Кіріспе

Америкалық үнді тайпасы

Делавэр ұлты, Оклахома штатының Анадарко қаласында орналасқан, АҚШ-тағы Делавэр үндістерінің үш федералды мойындалған тайпасының бірі, Бартлсвилл қаласындағы Делавэр үндістерімен бірге.

Делавэр ұлтының тайпалық кешені Анадаркодан солтүстікке қарай 2 миль (3 км) жерде, 281 тас жолында орналасқан. Олардың тайпалық юрисдикция аймағы Оклахома штатының Каддо округі шегінде жатыр. Олар өздерінің тұрғын үй басқармасын және тайпалық көлік нөмірлерін шығарады. Қазіргі Делавэр ұлтының атқару комитеті:
Президент: Дебора Дотсон
Вице-президент: Майкл Маклейн
Хатшы: Энн Броуэр
Қазынашы: Барбара Никсон
Комитет мүшесі: Терри Уильямс
Комитет мүшесі: Рейнольдс Френч ағасы.

Экономикалық даму

2010 жылы елдің жылдық экономикалық әсері 5 миллион долларға бағаланды. Олардың тайпалық казиноы, Голд Ривер Бинго және Казино, Анадарко қаласының солтүстігінде орналасқан. 2012 жылдың тамызында Делавэр ұлты Хинтон, Оклахома штатында Казино Оклахоманы ашты.

Тіл

Делавэр халқы тарихи түрде Делавэр тілінде (Ленапе тілі деп те аталады), сондай-ақ шығыс Алгонкин тобына жататын Алгонкин тілдер отбасының екі жақын туыс тілі – Мунси және Унами тілдерінде сөйлеген.

Тарих

Ленапе халқы үш диалектілік топқа бөлінді, олар кейіннен Ленапе тайпаларының үш руының негізі болды. Бұл топтар – Монси (Мунси) немесе Қасқыр, Унами немесе Тасбақа, және Унилактиго немесе Тоқылдақ. Бүгінде бұл рулар Түквсит (Қасқыр руы), Пукуванко (Тасбақа руы) және Пеле (Тоқылдақ руы) деп белгілі. Делавэр ұлты – Пукуванко (Тасбақа руы). Делавэрлер Америка Құрама Штаттарының жаңа құрылған үкіметімен шарт жасасқан алғашқы үнді ұлты болды; шарт 1778 жылдың 17 қыркүйегінде қол қойылды. Оклахомадағы бөлімшелер 1867 жылы Делавэрдің Чероки ұлтынан жер сатып алуымен құрылды; олар екі төлем жасады, жалпы сомасы 438 000 долларға жетті. Сотта осы сатуға Чероки ұлтының құрамында Делавэрдің азаматтық құқықтары кірді ме деген дау туды. 1867 жылы сот олардың жерді өмір бойы пайдалану құқығын ғана сатып алғанын шешті. 1898 жылғы Кертис заңы тайпалық үкіметтерді таратып, тайпалық жерлерді тайпа мүшелеріне жеке бөлуді бұйырды. Ленапелер бұл заңға қарсы сотқа жүгінді, бірақ жеңіліске ұшырады. 1907 жылы жерлер лоттарға бөлінді, ал қалған жерлер үнді емес адамдарға сатылды. Ұлт 1958 жылдың 5 шілдесінде "Батыс Оклахома Делавэр тайпасы" ретінде федералдық деңгейде мойындалды. Олар 1972 жылы қазіргі конституцияларын бекітті. 1999 жылдың қарашасында тайпа өз атын ресми түрде Делавэр ұлты деп өзгертті. 2000 жылдың қыркүйегінде Оклахома Делавэр ұлты Пенсильвания штатының Делавэр округіндегі Торнбери қалашығында 11,5 акр жер алды.

2004 жылы Оклахома Делавэрлері 1800 жылы жоғалған жер үшін Пенсильванияға сот ашты. Бұл 1737 жылғы отарлық үкіметтің Walking Purchase келісімімен байланысты болды, бұл келісімнің заңдық күші күмәнді болды. Сот аборигендік құқықтардың жойылуының заңдылығын қарастыруға құзыретсіздігін жариялады, тіпті алаяқтық жағдайында да. Өйткені жойылу 1790 жылы қабылданған алғашқы Үнділік қатынассыздық заңына дейін болған, сондықтан бұл заң Делавэрге көмектесе алмады. Нәтижесінде сот Одақтың талаптарын қабылдамады. Сот өз қорытындысында: "Біз Делавэр ұлтының Татами орнына қатысты аборигендік құқықтары 1737 жылы жойылғанын және кейіннен жерге меншік құқығы басшы Татамиге берілгенін, тайпаға емес, есептейміз" деді.