Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ықтималдықты түсіндіру
Interpretation of probability
[[Сурет:Джон Венн.jpg|thumb|upright=0.9|Джон Венн, ол өзінің "Шанның логикасы" атты кітабында жиілеткіштік ықтималдық туралы толыққанды түсіндірме берді. Ықтималдықтарды (принцип бойынша) қайталанатын объективті процесс арқылы табуға болады (соның салдарынан, олар идеалды түрде субъективті пікірден таза). Дегенмен, ғылыми қорытындылауда жиілеткіштік әдістерді қолданудың жалғасуы күмәндігін тудырады. Жиілеткіштік көзқарастың дамуына бұрынғы басым болған классикалық түсіндірудің проблемалары мен парадокстары түрткіс болды. Классикалық түсіндіруде ықтималдық проблеманың табиғи симметриясына негізделген бейтараптық принципі арқылы анықталды, сондықтан, мысалы, ойын текшелерінің ықтималдығы текшенің табиғи симметриялық 6 жақты болуынан туындайды. Бұл классикалық түсіндіру, логикалық ойлау үшін табиғи симметриясы жоқ кез келген статистикалық мәселеге кезікті.
[[Image:John Venn. jpg|thumb|upright=0.9|John Venn, who provided a thorough exposition of frequentist probability in his book, The Logic of Chance. Probabilities can be found (in principle) by a repeatable objective process (and are thus ideally devoid of opinion). The continued use of frequentist methods in scientific inference, however, has been called into question. The development of the frequentist account was motivated by the problems and paradoxes of the previously dominant viewpoint, the classical interpretation. In the classical interpretation, probability was defined in terms of the principle of indifference, based on the natural symmetry of a problem, so, for example, the probabilities of dice games arise from the natural symmetric 6 sidedness of the cube. This classical interpretation stumbled at any statistical problem that has no natural symmetry for reasoning.
Анықтама
Фреквентистік түсіндірмеде ықтималдықтар жақсы анықталған кездейсоқ тәжірибелермен жұмыс іскерлік жасағанда ғана қарастырылады. Кездейсоқ тәжірибенің барлық мүмкін нәтижелерінің жиынтығы – тәжірибенің үлгі кеңістігі деп аталады. Оқиға – қарастырылып отырған үлгі кеңістігінің нақты бір кіші жиыны. Кез келген оқиға үшін екі мүмкіндік қана болуы мүмкін: ол орын алады немесе орын алмайды. Тәжірибенің бірнеше рет қайталануы барысында байқалатын оқиғаның салыстырмалы жиілігі – сол оқиғаның ықтималдығын өлшеудің шамасы болып табылады. Бұл фреквентистік түсіндірмедегі ықтималдықтың негізгі ұғымы. Фреквентистік тәсілдің бір талабы – тәжірибелер саны артқан сайын, салыстырмалы жиіліктегі өзгеріс азаяды. Сондықтан, ықтималдықты тиісті салыстырмалы жиіліктердің лимиттік мәні ретінде қарастыруға болады.
In the frequentist interpretation, probabilities are discussed only when dealing with well defined random experiments. The set of all possible outcomes of a random experiment is called the sample space of the experiment. An event is defined as a particular subset of the sample space to be considered. For any given event, only one of two possibilities may hold: It occurs or it does not. The relative frequency of occurrence of an event, observed in a number of repetitions of the experiment, is a measure of the probability of that event. This is the core conception of probability in the frequentist interpretation. A claim of the frequentist approach is that, as the number of trials increases, the change in the relative frequency will diminish. Hence, one can view a probability as the limiting value of the corresponding relative frequencies.