Кіріспе

1987 жылғы Пенелопа Лайвлидің "Ай батыры" романы – Пенелопа Лайвлидің 1987 жылы жазылған, Екінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі, соғыс жылналарындағы және соғыстан кейінгі оқиғаларды қамтитын туындысы. Роман 1987 жылғы Букер сыйлығына ие болды. Ол әр түрлі тұлғалардың көзқарасынан баяндалған және уақыт бойынша кері-ілгері жылжиды. Роман өлім төсегінде жатқан әйелдің әлем тарихын жазуға шешім қабылдауымен басталады, бірақ одан әрі махаббат, туысқандық зина және сол замандағы тәуелсіз, еркін ойлы әйел ретінде мойынтан тануға деген құштарлық туралы әңгімеге айналады.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Клаудия Хэмптон, 76 жастағы ағылшын әйел және кәсіби тарихшы, өлім аузында ауырады және өзінің соңғы сәттерін санадан тыс және санадан тыс уақытында өзінің өмірін жоспар ретінде әлем тарихын жазу туралы ойлайды. Оның алғашқы, алғашқы естеліктері - бірінші дүниежүзілік соғыста қайтыс болған әкесі және 1920 жылдың жазында, ол 10 жаста болған кезде және 11 жасар ағасы Гордонмен бірге қазбалар үшін бәсекеге түскен. Клаудия мен Гордон өмір бойы кейде бір-біріне қарсыластар, ғашықтар және ең жақсы достар болып табылады. Жасөспірімдер арасында жыныстық қатынас басталады, сондықтан олар өз жасындағы кез келген адаммен қарым-қатынас жасау қиынға соғады. Алайда көп ұзамай олардың колледждегі мансабы мен басқа да оқиғалар екеуіне де сыртқы әлемге ашылуға және серіктестікке сыртқа қарауға мүмкіндік береді. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, экономист боламын деген Гордонды Үндістанға жібереді, ал Клаудия соғыс тілшісі болу үшін тарихты зерттейді. Тәуелсіз және іскер Клаудия Каирдегі тілшіге хабарласып, ол жерде ағылшындық бронетанк дивизиясының капитаны Том Саузернмен кездеседі. Том мен Клаудия бірнеше ұзақ демалыс күндері бірге, ол майданнан демалыс алған кезде ғашық болады. Бірақ олардың болашағы ешқашан жүзеге аспайды: бірге болғаннан кейін көп ұзамай ағылшындықтар Мысырды Эрвин Роммельдің І Эль-Аламейн шайқасындағы шабуылдан қорғауға шақырылады, ал Том жоғалып кеткен деп жарияланады. Кейіннен Клаудия оның өлтірілгенін біледі. Том қайтыс болғаннан кейін көп ұзамай Клаудия жүкті екенін біледі және баланы жалғыз тәрбиелеуге тура келсе де, оны өзі тәрбиелеуге шешім қабылдайды. Бұл мүмкін емес: Клаудия түсік жасады, және ол жүкті болған баланың ұл немесе қыз екенін ешқашан айтпады. Бұл күмән, оның Томның қорқынышты және ауыр өлімге ұшырағанынан қорқынышы, оны өмір бойы қудалайды. Соғыстан кейін Клаудия мен Гордон қайтадан кездеседі, бірақ кездесу құмарлықтан гөрі достық болып табылады. Олардың әрқайсысы соғыстан кейін өзгерген, бірақ екеуі де әңгімелесу барысында нақты мәліметтерді аз айтады. Гордон Сильвия есімді қызға үйленеді, Клаудия оны дәмсіз және көңілді деп санайды. Осы аралықта Клаудия Жаспермен танысады, ол жақсы таныс жас жігіт, олармен ол ара-тұра, шатастыратын қарым-қатынаста болады, ал Гордон оны ашық түрде мақұлдамайды. 1948 жылы Клаудия тағы жүкті болады, бұл жолы Джаспермен, және ол оған үйленуге ниеттенбесе де, ол баланы Лизаға алуға шешім қабылдайды. Клаудия Лизаны жақсы көреді, бірақ балаға қамқорлық жасауға уақыт пен шыдамдылығы аз екенін түсінеді. Сондықтан Лизаны ақыр соңында оның анасы мен әжесі тәрбиелейді. Лизаның Клаудияға көңілі толмаса да, жас кезінде бір сыйлы (сарықтырғыш) еркекке үйленіп, қыз болып өскені таңқаларлық емес. Клаудияның кеңестердің басып кіруін айыптайтын мақаласын оқығаннан кейін, 1956 жылғы Венгрия революциясына қатысы бар венгр функционері Клаудиямен көк түссіз байланысады. Жақында түрмеге қамалатындығын білген қызметшісі Клаудиядан Англияда өнер колледжінде оқитын ұлы Ласлоның Венгрияға қайтып келуіне жол бермеуін сұрайды. Клаудия Ласлоға бала алмастыру анасы болады, ол оны жылдар бойы жақсы көреді және оған құлшылық етеді, ол өзінің басқа кез келген адамнан мүлдем өзгеше екенін мойындайды: ашық, ауыр шыншыл, сезімтал, өзін-өзі жоятын суретші. Клаудия бірнеше танымал тарих кітаптарын жазады, ол жұртшылықтың мақтауына ие болады және кейде академиялық тарихшылардың жек көруіне ұшырайды. Ол сонымен қатар қысқа уақытқа Мексикаға испандық шабуыл туралы өзінің тарихы бойынша фильмге кеңесші болады, бұл фильмнің жұлдызымен көлік апатына ұшырағанда жеке жанжалға әкеледі, ал баспасөз қарым-қатынаста тек достықтан басқа нәрсе бар деп күдіктенді. Бұл оқиға Джаспердің жеккөрінісіне әкеледі, ол ауруханада болған кезде оны көруден бас тартады. Ал Гордон оған жалғыз емес екенін айту үшін барады. Кейін Клаудия Мысырға жалғыз сапар шегеді, бірақ ол жерде көп нәрсе өзгергенін көреді. Алайда шөл даласы оның Том Саутхернге деген зор махаббатын және оның өліміне байланысты ауыр азапты еске түсіреді, ол жылдар өткеннен кейін де ешкіммен бөлісе алмайды. Көп ұзамай Гордон қайтыс болады да, Клаудияның өміріне үлкен бостандық береді. Бірнеше жылдан кейін қатерлі ісік диагнозы қойылып, өзінің өлімге ұшырайтынын білген ол Лизадан суық және алыстаған ана болғаны үшін кешірім сұрайды. Лиза кешірімді қабылдайды, бірақ бұл туралы қалай сезінетінін білмейді: бұл ...