Кіріспе
Аланриа эскулента – жеуге жарамды теңіз өсімдігі, сондай-ақ dabberlocks немесе badderlocks, немесе қанатты ламинария деп те аталады, кейде Атлантикалық вакам деп те айтылады. Бұл Солтүстік Атлант мұхитының жағалауларында дәстүрлі тағам ретінде таралған. Гренландияда, Исландияда, Шотландияда және Ирландияда оны жаңа немесе пісірілген күйінде жеуге болады. Аланрианың Ирландия мен Ұлыбританияда кездесетін он екі түрінің ішіндегі жалғыз түрі осы.
Alaria esculenta is an edible seaweed, also known as dabberlocks or badderlocks, or winged kelp, and occasionally as Atlantic Wakame. It is a traditional food along the coasts of the far north Atlantic Ocean. It may be eaten fresh or cooked in Greenland, Iceland, Scotland and Ireland. It is the only one of twelve species of Alaria to occur in both Ireland and in Great Britain.
Сипаттама
Ұзындығы ең көп 2 м-ге жетеді. Бүкіл жапырағы қоңыр түсті және екі жағынан 7 см-ге дейін ені бар толқынды, қабықша тәрізді жапырақшасымен айқын ортаңғы қабырғадан тұрады. Жапырақ бұтақталмаған және ұшына қарай тартылады. Түбінде тамыр тәрізді жабысу арқылы тасқа бекітілген қысқа сабақ бар. Сабақта спора тасымалдайтын, 20 см-ге дейін ұзындығы және 5 см-ге дейін ені бар бірнеше шоғырша тәрізді спорофилдер болуы мүмкін. Ол тасқа жабысқан тамыр тәрізді тамырлардың тармақты жүйесі арқылы бекітілген, шамамен 20 см-ге дейін өседі. Сабақ жапыраққа жалғасып, ұзын, көзге көрінетін ортаңғы қабырғаны құрайды. Ұлыбритания аралдарында кездесетін басқа барлық ірі және бұтақталмаған қоңыр балдырлар ортаңғы қабырғасыз болады. Жапырақша жұқа, қабықша тәрізді және толқынды жиектерімен сипатталады.
Көбею
Спорангиялар сабақтан өсетін, тамырға жақын пайда болатын, шырмала пішіндес, тар жапырақты өскіндерде дамиды. Олардың ұзындығы 20 см, ені 5 см-ге жетеді.
Тарату және экология
Alaria esculenta Ирландияда Láir немесе Láracha деп белгілі, сондай-ақ Англияның оңтүстігі мен шығысынан басқа Британ аралдарында кеңінен танымал. Ол көп жылдық өсімдік. Бұл "ламинария белдеуінде" төмен су сызығының астындағы тау жыныстарына жабысып, күшті толқындарға ұшырайтын жағалауларда өсетін ірі балдыр, және ашық жағалауларда жиі кездеседі. Оның өсу қарқыны басқа балдырлармен салыстырғанда жоғары, күніне 5,5% және шаршы метрге шамамен 2 кг ылғал салмағына жетеді. Оның ұзындығы 2,5 метрге дейін жете алады. Fucus serratus және Laminaria digitata түрлерімен таралу аймағында шамалы (+) жапқыштар болады. Оның төменгі және жоғары жарық шектеулері сәйкесінше шамамен 5 және 70 Вт/м² құрайды. Оның таралуы тұздылық, толқын әсері, температура, құрғақшылық және жалпы стресс факторларымен шектеледі. Бұл және балдырдың басқа да сипаттамалары Льюис (1964) және Сейп (1980) еңбектерінде қамтылған. Тікенектен жапырақ тәрізді спорофилдер дамиды және зооспораларды бөліп шығарады. Ол Phycomelaina laminariae патогенді саңырауқұлағына бейім.
Дүниежүзі бойынша таралуы
Еуропа: Атлантикалық Франция, Ла-Манш аралдары, Ұлыбритания, Ирландия, Нидерланды, Гелиголанд, Балтық теңізі, Исландия, Фарер аралдары, Норвегия және Свальбард; Солтүстік Америка: Нью-Йорк, Жаңа Англия, Теңіз жағалау провинциялары, Ньюфаундленд, Квебек, Лабрадор, Аляска, Канада Арктикасы және Гренландия; Азия: Жапония, Корея, Куриль аралдары, Сахалин және Камчатка.