Кіріспе

Black Orchid) - 1982 жылғы 1 және 2 наурызда BBC1 арнасында алғаш рет көрсетілген, британдық ғылыми-фантастикалық телехикая Doctor Who-дың 19-шы маусымының бесінші сериясы. Оқиға 1925 жылы ағылшын поместьесінде өтеді. Сериалда уақыт саяхатшысы, Бесінші Доктор (Питер Дэвисон) әсем костюмдер кешінде екі қызметшінің қазасын тергейді. Бұл Доктор үшін ғылыми-фантастикалық элементтері ТАРДИС пен тұрақты актерлерден басқа қамтылмаған алғашқы тарихи оқиға болды (1966 жылғы The Highlanders-дан бері). Сара Саттон осы оқиғада екі рөлді сомдайды.

Сюжет

1925 жылдың 11 маусымы: ТАРДИС экипажы Лорд Кранлидің «Докторды» күтіп жүрген шоферімен кездеседі. Лорд Кранли оларға жыл сайынғы кешкі тойға дейін қалуды ұсынады және оларға костюмдер береді. Олар Энн Талботпен танысады, Лорд Кранлидің никелес келіні, ол Ниссаға екі жұп болып келеді. Теган қара гүлге қызығып, леди Кранли оның қара орхидея екенін, ал оны оның ұлы, белгілі ботаник Джордж Кранли Оринокодан тапқандығын түсіндіреді. Доктор кешкі тойға Арлекин киімін таңдайды. Энн олардың бөлмесіне келіп, Ниссаға өзіне ұқсас көйлек сыйлайды. Доктор кешкі тойға дайындалып жатқанда, құпия жол арқылы бір тұлға бөлмесіне кіреді. Доктор құпия жолға кіреді, онда ол қызметшілердің бірінің денесін табады. Сол тұлға Арлекин костюмін ұрлап, кешкі тойға қатысып, Энн Талботқа шабуыл жасайды. Бір қызметші оған көмекке асығып келгенде, Арлекин оны тұншықтырып өлтіріп, костюмді Доктордың бөлмесіне қайтарады. Лорд Кранли өлген қызметшіні табады. Доктор Арлекин костюмін киіп келеді, ал Энн оны шабуыл жасаған адам деп таниды. Доктор кісі өлтіргені үшін тұтқындалады, оның серіктері де оған көмектескен деп айыпталады және барлығы полиция бөліміне жеткізіледі. Доктор өзіннен күдіктің алынып тасталып, ТАРДИС-ті Кранли Холлға қайтарады, онда сол тұлға үйді өртеп, Ниссаны кепілге алады. Қылмыскер Джордж Кранли екені анықталады, ол Бразилия ормандарына жасаған экспедиция кезінде жоғалып кеткен. Жергілікті тайпа оның тілін алып тастаған, себебі олар қара орхидеяны қасиетті санаған. Ақылынан айырылған ол басқа тайпа тарапынан құтқарылған. Доктор Джорджты Ниссаны босатуға көндіреді. Чарльз інісіне алғыс айту үшін жақындасады, бірақ Джордж кері шегініп, шатырдан құлайды. Доктор кетер алдында Энн Теган мен Ниссаға костюмдерін сыйға береді, ал леди Кранли Докторға Джорджтың кітабының бір данасын тартады.

Өндіріс

Бұл сериал продюсер Джон Нейтан Тернердің тапсырысымен жасалды, сол кезде сериалда сценарий редакторы болмаған. Нейтан Тернер бастапқыда осы оқиғаны өзі режиссерлеуді жоспарлаған, бұл оны 1970-жылдардың басында Барри Леттстен кейін мұны істеген алғашқы продюсер етер еді. Дегенмен, уақыт жетіспеуіне байланысты Нейтан Тернер бұл ойдан бас тартып, Рон Джонсты режиссер ретінде шақырды.

Қалыптастыру жазбалары

Сюжеттік бұрылысты жасыру үшін Гарет Милннің кейіпкері бірінші бөлімде және "Радио Таймс" журналында "Белгісіз" деп, ал екінші бөлімде "Джордж Кранли" деп тізілген. Лорд Кранли рөлін ойнаған Майкл Кокрейн 1989 жылғы жетінші Доктордың "Жылқыған жарық" атты сериалда да пайда болған. Ол сондай-ақ "Ешкімнің жері" және "Даллектердің бауырластығы" аудио пьесаларында да ойнады. Айвор Салтер бұрын "Ғарыш мұражайында" Морок командирін, ал "Миф жасаушылар" атты сериалда Одиссей рөлін ойнаған.

Баспаға шығарылған

Теренс Дадли жазған осы сериалдың романы 1986 жылдың қыркүйегінде Target Books баспасынан шықты. Актер Майкл Кокрейн оқыған романның толық нұсқасы 2008 жылдың маусымында BBC Audiobooks арқылы CD-де жарық көрді.

Үй медиасы

Black Orchid 1994 жылдың шілдесінде The Visitation фильмімен бірге VHS кассеттерінде жарық көрді. 2008 жылдың 14 сәуірінде DVD форматында шығарылды. 2018 жылдың 10 желтоқсанында «Doctor Who: The Collection Season 19» жинағының құрамына енді, онда телеарнада көрсетілген нұсқадан екі жарым минуттан астам ұзақ, 27:32 минуттық бірінші бөлімнің ұзартылған нұсқасы да бар болды.

Санаткерлік талдау

Иан Миллстед жазған сериал туралы кітаптай зерттеу 2016 жылы Obverse Books баспасынан шыққан The Black Archive сериясының бір бөлігі ретінде жарияланды. Сериал «Доктор Кто: Толық тарих» кітаптар сериясының 35-томында жарық көрді, онда Эндрю Пикслидің «Архив» рубрикасынан алынған материалдар, «Доктор Кто» журналы мен оның түрлі арнайы басылымдарынан алынған мақалалар, сондай-ақ осы кітап үшін жаңадан жазылған материалдар да қамтылған.