Кіріспе
Бірінші Балқан соғысы кезеңіндегі шайқас. Адрианополь қоршауы (Эдирне қоршауы), Бірінші Балқан соғысы барысында болды. Қоршау 1912 жылғы 3 қарашада басталып, 1913 жылғы 26 наурызда Болгарияның 2-ші армиясы мен Сербияның 2-ші армиясы Эдирне (Адрианополь) қаласын басып алуымен аяқталды. Эдирнеден айырылу Осман әскеріне соңғы, шешуші соққы беріп, Бірінші Балқан соғысын аяқтады. 30 мамырда Лондонда шартқа қол қойылды. Қала Екінші Балқан соғысы кезінде Осман әскерімен қайта басып алынды. Қоршаудың жеңіспен аяқталуы зор әскери жетістік деп есептелді, себебі қаланың қорғанысын жетекші неміс қоршау мамандары мұқият жоспарлап, "жеңілмейтін" деп атаған. Болгария армиясы бес айлық қоршаудан және екі батыл түнгі шабуылдан кейін Осман бекінісін жаулап алды. Жеңімпаздардың бас қолбасшысы болгар генералы Никола Иванов болды, ал қамалдың шығыс секторындағы болгар күштеріне генерал Георгий Вазов басшылық етті, ол атақты болгар жазушысы Иван Вазовтың және генерал Владимир Вазовтың ағасы еді. Қоршау кезінде бомбалау үшін алғаш рет ұшақ пайдаланылды; болгарлар Осман әскерлерінің арасында үрей туғызу мақсатында бір немесе бірнеше ұшақтан арнайы қол гранаталарын тастады. Бұл шешуші шайқасқа қатысқан көптеген жас болгар офицерлері мен мамандары кейін болгар саясатында, мәдениетінде, саудасында және өнеркәсібінде маңызды рөл атқарды.
The siege of Adrianople (, , Edirne kuşatması), was fought during the First Balkan War. The siege began on 3 November 1912 and ended on 26 March 1913 with the capture of Edirne (Adrianople) by the Bulgarian 2nd Army and the Serbian 2nd Army. The loss of Edirne delivered the final decisive blow to the Ottoman army and brought the First Balkan War to an end. A treaty was signed in London on 30 May. The city was reoccupied and retained by the Ottomans during the Second Balkan War. The victorious end of the siege was considered to be an enormous military success because the city's defenses had been carefully developed by leading German siege experts and called 'undefeatable'. The Bulgarian army, after five months of siege and two bold night attacks, took the Ottoman stronghold. The victors were under the overall command of Bulgarian General Nikola Ivanov while the commander of the Bulgarian forces on the eastern sector of the fortress was General Georgi Vazov, the brother of the famous Bulgarian writer Ivan Vazov and of General Vladimir Vazov. The early use of an airplane for bombing took place during the siege; the Bulgarians dropped special hand grenades from one or more airplanes in an effort to cause panic among the Ottoman soldiers. Many young Bulgarian officers and professionals who took part in this decisive battle would later play important roles in Bulgarian politics, culture, commerce and industry.
Соңғы шайқас
Соңғы шайқас екі түнгі шабуылдан тұрды. Шайқасқа дайындық кезінде униформа мен қару-жарақтың барлық металл бөліктеріне мата жабылып, жылтыр немесе дыбыс шығармау үшін шаралар қабылданды. Қоршауға қатысқан әскерлер біріктірілген қолбасшылыққа бағынып, майдан прототипі құрылды. Алға жылжыған бөлімдерге атпен тартылатын жеңіл артиллерия қосылды, олар жаяу әскерге қолдау көрсету үшін қолданылды. Қоршаудағы әскерлерді оқшаулау және олардың рухын түсіру мақсатында Османдық радио байланысын бұзуға әрекеттер жасалды. 1913 жылдың 24 наурызында сыртқы бекіністер басып алына бастады, ал келесі түнде қамалдың өзі болгарлардың қолына көшті. 1913 жылдың 26 наурызында таңертең қамал командирі Мехмед Шүкір паша болгар армиясына бас берді, осымен қоршау аяқталды. Бас беруден кейін қаланың көп бөлігі, әсіресе мұсылмандар мен еврейлердің үйлері үш күн бойы тонауға ұшырады. Бірақ тонаудың кінәлілері туралы пікірлер қарама-қайшы: кейбір мәліметтерде болгар әскері айыпталады, ал басқалары жергілікті грек халқын кінәлайды. Болгарияның соғыстағы жетістіктерін британдық соғыс тілшісі былай сипаттады: "Бес миллионнан аз халқы және жылына екі миллион фунттан кем әскери бюджеті бар мемлекет, жұмылдырудан кейін он төрт күн ішінде 400 000 адамнан тұратын армияны майданға шығарды, төрт апта ішінде осы армияны жау территориясында 160 мильден астам қашықтыққа жылжытты, бір қамалды басып алды, екіншісін қоршады, жиырма миллион халқы бар мемлекеттің барлық қарулы күштеріне қарсы екі ірі шайқаста жеңіске жетті және жаудың бас қаласының қақпаларында ғана тоқтады. Жапондықтар мен гуркшалардан басқа, болгар ғана жаудың кем дегенде бір адамын өлтіру ниетімен шайқасқа түседі". Адрианополь қоршауы туралы көптеген журналистер хабарлады, олардың есептері қоршау туралы толық мәліметтер береді. Сербиялық бөлімшелердің арасында генерал (кейіннен воевода, фельдмаршал дәрежесіне тең) Степа Степанович басқаратын 2-ші армия (екі дивизия және бірнеше қолдау бөлімшелері), сондай-ақ ауыр артиллерия (1908 жылы француз Schneider Canet зауытынан сатып алынған 120 және 150 мм калибрлі 38 қоршау пушкасы мен гаубицалары) болды; олар болгарлардың ауыр артиллериясы жетіспегендіктен жіберілді (бірақ олар Крупп жасаған 75 мм далалық артиллериясымен жақсы жабдықталған еді).
Сербия әскерлерінің келуі
Сербия әскерлері генерал Степа Степановичтің басшылығымен 1912 жылғы 6 қарашада келді. Одрин қаласының сыртындағы Мұстафа-паша теміржол станциясында Степанович дереу жоғарғы қолбасшы генерал Никола Ивановқа есеп берді. Сербияның екінші армиясы 14-ші полксіз Тимок дивизиясынан, 4-ші резервтік полкпен нығайтылған екінші Дунай дивизиясынан және екінші Дрина артиллерия дивизиясынан құрылды. Барлығы 47 275 серб әскері, 72 артиллериялық зеңбірек, 4 142 жылқы мен өгіз және 3046 көлік болды. Сербияның екі дивизиясы да бірден майданға жіберілді. Болгар полкімен күшейтілген Тимок дивизиясы Марица және Тунджа өзендері арасындағы солтүстік-батыс бөлігін басып алды, оның бөлігінің ұзындығы 15 км-ді құрады. Дунай дивизиясы Марица және Арда өзендері арасындағы батыс бөлігінің 5 км-лік бөлігін иеленді. Марица аңғарын барлау үшін Тимок атты полкі мен болгар гвардиясы атты полкінен біріктірілген бригада құрылды.