Кіріспе

Аннаттар (/'æ/nɪ/eɪ/t/s/ немесе /'æ/nɪ/ə/t/; annatae, латынша annus – "жыл") – діни қызметке тағайындалған адамның осы қызметтен түскен табысының бір бөлігін, тағайындаушы органдарға төлеуі. Көп уақыт өткен соң, бұл төлем қызметтен түскен табыстың бірінші жылдық кірісінің жартысына немесе толығымен тең болды. Рим Папасы тағайындау құқығын өз қолына алғаннан кейін, бұл ақша шіркеуге жасалған қайырымдылық ретінде Папа қазынасына аударылды. Олар "бірінші жемістер" ([[Бірінші жемістер]]) деп те аталады, бұл ежелгі грек, рим және еврей діндерінде кездесетін діни құрбандық.

Тарих

Бұл әдет тек бірте-бірте дамыды. Өте ерте кезеңде Римде епископтық киянат алған епископтар, қатысты әртүрлі шіркеу биліктеріне сыйлықтар ұсынуға әдеттенген. Осы әдеттен осындай сыйлықтарға талап ету құқығы пайда болды. Jus deportuum, annalia немесе annatae бастапқыда епископтың жаңа тағайындалған қызметкердің кірісінің бірінші жылдық табысын алу құқығы болды, оның алғашқы айғағы Папа Онорий III (1227 ж. қайтыс болды) тұсында кездеседі, бірақ оның бастауы 6 ғасырдан бастау алатын, онда шіркеу лауазымдарына бекітілгендер тағайындаушы епископқа алым немесе салық төлеген. Бастапқыда, XIII және XIV ғасырларда annatae немесе annalia тек Папаның өзіне қарасты және консисториядан тыс берілген кішігірім игіліктердің алғашқы жемісін білдірді. Осы талаптардың негізінде уақыт өте келе Папалық аннаттар қалыптасты. Бұл қаражат Апостольдық камераға (Папаның қазынасына) түсті. Сондай-ақ, Giesler бойынша, jus deportuum, fructus medii temporis немесе annalia: епископқа немесе архиепископқа оның бақылауындағы игіліктер үшін, бірақ Папалықты ұстап тұру үшін шіркеу "сақтап қалған" жылдық төлем. Quindennia: қауымдарға немесе корпорацияларға тиесілі игіліктердің аннаты, ол 1469 жылғы Павел II бұйрығына сәйкес әр тағайындамада төленбей, он бес жыл сайын ұсынылды. Servitia minuta: нотариаттық алым ретінде басқа аннаттарға қосылатын шағын қосымша төлем.

Ұлттық айырмашылық

Бұл жүйе католик христиан әлемінің әртүрлі бөліктерінде әрдайым толық және біркелкі жұмыс істеді деп есептеуге болмайды. Ұдайы келіспеушіліктер мен дау-жанжалдар болып тұрды: орталық билік өзінің ең маңызды қаржылық жоспарын сақтап, кеңейтуге тырысса, ал қарастырылатын шіркеу қызметкерлері осы салықтан біржола құтылуға немесе оны жағымсыз емес түрге өзгертуге барынша күш салды. Курия шенеуніктерін марапаттаудың және паптық кірісті одан да көп игіліктерді "резервке алу" арқылы арттырудың оңай жолы, 1245 жылы Лион кеңесінде Линкольннің Роберт Гроссестесте бастаған Англия епископтары мен барондарының (ең көп зардап шеккендер) наразылығына жиі ұшырады. Бұл мәселе үлкен сомадағы ақшаның елден шығып кетуіне байланысты ұлттық мүдделерге жиі айналды, сондықтан түрлі ұлттық үкіметтер осы мәселе бойынша көптеген заңдар қабылдады.

Ұлыбритания

1277–1283 жылдардағы ағылшын жаулап алуынан кейін Уэльсті қамтыған Англия Корольдігінде аннаттар бастапқыда көбінесе Кентербери архиепископына төленген, бірақ XIV ғасырдың басында Папа Иоанн XXII үш жыл бойы талап етті және оның ізбасарлары оларды тұрақты түрде иеленді. Төлемдер бастапқыда 1254 жылы Папа Иннокентий IV үшін Норвич епископы Уолтер Суффилд жасаған бағалаумен реттелді; бұл 1292 жылы Николай III-тің өңдеуінен өтті. 1531 немесе 1532 жылы жалпы төлемдер жылына шамамен 3000 фунт стерлинг құрады және Англияның Генрих VIII олардың жиналуын тыйым салды. 1534 жылы Томас Кромвель парламенттен Аннаттарды шектеу туралы акт алды, ол аннаттарды Тажға тиіс төлем ретінде қайта орнатты. 1535 жылы Патша кітаптарын (Liber Regis) жазған комиссарлар жаңа бағалау жасады. 1704 жылдың ақпан айында королева Анна оларды кедей дін қызметкерлеріне көмек ретінде берді, бұл схема кейіннен «Королева Аннаның сыйлығы» деп аталды. 1535 жылғы бағалаулар 1704 жылы да қолданыста болды, және олардың қолданылуы Королева Аннаның сыйлығын құру туралы актінің мәнінде жатты; салдарынан «алғашқы өнімдер» төлемдері өмір сүрудің нақты құнын көрсету үшін өспedi; 1837 жылға қарай шіркеу комиссарлары алғашқы өнімдерден жылына 4000–5000 фунт түсетінін хабарлады, ал шіркеу кірісі жылына шамамен 3 миллион фунт болды, сондықтан алғашқы өнімдердің нақты құны жылына 150 000 фунттан астам болуы керек еді. Шотландияда анат немесе анн – бұл Шотландия шіркеуінің пасторының өлімінен кейін оның мұрагерлеріне оның өмір бойында алған жалақысынан артық жарты жылдық жалақы. Бұл дін қызметкері тірі кезде берілмейді және оны кредиторлар да тартып ала алмайды.

Франция

Францияда патша жарлықтарына және тіпті Сорбоннаның наразылықтарына қарамастан, servitia communia төлеу салты 1789 жылғы Француз революциясының 4 тамыздағы жағымсыз жарлығына дейін сақталды.

Германия

Германияда 1418 жылы Констанс конкордаты бойынша епископтар мен аббаттықтар римдік канцелярия бағалауынша сервицияны екі жарты жылдық төлеммен төлеуге міндетті болды. Тек резервтелген иеліктер жиырма төрт алтын флоринден асып түсетін аналияны төлеуге тиіс болды. Бірақ олардың жылдық құны қандай болғанына қарамастан, ешқайсысы осы деңгейге жетпегендіктен, аналия қолданыстан шықты. Ұқсас ыңғайлы құбылыс Франция, Испания және Бельгияда да олардың іс жүзінде жойылуына әкелді. Базель кеңесі (1431–1443 жж.) сервицияны жоюды қалағанмен, Вена конкордаты (1448) Констанс шешімін бекітті. Саяси тұрғыдан, Мартин Лютер осы жиналымға қарсы болды, оның 1520 жылғы «Неміс ұлтының христиан дворяндарына» атты еңбегінде ол былай деп жазды:
Кез келген князь, дворян және қала өз халқына Римге аннат төлеуге батыл тыйым салуға және оларды толығымен жоюға тиіс; өйткені папа келісімді бұзып, аннаттарды қарақшылыққа айналдырды, соның салдарынан бүкіл неміс ұлты зардап шегуде және ұялуда. Ол оларды достарына береді, оларды көп ақшаға сатады және оларды лауазымдарды қамтамасыз ету үшін пайдаланады. Осылайша ол оларға деген құқығын жоғалтты және жазаға лайық. Сервицияны жинау практикасы Реформация кезеңінде де жалғасты, бірақ Емс конгресінің (1786) оны өзгертуге жасаған әрекеттеріне қарамастан, формальды түрде күшінде қалды. Алайда, шындығында, 1803 жылы шіркеулік мемлекеттердің секуляризациясы салдарынан болған революция жүйеге іс жүзінде нүкте қойды, ал сервициялар белгілі бір конкордаттар бойынша белгіленген сомаға ауыстырылды немесе әрбір епископтың тағайындалуы бойынша жеке келіссөздер жүргізілді. Пруссияда, епископтар мемлекеттік қызметкерлер ретінде жалақы алғандықтан, төлемді үкімет жүзеге асырды.