Хон Лянжи (1746-1809) – Цин әулетінің ғалымы, саяхатшысы. "Мемлекеттік басқару және игілік туралы" еңбегімен танымал, ол демографиялық мәселелерді көтерген.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Цинь әулетінің ғалымы және саясаткері Хун Лянцзи (1746-1809), әдеби есімдері Джунцзи (君直) және Цзичунь (稚存), қытай ғалымы, мемлекет қайраткері, саяси теоретик және философ болған. Ол Цянлон императорына бағытталған сындық эссесімен танымал, оның салдарынан ол Шыңжаңдағы Йилиге жер аударылды. Қазіргі заманда ол халық санының өсуі және оның әлеуметтік-саяси салдары туралы "Чжи Пин Пян" (治平篇, "Мемлекетті басқару және халқының әл-ауқаты туралы") атты эссесімен есімдері сақталған. Онда ол сол кезеңде Англияда Мальтус көтерген көптеген мәселелерді талқылады.
Qing dynasty scholar and politician
Hong Liangji (, 1746–1809), courtesy names Junzhi (君直) and Zhicun (稚存), was a Chinese scholar, statesman, political theorist, and philosopher. He was most famous for his critical essay to the Qianlong Emperor, which resulted in his banishment to Yili in Xinjiang. In modern times, he is best remembered for his essay Zhi Ping Pian (治平篇, "On Governance and Well being of the Empire") on population growth and its sociopolitical consequence, in which he raised many of the same issues that were raised by Malthus writing during the same period in England.
Өмір
Хонг Чанчжоу қаласында дүниеге келді және 44 жасында джинси дәрежесіне қол жеткізді. Он тоғызыншы ғасырдың басында Хешен сияқты жемқор шенеуніктерді жоюға немесе Хешенге билікке ие болуға мүмкіндік берген бюрократияны реформалаудағы императордың сәтсіздіктеріне сын бағыттағанға дейін ол кішігірім үкіметтік лауазымдарда қызмет етті. Ниеті жақсы болғанымен және шақыру ретінде қарастырылса да, оның осы әрекеті үшін алғашқы жазасы бас кесу болды, бірақ жаңа Цзяцин императоры оны Илиге жер аударып, жазасын жеңілдетті. Кейін император Хонгтың жазасын тағы да жеңілдетіп, 1800 жылы толық кешірім берді.
Hong was born in Changzhou and accomplished of the rank of jinshi, which he at the age of 44. He held minor government posts up until his criticism of the Qianlong Emperor in the early nineteenth century which focused on the emperor's failure to weed out corrupt officials like Heshen or reform the bureaucracy that had allowed Heshen to secure power. Although well intentioned and meant to serve as a call to action, the punishment for his transgression was originally decapitation, and subsequently lessened to banishment to Ili by the new Jiaqing Emperor. Later, the emperor once more commuted Hong's sentence and pardoned him completely in 1800.
Философия
Хонг Жаңа мәтін іліміне жақтас болды және саяси наразылық білдіру – Конфуцийлік парызының бір бөлігі деп есептеді, осы пікірді оның замандастарының көптеген философтары да қолдады. Ол халық санының реттелуі, география, қытай классикасы және мемлекеттік жемқорлық сияқты мәселелермен айналысты. Қытайда халық санының артуы – жақсы үкіметтің белгісі деген кең таралған қағиданы ол сын тұрғысынан қайта қарастырды.
Hong was a proponent of the New Text scholarship, and felt that political remonstrance was part of his Confucian duty, as many other philosophers of his time did. He was concerned with such issues as population control, geography, the Chinese classics, and government corruption. He critically re evaluated the common Chinese assumption that a growing population was the sign of a good government.
Цзи Пин Пян және халық санының өсуі туралы теория
Хунның тұсында Қытай тарихындағы халық санының ең жылдам өсуі болды. Жаңа дүниеден келген жүгері сияқты егістердің таралуының арқасында Қытай халқы 100 миллионнан (1651–1661) 300 миллионға (1790) дейін үш есеге өсті. Халықтың осылай өсуі бірқатар әлеуметтік-экономикалық проблемаларға әкеп соқты және мандариндердің алаңдаушылығын тудырды. 1791 жылы Цянлун императоры сарай шенеуніктеріне ресурстардың өсіп келе жатқан халықты қамтамасыз ете алмайтынынан алаңдауын білдірді. Екі жылдан кейін Хун "Чжи Пинг Пян" атты өзінің "Пікірлер" (意言) антологиясының 26-шы мақаласын жариялады. "Чжи Пинг Пян" мақаласында Хун күнкөріс құралдарының өсуі мен халық санының өсуі арасындағы шиеленіске назар салады. Ол бұл шиеленісті апаттар, ашаршылық және жұқпалы аурулармен жеңілдетуге болатынын жазады. "Егер үй шаруашылықтары туралы айтатын болсақ, олардың саны жүз жыл бұрынғыдан 20 есе көп. Кімде-кім жаңа жерлерді өңдеуге және тұруға қосымша орын табуға болатынын ұсынады. Бірақ оларды екі есе немесе үш есе, ең көп дегенде бес есе арттыруға болады, ал халық саны сол уақытта оннан жиырма есеге өседі. Сондықтан тұрғын үйлер мен егістік жерлер жетіспейді, ал халық саны әрқашан артық болады. Кейбір үй шаруашылықтары монополистерге айналғандықтан, көптеген адамдардың суықтан, аштықтан зардап шегуі және тіпті қайтыс болуы таңқаларлық емес. Көк осы шиеленісті қалай шешеді? Су тасқыны, құрғақшылық және жұқпалы аурулар – осы мәселені шешу үшін Көк қолданатын құралдар". Хун үкіметтің салық саясатын реттеу, отарлауды қолдау және әлеуметтік қорғау жүйесін күшейту сияқты шаралар арқылы мәселені реттеуге болатынын айтады. Алайда ол осындай туа біткен құрылымдық дилемманы шешуде адамның саясатының шектеулігіне алаңдаушылық білдіреді.
Hong's time experienced one of the fastest expansions of population in Chinese history. With the promotion of New World crops such as corn, Chinese population tripled from 100 million (1651–1661) to 300 million (1790). The population boom resulted in a series of socioeconomic problems, and caused concerns among the Mandarins. In 1791, Qianlong Emperor expressed his worry to the court officials that the resources might not be able to support the growing population. Two years later, Hong published Zhi Ping Pian, the 26th essay of his anthology Opinions (意言). In Zhi Ping Pian, Hong points to the tension between the growth of the means of subsistence and the growing population. He writes that the tension would be relieved by disasters, famine, and plagues. "Speaking of households, the number of which there are 20 times more than a hundred years ago Some people may propose that there would be wild land to cultivate and spare space for housing. But they can only be doubled or tripled, or at most increased five times, whereas the population at the same time could be ten to twenty times larger. Therefore housing and crop fields tend to be in scarcity, while the population tends to be excessive at all time. Given the fact that some households become monopolists, there is no wonder that so many have suffered cold and hunger and even died here and there How does Heaven deal with the tension? Flood, drought, and pestilence are the means of Heaven to temper the problem." Hong points out that government can mediate the problem by policies like adjusting tax, encouraging colonization, and enhancing the social safety net. However, he expresses his concern about the limits of human policy in addressing such an inherent structural dilemma.