudes towards Muslims. The accompanying report concluded that "the great majority of Australians in all states and regions are comfortable to live alongside Australian Muslims". A Council for the Prevention of Islamophobia Inc has been established. An Australian speaking tour by Ayaan Hirsi Ali, was proposed for April 2017. Because of her alleged Islamophobia, the Council for the Prevention of Islamophobia told organisers that there would be 5,000 protesters outside the Festival Hall in Melbourne if she was to speak at that venue. Her Australian tour was cancelled.
Гомосексуализмге қатысты көзқарастар
Әлемдегі көптеген ислам ғалымдарының пікіріне сәйкес, Австралиядағы ислам басшылары гомосексуализмге діндері рұқсат бермейді деп есептейді. Шейх бұрын гомосексуализмнің "жаман амалдары" туралы айтқан болатын. Австралияның Бас мүфтиі Ибрагим Абу Мохамед Альсулейманды қорғап, исламның гомосексуализмге қатысты "ұзақ жылдардан бері қалыптасқан" позициясы бар екенін және оны "ешкім өзгерте алмайды" деді. Оның айтуынша, оның үйретулерін сынға алуға тырысу радикализмге алып келуі мүмкін. АНИК қазынашысы, имам Мохамед Имран Хусейн: "Ислам лесбияндық пен гомосексуализмді тыйым салады", - деді. Hizb ut-Tahrir (Австралия) өкілі Усман Бадар, мырза Тернбуллдың "гомосексуализмге қатысты нормативтік исламдық позицияны" айыптағанын айтты. Квинслендтегі имамдар кеңесінің президенті Юсуф Пир, гомосексуализм үшін шариғат заңы бойынша қарастырылған өлім жазасы туралы: "Ислам осылай үйретеді және бұл ешқашан өзгермейді" деді. Австралиядағы ең ірі мешіттің имамы, Шейх Яхья Сафи: "Исламда еркектер арасындағы мұндай қатынастар, жыныстық қатынас үлкен күнә деп санаймыз. Бұл туралы талқыламаймыз, себебі бұл айқын". 2017 жылдың тамызында Ұлттық имамдар кеңесі Австралияда бір жынысты неке енгізуге қарсы мәлімдеме жасады, сондай-ақ бірнеше діни лидерлер де бір жынысты некеге қарсылық білдірді. Дегенмен, кейбір австралиялық мұсылмандар бір жынысты некелерді қолдайды, ал "Прогрессивті құндылықтар үшін мұсылмандар" және "Неке теңдігі үшін мұсылмандар" топтары мұндай реформаны жақтады. 2017 жылдың қыркүйегіне қарай, Австралиядағы ислам қауымының осы мәселе бойынша пікірін білуге арналған ешқандай сауалнама деректері болған жоқ.
In line with the views of most Islamic scholars worldwide, Islamic leaders in Australia generally believe that homosexuality is not permitted by their faith. The sheikh had previously spoken about the "evil actions" of homosexuality. Australia's Grand Mufti, Ibrahim Abu Mohamed has defended Alsuleiman, saying Islam has a, "longstanding" position on homosexuality" which "no person can ever change". He said that any attempt to call out its teachings could lead to radicalisation. ANIC treasurer Imam Mohamed Imraan Husain said, "Islam prevents lesbianism and being gay." Uthman Badar spokesman for Hizb ut Tahrir (Australia), said that Mr Turnbull was condemning the "normative Islamic position on homosexuality". Yusuf Peer, president of the Council of Imams Queensland, in referring to the sharia law death penalty for homosexuality said, "that is what Islam teaches and that will never change." The Imam of Australia's largest mosque, located in Lakemba, NSW, Shaykh Yahya Safi has said, "In Islam we believe it's a major sin to have such relations between men and men, a sexual relation. We don't discuss this because it's obvious." In August 2017 the National Imams Council issued a statement opposing the proposed introduction of same sex marriage in Australia, and several individual religious leaders have also argued against same sex marriage. However, some Australian Muslims support same sex marriage, and the Muslims for Progressive Values and Muslims for Marriage Equality groups have campaigned in favour of such a reform. As of September 2017, there was no polling data on the Australian Islamic community's views on this issue.
Жұмыспен қамту, білім беру және қылмыс
2007 жылы мұсылмандардың орташа жалақысы ұлттық орташа жалақыдан едәуір төмен болды, мұсылмандардың бар болғаны 5% ғана аптасына 1000 доллардан астам табыс тапты, ал орташа көрсеткіш 11% құрады. Шетелде туған мұсылмандардың арасындағы жұмыссыздық деңгейі Австралияда туған мұсылмандарға қарағанда жоғары болды.
as of 2007, average wages of Muslims were much lower than those of the national average, with just 5% of Muslims earning over $1000 per week compared to the average of 11%. Unemployment rates amongst Muslims born overseas were higher than Muslims born in Australia.
Әдебиет пен кинода
Австралия әдебиетінде "Афған кезеңінде" (1860-1900) мұсылмандарды талқылайтын бірнеше көрнекті туынды бар. Veiled Ambition 2006 жылғы Мельбурн халықаралық кинофестивалінде адам құқықтарын насихаттау үшін Palace Films жүлдесін жеңіп алды. Алидің үйленуі – нағыз оқиғаға негізделген австралиялық фильм. Ол Австралиядағы шиит қауымының кейбір діни және әлеуметтік амалдары мен салтын көрсетеді.
There are a number of notable works in Australian literature that discuss the Muslims during the "Afghan period" (1860 1900). Veiled Ambition won the Palace Films Award for Short Film Promoting Human Rights at the 2006 Melbourne International Film Festival. Ali's Wedding is an Australian film based on a true story of an Iraqi Shia immigrant family. It depicts some of the religious and social practices of the Shia community in Australia.