Кіріспе

Ақыл-ой иесі, Нассау соборының дін қызметкері Лесли Диксон Уэзерхед (14 қазан 1893 – 5 қаңтар 1976) – либералды протестанттық дәстүрдегі ағылшын христиан теологы. Уэзерхед Лондондағы Сити-Темплдегі уағыздарымен және "Құдайдың еркі", "Христиандық агностицизм" және "Психология, дін және емдеу" кітаптарымен белгілі болды.

Өмір

Уэзерхед 1893 жылы Лондонда дүниеге келген. Ол Лондонның оңтүстік-батысындағы Ричмонд теологиялық колледжінде веслиан методистік миссионерлігіне дайындалды. Бірінші дүниежүзілік соғыс оның білімін тоқтатты, және ол 1915 жылдың қыркүйегінде Фарнхэмде (Суррей) методист пасторы болды. Үндістанда, Манчестерде және Лидсте қызмет еткеннен кейін Уэзерхед Лондонның Холборн виадугіндегі қауымдық шіркеу, Сити-Темплдің пасторы болды. Ол 1936 жылдан бастап 1960 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін сол жерде қызмет етті. 1930 жылдан 1939 жылға дейін Уэзерхед Франк Бьюкманның Оксфорд тобының мүшесі болды және топтың құндылықтарын көрсететін бірнеше кітап жазды, соның ішінде «Шәкірттік» және «Құдайдың еркі». Ол Лондондағы Оксфорд тобының «басы» ретінде жиі бейнеленді. Оның «Бұл – Жеңіс» атты кітабы алғаш рет 1940 жылы басылып шықты (алғашқы сөзі 1940 жылдың қараша айымен даталанған) және 1942 жылдың наурыз айында қайта басылды. Осы екі басылым арасындағы кезеңде Сити-Темпл «жау ұшақтарынан тасталған тұтандырғыш бомбалардан өртке түсті». Ол жақын жердегі, Ньюгейт шіркеуі жоқ англикандық Сент-Сепульхр шіркеуінің көмегімен өз қызметін жалғастыра алды. Соғыстан кейін Уэзерхед, негізінен Джон Д. Рокфеллерден қаражат жинап, Сити-Темплді қайта құрды. Сити-Темпл қазір Біріккен реформаланған шіркеудің қауымы болып табылады. Қарсылықтарға қарамастан, Уэзерхед 1955–1956 жылдар аралығында Методист конференциясының президенті болып сайланды. Жаңадан салынған Сити-Темпл 1958 жылдың қазан айында Королева Ана Елизаветаның қатысуымен ашылды. 1959 жылғы Жаңа жылдық құрмет көрсетулерде ол Британ империясы орденінің командирі (CBE) болып тағайындалды. 1960 жылы Уэзерхед Бекшилл-он-Сиде зейнеткерлікке шықты. Ол 1976 жылы қайтыс болды. Уэзерхед өзінің ең жақсы деп санайтын уағыздарының үш кітабы: «Өлместей теңіз», «Өз қолымен» және «Келесі үйдің кілті». Лесли Уэзерхедтің үш өмірбаяны жарық көрді: 1960 жылы, жастарға арналған Кристофер Мэйтлендтің «Қалалық ғибадатхананың докторы Лесли Уэзерхед» кітабы; 1975 жылы, оның ұлы А. Кингсли Уэзерхедтің, ағылшын тілінің профессорының «Лесли Уэзерхед: Жеке портрет» кітабы; және соңғысы 1999 жылы Джон К. Травеллдің «Жан дәрігері: Лесли Д. Уэзерхед 1893–1976» кітабы.

Теология

Уэзерхед либералды христиан ретінде танылады. Ол Құдайға сенгендіктен, оны «Әке» деп атауға бейімделген. Ол Жаратушының құндылықтар сатысында жоғары тұрғанын, бірақ Құдайдың адамдармен тікелей қарым-қатынас құру үшін жеке тұлға ретінде жеткілікті болуы керек деп ойлады. Уэзерхед Құдайдың адамзатқа қамқорлық жасағанын түсінді, бірақ кейбіреулер үшін бұл қиын болуы мүмкін (әлемде азаптардың болуына байланысты). Егер «Құдай – сүйіспеншілік» болса, онда Құдайдың құдіретіне күмәндану қиын. Уэзерхед Жаңа Өсиетте Исаның Құдай екеніне үйретпегенін, тіпті Исаның өзінің мұны айтпағанын растады, сондай-ақ Исаның өзін «Адам Ұлы» деп атауын ұнатқанын баяндады. Ол Исаның Құдайдың «жалғыз туған Ұлы» екені туралы идеяның мүмкін емес екенін және мұндай ақпараттың қазіргі уақытта қолжетімді емес екенін есептеді. Уэзерхед Исаның ешқашан өзін күнәсіз деп жарияламағанын айтады. Ол Исаның кейде ашуға берілгенін, әсіресе жалған ұстаздарға, жеміс бермегендіктен инжір ағашын қарғағанын және өзінің ең жақын шәкірттерінің бірі Петірді жазғырғанын атап өтеді, бұл Уэзерхедтің түсіндіруінше, Исаның Петірді шайтан деп атауына тең. Уэзерхед көптеген дінтанушылардың Исаның күнәсіздігін оның жоғары моральдық қасиеттеріне байланысты болжағанын, бірақ Исаның өзінің бұл туралы ешқашан мәлімдеме жасағанын үйретті. Уэзерхед Натаниел Микельммен келісімде болды, оның сөздерін келтіре отырып, Исаның қанды құрбандығы күнәларды кешіру үшін қажет емес екенін айтты. Микельм үшін (содан кейін Уэзерхед үшін) «Құдай Мәсіхтің өлімінен басқа күнәларды кешіре алмайды және кешірмейді» деп есептеу – Құдайды қаралау еді. Уэзерхедтің сөзіне сәйкес, бұл құрбандық тек Құдайдың табиғатының бір бөлігін ашты, осы арқылы адамды кешірім сұрауға итермеледі. Оның шіркеуге деген көзқарасы идеалистік болды. Жердегі шіркеу Құдайдың түпнұсқасын көшіруі керек, онда Мәсіхті сүйетіндердің бәрі бірігіп «Құдайға құлшылық етуі және Оның еркімен қиялдай алмайтын бірлікке жетуі керек».

Қыз бала тууы

Реформацияланған пастор Иан Пейсли, кейін Лорд Баннсайд, 1969 жылғы уағызында Уэзерхедті "Иса Мәсіхті Захарияның (Жақын Иоанның әкесі) және ғибадатханада жұмыс істеген Мәриямның заңсыз туған ұлы деп айтқан адам" деп айыптады. Ол Уэзерхедті "үлкен діннен тайған" деп атады, оның орны "тозақта" екенін мәлімдеді. Өзінің ойынша, Уэзерхед Мәриямды өте таза және адал (бірақ жас) қыз ретінде көрсетуге тырысқан – ол періште Гавриилдің хабарлауын, құдайдың Захарияның үйіне үш айға бару туралы бұйрығы ретінде қате түсінген, және сол кезде Иса тұқымдаған. Уэзерхедтің пікірінше, Евангелияларда Исаның анасы оны адам әкесіз жүкті болғанын айтқан деген жазба жоқ. Христиан авторы Рут А. Таккер өзінің "Басқа бір жақсы хабар" кітабында былай деп жазады: "Кимнің Христеологиясы либералды теологияның көрнекті мысалы. Исаның рөлін төмендету арқылы Ким Сон Мён Айдың қадірлеуіне жол ашады."

Жазба

Уэзерхед Киелі кітапты адамның Құдайды іздеуі мен түсінуін кезең-кезеңмен ашатын еңбектер жинағы деп үйретті, бұл ізденіс Иса Мәсіхте Құдайдың нағыз табиғатының ең толық бейнесімен аяқталады. Ол Исаның үйретуіне қайшы келетін Леуіліктер, Сандар және Екінші заң кітабындағы көптеген үзінділерді сынады, тіпті "Браунингтің кейбір өлеңдерінің рухани құндылығы одан да жоғары" деді. Уэзерхед Киелі кітапты мәңгілік саналы азаптауға негізделген түсіндірмелерді қабылдамады, оның орнына 'Мәсіхтің жақсы жаңалығы' туралы өзгеше көзқарас ұстанды, оны ол "сүйіспеншілік, бостандық, көңіл көтеру, кешірім, қуаныш және қабылдау" рухы деп түсіндірді.

Қабылдау

Уэзерхед христиан дінінің негізгі қағидаларын сауалдағандықтан өте даулы тұлға болды – ол бірде «сенімділіктер мен дін жарнамаларын» «музей экспонаттары» деп қарастырғанын айтты – және басқа діндер мен спиритизмнен элементтерді христиандыққа енгізді. Тринити евангелистік теология мектебінің профессоры Дэвид Д. Ларсеннің пікірінше, «Уэзерхед тарихи христиандықты жоққа шығарды». Ол «Адамның айқышқа қарауы» атты еңбегінде, «Кешірімнің болуын» және «Құдайдың қанының күшін» жоққа шығарды, сондай-ақ «Құдайдың денесінің тірілуін» «Соңғы ғылым мен психикалық зерттеулер жарығында» жоққа шығарды. Ол құдайдың бойда тууына сенбеді, Захарияның Исаның әкесі болуы мүмкін деп ойлады, «легион» деп аталатын шайтандардың адам бала кезінде рим легионерлерінен зорлық көргендігін болжады және апостол Павелді мүлдем невротик деп санады. Уэзерхед спиритизм сеанстарына үнемі қатысты, солардың бірінде оған Джон Уэсли көрінді. 1957 жылы ол «Сити Темпл» әдеби қоғамында «Жанның қайта тууына қатысты дәлелдер» тақырыбында лекция оқыды. Ол өмірінің соңына дейін «Христиан агностигі» және «Өмір өліммен басталады» сияқты кітаптарында жанның қайта тууын қолдады. Профессор Хортон Дэвис Уэзерхедті «ХХ ғасырдағы жанды емдеуші және Мәсіх арқылы жеке тұлғаны біріктіруді уағыздаушы ретінде теңдесі жоқ» деп атады. Уэзерхедтің теологияны жек көруі – ол ақындардың теологтардан гөрі көбірек түсінікке ие екенін мәлімдеді – және «психотерапия ретінде уағыздауға» бейімділігі Ларсеннің пікірінше, оны «психикалық зерттеулер «нақты ілімді» алмастырған трагедиялық жағдайға» айналдырды. Оның психологиясы да, ол маргиналды ойшылдардан, сондай-ақ Фрейд сияқты белгілі тұлғалардан нәр алды, қазір «көп ескірген. Бүгінде ешкім Оди күші мен психикалық энергияның ағып кетуі туралы айтпайды. Оның 55 кітабы бүгінде көбінесе оқылмайды».