Кіріспе

1958 жылы Джон Хьюстонның түсірген фильмі

"Көктің тамыры" – 20th Century Fox студиясы үшін түсірілген, Джон Хьюстонның режиссерлік еткен және Даррил Ф. Занук продюсерлік еткен 1958 жылғы американдық оқиғалы фильм. Ромен Гэри мен Патрик Ли Фермор жазған сценарий Ромен Гэридің 1956 жылы Гонкур сыйлығын жеңіп алған, осы аттас романы негізінде құрылған. Фильмде Эррол Флинн, Джульетта Греко, Тревор Ховард, Эдди Альберт, Орсон Уэллс, Пол Лукас, Герберт Лом және Грегуар Аслан рөлдерін сомдады. Кейін Хьюстон "Көктің тамыры" өте жақсы фильм болуға тиіс еді, бірақ менің кінәмнен фильм жақсы болмады деп айтты.

Сюжет

Француздық Экваторлық Африкада, белсенді қоршаған ортаны қорғаушы Морел пилдерді жойылудан сақтап, оны бүкіл адамзат үшін бостандықтың мәңгілік символы етіп қалыптастыруға тырысады. Оған түнгі клубта жұмыс істейтін Мина және өзін жаңартуға үміттенең британдық әскери офицері Форсайт көмектеседі.

Кастинг

Уильям Холден мен Джеймс Мейсон Морелдің басты рөліне үміткерлер ретінде қарастырылды. Холден рөлді ойнағысы келді, бірақ ол Paramount компаниясымен келісімшартта болды, және ол тағы бір келісімшартқа қол қоймаса, фильмде түсуге рұқсат берілмейтінін білдірді, бірақ ол бас тартты. Басты рөлді Тревор Ховард ойнады. Еррол Флинн маңызды көмекші рөлге келісім жасады, бірақ оған ең жоғары мәртебе берілді. Флинн фильмге түсу үшін "Торнфилд шебері" пьесасының актерлік құрамынан кетті. Флинн мен Джон Хьюстон он жылдан астам бұрын Голливудтағы кеште ұрысқан еді. Зануктың "Күннің көтерілуі" фильмінде түсіп, оның сүйіктісі болған Жюльет Греко әйел басты рөлге шақырылды. Эдди Альберт пен Пол Лукас басты актерлік құрамды толықтырды. Орсон Уэллс эпизодтық рөлге келісті.

Атыс

Ату жұмыстары негізінен француздық Экваторлық Африкада бес ай бойы, бельгиялық Конго мен Солтүстік Камерунның Чад аймағында, пілдер орналасқан жерде өтті. Актерлер мен түсіру тобы ыстықтан, безгек пен басқа да тропикалық аурулардан зардап шекті. Күндізгі температура жиі жоғары градустарға дейін көтеріліп, түнгі температура градусқа дейін төмендейтін. Адамдар түнде төрт-бес рет душ қабылдады. Кейбір күндері түсіру орнына барып-қайтуға төрт сағат уақыт кетті, ал барлық су түсіру алаңына ұшақпен жеткізілді. 120 актер мен түсіру тобынан 900 адам ауырды. Флинн өзінің "My Wicked, Wicked Ways" (1959) автобиографиясында осы жердің қиындықтарын жақсы есте сақтап қалды. Занук "Мен ешқашан онда фильм түсірмеймін" деді, бірақ "Бүкіл фильмде бірде-бір дубляж жолы, мөлдір пластина немесе монтаж кадры жоқ" деп мақтанды. Уэллс өзінің эпизодарын Париж студиясында екі күнде түсірді. Оның гонорары әдетте 15 000 доллар болатын, бірақ ол Занукке Отеллоны (1952) қаржыландыруға көмектескені үшін ақы алмады. Хьюстон кейінірек былай деді: "Мен тағы да продюсермен жұмыс істегім келмейді, бірақ егер керек болса, мен әлбетте Даррилді таңдаймын. Ол өте жақсы, ынтымақтас және әдепті болды."

Өндірістен кейінгі

Фильм Париж емес, Лондонда монтаждалды, себебі Занук Греконың сол жерде фильм түсіріп жатқан қасына жақын болуы керек еді.

Шығару

Фильм Нью-Йорк қаласындағы Палас театрында ашылды.

Сыни

Лос-Анджелес Таймс газетінде былай деп жазылған: "Джон Хьюстон "Жаратылыс тамыры" фильмінде күшіне шамасы жетпейтін нәрсені қабылдаған болуы мүмкін, бірақ оның көп бөлігі ойға жетерімдікке шақырады, кейде оқиға шындыққа ұқсамайтындай керемет көрінеді". Босли Кроутер Нью-Йорк Таймс газетінде "Жаратылыс тамыры" фильмінің алғашқы екі бөлігі перспективалы оқиғалық фильмге ұқсайды" деп жазды, бірақ "фильмнің соңғы бөлігі құрғаққа кетеді" – бұл қорытынды "ең көңіл көшірерлік және, ең қызығы, күтпеген, өйткені осы уақытқа дейін фильмнің барлық элементтері керемет басқарылғандай сезілді". Filmink бұл фильмін "экотеррорист туралы түсірілген, бюджеті жоғары студиялық фильмнің бірінші үлгісі (егер Тарзан фильмдерін есептемесек)" деп атады.

Халықтық мәдениетке әсері

Star Wars фильмдеріндегі TIE иесінің дыбыстары, кейіннен шыққан Star Wars фильмдерінде де, The Roots of Heaven фильміндегі кейінгі сахналардағы ашуланған пілдердің дауыстарын қайта пайдалану және өңдеу арқылы жасалды. "Жұлдызды соғыс" фильмінің дыбыс режиссері Бен Бёртт, фильмді 20th Century Fox компаниясы өндіргендіктен, оның командасы студияның өндірген көптеген ескі фильмдерінен дыбыстарды алуға мүмкіндік алғанын айтты. Бёртт "Жұлдызды соғыс" фильміндегі дыбыстардың басым бөлігі түпнұсқа екенін және осы фильм үшін жаралғанын, алайда шағын бөлігі 20th Century Fox классикалық фильмдерінің қорынан алынғанын мәлімдеді.

Үйдегі медиа

Фильм алғаш рет 2011 жылы Blu-ray форматында Twilight Time (үй видеосы лейблі) компаниясымен 3000 данамен шектелген басылымда жарық көрді. Дискідегі жалғыз қосымша мүмкіндік – жеке таспа музыкасы.