Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Агнес Франция, Анна (1171 – 1220/1240 жылдан кейін) – Алексий II Комнен және Андроник I Комненға үйлену арқылы Византия императрицасы болған. Ол Франция королі Людовик VII мен Шампаньдық Адельдің қызы.
Agnes of France, renamed Anna (1171 – 1220/after 1240), was Byzantine empress by marriage to Alexios II Komnenos and Andronikos I Komnenos. She was a daughter of Louis VII of France and Adèle of Champagne.
Некеге тұруға сөз байласу
1178 жылдың басында Фландрия графы Филипп қасиетті жерлерден қайтып келе жатқанда Константинопольге келді. Екінші крест жорығы кезінде 1147 жылы Рождествода Константинопольде Людовик VII-ді қабылдаған Шығыс Рим императоры Мануил I Комнен, енді Филипптің Францияның Батыс Еуропадағы пайдалы одақтас болатынына көндігіп, мүмкін, толық сенімді болды. 1178-1179 жылдары қыс айларында Филипппен бірге Генуялық Балдовино Герсио басқарған императорлық елшілік, Мануилдің екінші әйелі Антиохиялық Мариядан туған жалғыз ұлы және мұрагері Алексий мен Агнес арасында неке қию үшін француз сарайына жіберілді. Осындай некелік одақты Папа Александр III 1171 жылдан бері қолдап келген. Келісімге қол жеткен кезде ханшайымдарды болашақ күйеуінің отбасында тәрбиелеу әдеттегі жайт еді. Шындығында, Агнес өзінің үлкен әпкесі Элиспен ешқашан кездеспеген болуы мүмкін, ол тоғыз жасынан бастап Англия Корольдігінде тұрды, өйткені Англияның болашақ королі Ричард I-ге күйеуге берілуі туралы келісімге қол жеткізілген еді (бірақ бұл неке такырыпқа жетпеді). Агнес 1179 жылы Пасхада Монпельеден Константинопольге бағытталған кемеге мінді. Генуяда флот 5 кемеден 19 кемеге дейін өсті, оның капитаны Балдовино Герсио болды. 1179 жылдың жазының соңында Константинопольге келген Агнес жетпіс жоғары лауазымды әйел тарапынан қарсы алынды және оның құрметіне зәулім кештер ұйымдастырылды. Ол бұрынғы риторлардың шебері және Салоника архиепископы Евстафийдің құттықтау сөзімен күшті қарсы алды. Оған аты-жөні белгісіз автордың құттықтау өлеңдері сыйға тартылды, кейде оны "Эистерион" деп атайды. Вильгельм Тирдің айтуынша, Агнес Константинопольге келгенде сегіз жаста, ал Алексий он үш жаста болған. Вильгельм Алексийдің жасын қате көрсеткен (ол 1169 жылдың 14 қыркүйегінде дүниеге келген), ал Агнес туған жылы туралы басқа дерек көзі жоқ. Егер ол шындығында сегіз жаста болса, онда 12 ғасырғы көзқарас бойынша, ол некеге тұру үшін кем дегенде үш жасқа кіші болған. Дегенмен, рәсімге қатысқан Тирдің Вильгельмі оны толыққанды неке тойы (matrimonii legibus copulare) деп сипаттағандай көрінеді; оны византиялық емес басқа да бірнеше көздер және көптеген қазіргі заманғы авторлар да қолдайды. Салтанатты рәсім 1180 жылдың 2 наурызында Ұлы сарайдағы Трулло залында өтті. Агнес ресми түрде Анна деп аталды. Салоникалық Евстафий осы оқиғаны тойлау үшін сөз сөйледі, оның тақырыбы қолжазбада "Екі патша баласының тойына арналған публицистикалық сөз" деп көрсетілген. Бұл рәсім Алексийдің туған қарындасы Мария Порфирогенитаның Константинополь патриархы Феодосий жүргізген Монферрат графы Реньеге үйленгенінен шамамен бір ай өткен соң өтті.
In early 1178, Philip, Count of Flanders visited Constantinople on his way back from the Holy Land. The Eastern Roman Emperor Manuel I Komnenos, who had already entertained Louis VII in Constantinople at Christmas 1147 during the Second Crusade, was perhaps finally convinced by Philip that France would be a desirable ally in Western Europe. Over the winter of 1178 1179 an Imperial embassy accompanying Philip, and led by the Genoese Baldovino Guercio, was sent to the French court to secure a match between Agnes and Alexios, the only son and heir apparent of Manuel by his second wife Maria of Antioch. This or some similar marriage alliance had been favored by Pope Alexander III as early as 1171. It was not uncommon for princesses, when a future marriage had been agreed, to be brought up in their intended husband's family; this, indeed, is why Agnes probably never met her elder sister Alys, who lived in the Kingdom of England from the age of about nine, when her marriage to the future Richard I of England was agreed on (though this marriage never took place). Agnes took ship in Montpellier, bound for Constantinople, at Easter 1179. At Genoa the flotilla increased from 5 to 19 ships, captained by Baldovino Guercio. On arrival in Constantinople in late summer 1179 Agnes was met by seventy high ranking ladies and lavish festivities were organized for her. She was greeted with an oration from Eustathios, former Master of the Rhetors and archbishop of Thessalonica. She was perhaps now presented with an elaborate volume of welcoming verses by an anonymous author, sometimes called the Eisiterion. According to William of Tyre, Agnes was eight on her arrival at Constantinople, while Alexios was thirteen. William got Alexios' age wrong (he was born on 14 September 1169) and there is no other source for Agnes' year of birth. If she was in fact eight, she was at least three years too young for marriage, according to most 12th century views. However, William of Tyre, who was present at the ceremony, seems to describe it as a full wedding (matrimonii legibus copulare); in this he is followed by some other non Byzantine sources and by many modern authors. The ceremony took place in the Trullo Hall, in the Great Palace, on 2 March 1180. Agnes was officially renamed Anna. Eustathios of Thessalonica produced a speech to celebrate the occasion, whose title in the manuscript is Oration on the Public Celebrations of the Betrothal of the Two Royal Children. This ceremony came approximately one month after the wedding of Alexios' half sister Maria Porphyrogenita to Renier of Montferrat, conducted by the Patriarch of Constantinople, Theodosios.
Императрица
1180 жылы 24 қыркүйекте Мануэль қайтыс болды, ал Алексий оның орнына император атанды. Ол өздігінен билік жүргізуге тым жас еді. 1183 жылы Антиохиялық Мария тақтың артындағы жаңа күш, Андроник I Комненмен ауыстырылды. Андроник Мануэльдің туысы болған және өзінің императорлық амбициялары бар екені белгілі еді. Ол Мария Порфирогенита мен оның күйеуі Рениерді улап өлтірді деген күдік туды; ол Антиохиялық Марияны тұтқындап, көп ұзамай өлім жазасын орындады. Андроник Алексиймен бірге биледі, содан кейін сол жылдың қазан айында Алексийді өлімге жіберді. Анна енді 12 жаста болды, ал Андроник шамамен 65 жаста еді. Андроник бұрын үйленген (бірінші әйелінің аты белгісіз). Ол екі қарындасымен (Евдокия Комнен және Теодора Комнен) және Антиохиялық Филиппамен қарым-қатынаста болған. Филиппа Антиохиялық Констанция мен оның алғашқы күйеуі және серігі Пуатьелік Раймонның қызы еді; ол сонымен қатар Антиохиялық Марияның қарындасы болғандықтан Алексийдің анасының қарындасы еді. Андроник алғашқы әйелінен екі ұл алды; Теодорамен болған қарым-қатынасынан кішкентай ұл мен қызы болды. Оның үлкен ұлы Мануэльдің өзінің ұлы, болашақ Трапезундтық Алексий I болды. Анна 1185 жылдың қыркүйегінде Андроник тақтан түсірілгенге дейін екі жыл бойы императрица болды. Өз билігін жойған халық көтерілісінен қашуға тырысып, Андроник Аннамен және оның сүйіктісімен (тек Мараптике деп танылған) Константинопольден қашып кетті. Олар Қара теңіздің Битиния жағалауындағы Челе бекінісіне жетіп, Крымға кемемен өтуге тырысты. Бірақ қолайсыз жел кеменің жолға шығуына кедері келтірді. Андроник ақыры қолға түсіріліп, астанаға қайтарылды, онда 1185 жылдың 12 қыркүйегінде қиналып өлтірілді.
On 24 September 1180, Manuel died and Alexios succeeded him as Emperor. He was too young to rule unaided; his mother, Maria of Antioch, exercised more influence in affairs of state than Alexios or Anna. In 1183 Maria of Antioch was displaced by a new power behind the throne, Andronikos I Komnenos. Andronikos was a first cousin of Manuel and was known to have harbored imperial ambitions for himself. He is believed to have arranged the deaths by poisoning of Maria Porphyrogenita and her husband Renier; he certainly imprisoned, and soon afterwards executed, Maria of Antioch. Andronikos was crowned co ruler with Alexios; then, in October of the same year, he had Alexios strangled. Anna was now 12, and the approximately 65 year old Andronikos married her. Andronikos had previously been married (his first wife's name is unknown). He had had sexual relationships with two nieces (Eudokia Komnene and Theodora Komnene) and with Philippa of Antioch. Philippa was a daughter of Constance of Antioch and her first husband and consort Raymond of Poitiers; she was also a sister of Maria of Antioch and thus maternal aunt of Alexios. Andronikos had two sons by his first wife; he also had a young son and daughter from his affair with Theodora. His eldest son, Manuel already had a son of his own, the future Alexios I of Trebizond. Anna was Empress consort for two years, until the deposition of Andronikos in September 1185. In an attempt to escape the popular uprising that ended his rule, Andronikos fled from Constantinople with Anna and his mistress (known only as Maraptike). They reached Chele, a fortress on the Bithynian coast of the Black Sea, where they tried to take ship for the Crimea. Their ship was prevented from sailing by contrary winds. Andronikos was eventually captured and returned to the capital, where he was tortured and killed on 12 September 1185.
Кейінгі өмірі
Анна Андрониктың құлдырауынан аман қалды және 1193 жылы Батыс елдерінің бір хроникашысы оны империяның солтүстік шекарасында шайқасқан әскери басшы Теодор Бранаспен байланыста болды деп айтады. Олар алғашқыда үйленбеді. 1204 жылы Константинополь құлағаннан кейін Агнес француз ханшайымы болғандықтан, Батыс Еуропа барондарынан құрмет алды, себебі шабуылдаған латын дворяндарының көп бөлігі де француз тегінен шыққан, және ол бұрынғы император болғандықтан да. Осыны ескерсек, Роберт де Кларидің мәлімдемесіне сәйкес, Агнес жаман беделге ие болған және француз тілін білмегендіктен аудармашысыз сөйлей алмаған. Ол кезде ол шамамен отыз жаста болды және бала кезінде Византия сарайына жіберілгендіктен, өмірінің көп бөлігін сол жерде өткізген. Роберт де Кларидің баяндамасы көптеген тарихшыларды оған сендірді: Агнес латын билеушілер арасында құрметке ие болған, олар көбінесе білімді және көп тілді болған, бірақ төменгі дәрежедегілер, мысалы Роберт, Пьер де Амиенс графының қамқорлығымен қарапайым рыцарь, одан әлдеқандай сүйіспеншілік күтпеген. 1204 жылғы жазда Константинопольдің латын императоры Балдуин I-нің ықпалымен Анна мен Теодор үйленді. Теодор Бранас Латын империясы үшін күресін жалғастырды және 1219 жылы соңғы рет естілді, ол кезде Агнес тарихи деректерден жоғалып кеткен. Олардың кем дегенде бір қызы болды, ол Наржо де Тусиге үйленді. Оның қайтыс болған күні қазіргі генеалогиялық зерттеулерде кейде "1220" немесе "1240 жылдан кейін" деп көрсетіледі.
Anna survived Andronikos' fall and is next heard of in 1193, when she is said by a Western chronicler to have become the lover of Theodore Branas, a military leader who fought on the Empire's northern frontier. They did not at first marry. After the fall of Constantinople in 1204, Agnes derived respect from the Western European barons, by virtue of her being a French princess, since the vast majority of the invading Latin nobility were of French descent as well, and, naturally, also due to her also a former empress. Baring that in mind, according to Robert of Clari, a lower vassal, Agnes had a bad reputation and could only talk through a translator because she did not know French. At that time, she was about thirty years old, and had spent most of her life in the Byzantine court, being sent there as a child. Robert de Clari's account lends many historians to surmise that, while Agnes may have enjoyed reverence amongst the Latin high lords, who were often mightily learned and multilingual, she did not garner the same affection from those lower in rank, who likely were monolingual, such as Robert, a somewhat poor knight on a sponsorship from his liege, Count Pierre of Amiens. Anna and Theodore eventually married, at the urging of the Latin emperor Baldwin I of Constantinople, in summer 1204. Theodore Branas continued to fight for the Latin Empire, and is last heard of in 1219, by which time Agnes has already disappeared from the historical record. They had at least one daughter, who married Narjot de Toucy. Her date of death is sometimes given in modern genealogies as "1220" or "after 1240".