Кіріспе

Карл Фридрих Герман Рослер (18 желтоқсан 1834 – 2 желтоқсан 1894) – неміс құқық ғалымы, экономисті және Мейдзи дәуіріндегі Жапония империясының шетелдік кеңесшісі.

Жапониядағы өмір

1878 жылы Рослер Жапония үкіметімен Сыртқы істер министрлігіне халықаралық құқық бойынша кеңесші болып қызмет етуге шақырылды. Жапонияға көшудің маңызды себебі – 1878 жылы Рим католиктігіне кіргендіктен, Рослер өз дініне байланысты Мекленбургтегі қызметінен босатылу қаупіне тап болды. Жапонияның Германиядағы елшісі Аоки Шудзомен болған сәтті кездесу Рослерге жаңа мүмкіндік ашты, осылайша ол Жапонияның құқықтық жүйесін дамытуға жұмыстанған Германия мен Франциядан келген бірнеше заң сарапшыларының бірі болды. 1884 жылы Рослер Жапон кабинетінің кеңесшісі тағайындалды. Ито Хиробумидің өтінішімен Рослер Иноуэ Коуашиге көмектесіп, Жапон коммерциялық кодексінің және Жапон империясының Конституциясының жобасын дайындауда маңызды рөл атқарды. Ивакура миссиясынан бері жапондық билеуші олигархия Еуропа мен Америкадағы түрлі үкімет формаларын зерттеп, Лоренц фон Штайн мен Рудольф фон Гнайсттың теорияларына, сондай-ақ Альберт Мосс жасаған пруссиялық үкіметтің ұйымдық құрылымына негізделген австро-герман-пруссиялық үлгіге ерекше қызығушылық танытты. Рослер бұл теорияларды кеңейтіп, монархтың мемлекет басшысы болса да, заң шығарушы органмен шектелмейтін, оның басты міндеті – императордың билігіне кеңес беру және келісім беру екенін, ал елді басқару мен заң шығару емес екенін ұсынды. Сонымен қатар, егемендік халыққа емес, императорға тиесілі болды. Рослер 1893 жылға дейін Жапонияда қалды. Жапонияда болған кезінде Германия елшілігімен және неміс эмигранттарымен байланысы болған жоқ. Жапониядан кеткен соң Рослер отбасымен бірге Болцаноға көшті, ол кезде ол Австрия-Мажарстанның құрамында болды, және көп ұзақтан соң қайтыс болды.

Шығармалары

Lehrbuch des Deutschen Verwaltungsrechts (Административтік құқық оқулығы). Эрланген: Deichert 1872 ж. және одан кейінгі жылдары. Die deutsche Nation und das Preußenthum (Герман ұлты және пруссиялық идеология). Цюрих: Шмидт 1893 ж.