Кіріспе
ISO 3103 – Халықаралық стандарттау ұйымы (көбінесе ISO деп аталады) жариялаған стандарт, ол ISO 1839-да сипатталған стандартталған әдістермен сынақтан өткізілген шайды пісірудің стандартталған әдісін көрсетеді. Алғаш рет 1980 жылы Британдық стандарттар институты BS 6008:1980 ретінде қабылданды, ал 2019 жылдың желтоқсанында ISO/NP 3103 ретінде қайта жарияланды. Оны ISO Техникалық комитеті 34 (Тағам өнімдері), 8-тарау комитеті (Шай) әзірледі. Стандартта былай делінген:
Бұл әдіс кептірілген шай жапырақтарындағы ерігіш заттарды жаңа қайнатылған су арқылы шығаруды, түзілген демдемені ақ фарфор немесе қыш ыдысқа құюды, демделген жапырақтардың және демдеменің органолептикалық қасиеттерін сүт қосып немесе қоспай, немесе екеуін де тексеруді қамтиды. Бұл стандарт жалпы тұтынуға арналған шайды пісірудің дұрыс тәсілін анықтауға емес, мағыналы сенсорлық салыстырулар жасауға болатын шай пісіру процедурасын құжаттауға бағытталған. Мұндай сынақтың мысалы – белгілі бір бренд немесе негізгі таңба үшін қандай шай қоспасын таңдау керектігін анықтау үшін жасалатын дәм тату сынағы, осылайша әрбір өнімнен алынған демдеменің дәмдік сапасын сақтауға болады. Бұл жұмыс 1999 жылы әдебиет саласындағы пародиалық Иг Нобель сыйлығына ие болды.
ISO 3103 is a standard published by the International Organization for Standardization (commonly referred to as ISO), specifying a standardized method for brewing tea, possibly sampled by the standardized methods described in ISO 1839. It was originally laid down in 1980 as BS 6008:1980 by the British Standards Institution, and a revision was published in December, 2019 as ISO/NP 3103. It was produced by ISO Technical Committee 34 (Food products), Sub Committee 8 (Tea). The abstract states the following:
The method consists in extracting of soluble substances in dried tea leaf, contained in a porcelain or earthenware pot, by means of freshly boiling water, pouring of the liquor into a white porcelain or earthenware bowl, examination of the organoleptic properties of the infused leaf, and of the liquor with or without milk, or both. This standard is not meant to define the proper method for brewing tea intended for general consumption, but rather to document a tea brewing procedure where meaningful sensory comparisons can be made. An example of such a test would be a taste test to establish which blend of teas to choose for a particular brand or basic label in order to maintain a consistent tasting brewed drink from harvest to harvest. The work was the winner of the parodic Ig Nobel Prize for Literature in 1999.
Қазан мен табақ
Стандарттың қосымшасында шайды дәм тату үшін жиі қолданылатын екі түрлі ыдыс (310 мл және 150 мл) және оларға сәйкес келетін тостағандар (380 мл және 200 мл) сипатталған, сонымен қатар олардың көлденең қималарының инженерлік суреттері де келтірілген. Бұл сипатталған ыдыс "дәм татушының кружкасы" деп те аталады.
Сын
Протокол ыдысты алдын ала қыздыру туралы ешқандай мәліметті қамтымағаны үшін сынға ұшырады. Ирландия ғана қарсылық білдірді, және қарсылығы техникалық сипатта болды.
Бәсекелесетін стандарттар
2003 жылы Корольдік химия қоғамы «Мүкел шайды қалай жасауға болады» деген тақырыпта баспасөз хабарламасын жариялады.