Кіріспе

1967 жылғы "Доктор Кто" сериалы "Доктор Кто" сериалының "Қорқынышты қар адамдары" – британдық ғылыми-фантастикалық телесериалдың бесінші маусымының екінші бөлімі, ол алғаш рет 1967 жылдың 30 қыркүйегінен 4 қарашасына дейін апта сайын алты бөлімнен көрсетілді. Бұл бөлімде Екінші Доктор (Патрик Траутон), Джейми МакКриммон (Фрейзер Хайнс) және Виктория Уотерфилд (Дебора Уотлинг) 1935 жылы Тибетке жетеді. Бұрынғыда мейірімді болған Йетилер қатігезденіп, Буддалық монастырды қоршап алды, бұл Ұлы Зиялы деп танылатын жоғарырақ күштің бұйрығымен болды. Оның қастандықтарына іліккеннен кейін, экипаж профессор Эдвард Траверспен (Джек Уотлинг) бірігіп, осы күшті тоқтатып, планетаны жаулаудан құтқаруға тырысады. Бұл оқиға Йетилер мен Ұлы Зиялының таныстырылуымен ерекшеленеді. Алты бөлімнің тек біреуі ғана BBC архивінде сақталған, ал бесіз жоғалып кетті. Оқиға 2022 жылдың 5 қыркүйегінде анимациялық нұсқада жарық көрді.

Сюжет

ТАРДИС Гималайдағы Тибетке қонады, онда Екінші Доктор лагерь орнының арасында өлі дене табады. Доктор Детсен монастырына жетеді, онда Йетиді табуға тырысып жүрген профессор Эдвард Траверспен кездеседі. Жақында бірнеше адам қаза тапқандай, бірақ профессордың айтуынша, Йети өзінің ұялшақ мінезіне байланысты кінәлі бола алмайды. Темірде Джейми мен Виктория бір үңгір табады, ішінде металл шарлардан тұратын пирамида бар бөлме ашылады. Кенеттен Йети үңгірдің кіреберісін жапқан тасты жылдырады. Олар қашып, монастырға бет алады. Доктор Йетиді басқаруда деп айыпталып, сотқа тартылады. Джейми мен Виктория профессор Траверсті Доктордың қауіпті еместігіне көндіреді. Үшеуі монастырға оралып, шарды Докторға көрсетеді, ол оны монахтарға тапсырады. Монастырдың өлмейтін ұстазы Падмасамбхава, монах Тхонмиге Докторды босатуды бұйырады. Біраз уақыттан кейін Йетилер монастырға шабуыл жасайды, олардың біреуі жеңіліп, бейқұмар күйге түседі. Доктор оның кеудесінен жоғалған шармен басқарылатын робот екенін анықтайды. Падмасамбхава барлық монахтарға эвакуация жасауға бұйрық береді. Доктор мен Джейми ТАРДИС-ке жеткенде, оны тағы бір Йети күзетіп тұрғанын көреді, бірақ Доктор оның басқару шарын алып тастайды. Олар монастырға қайта оралады, онда Доктор монастырь күзетшілерінің басшысы Хрисонгпен одақ құрып, монахтардың монастырда қалуына мүмкіндік береді. Монахтар бейбіт түрде кетпейтінін түсінген Падмасамбхаваның ықпалындағы аббат Сонгстен Йетилерге монастырь қақпаларын ашады. Виктория Падмасамбхаваның Йети роботтарына басшылық ететінін түсінеді. Ол олардың кездесуін жойып, тағы да Йетилерді шабуылға шақырады. Доктор Викторияға есін жинауына көмектеседі және сезімдерін қалпына келтіріп, үңгір мен пирамида туралы айтатын Траверсті тыңдайды. Доктор қауіптің мәнін түсінеді, ал Траверс Сонгстеннің де үңгірде болғанын еске алады. Сонгстен Йети мен монастырь арасындағы байланыс екені анық болады. Доктор мен оның серіктері келіп, Сонгстенді жеңеді. Сонгстенді байлап, басқа монахтарға қайтарады, оның қатал мінезі оларды Детсенге қауіп төндіретініне сендіреді. Доктор, Тхонми және Джейми робот-Йетиді басқаруға қолданылатын құралды жояды. Оны бақылап, тірі ұстап тұрған Ұлы Интеллект мәжбүр болып кеткен соң, Падмасамбхава бейбіт өмір сүріп қайтыс болады. Қауіп сейілген соң, саяхатшылар жолға шығады. Траверс оларды тауға дейін сүйреп апарып, шын Йетиге сенімі қайта оянады, ол біреуін көреді. ТАРДИС кеткен кезде ол зерттеуге жүгіреді.

Қалыптастыру жазбалары

Профессор Траверстің рөлін Джек Уотлинг ойнайды, ол Виктория рөлін сомдаған актриса Дебора Уотлингтің әкесі. Ральпачан рөлін Дэвид Барон ойнайды, оның драматург Харольд Пинтердің сахналық аты екені жиі айтылады. Пинтер бұл қауесетті жоққа шығарды. Шындығында, Дэвид Барон британдық актерлер одағы Equity үшін Пинтердің тіркелген аты болған, бірақ осы сериал түсіріліміне дейін ол одан бас тартқан.

Баспаға шығарылған

Терренс Дикс жазған осы сериалдың романы 1974 жылғы қарашада Target Books баспасынан шықты.

Аудио

Аудио саундтрек, Фрейзер Хайнстың қосымша байланыстыратын баяндауымен бірге, "The Web of Fear" атты туындымен бірге MP3 CD форматында жарық көрді. "Yeti Attack" деп аталатын жинақ қорабында екі Yeti оқиғасы да қалыпты CD-де ұсынылған. Саундтректің винилдік нұсқасы, сондай-ақ Хайнстың баяндауымен, Demon Records компаниясы 2019 жылдың 27 қыркүйегінде шығарды. Бұл нұсқа кейіннен сирек және табу қиын болып қалды.

Видео

1991 жылы 2-ші эпизод VHS форматында "Троутон жылдары" жинағының бір бөлігі ретінде жарық көрді. 2004 жылы бұл эпизод, сондай-ақ басқа көздерден алынған бірнеше фрагменттер цифрлық түрде қалпына келтіріліп, Lost in Time DVD-де шығарылды.

Анимация

2021 жылдың 23 қарашасында оқиғаның DVD және Blu-ray форматында жарық көретіні, барлық алты эпизодтың анимациялық нұсқасымен қатар, сақталған екінші эпизодтың да енетіні туралы хабарланды. Ол 2022 жылдың 5 қыркүйегінде шықты. «The Abominable Snowmen» анимациялық нұсқасы жарық көргеннен кейін екі күн өткен соң, анимация директоры Гэри Расселл бұл ақпаратты растады және Бі-Би-Си ұзақ үзілістен кейін жоғалған эпизодтарды қайта жандандыруға тырысуы мүмкін екенін болжады. Расселл бұрынғы жаңартулардың тәжірибесін еске алып, «мұндай жағдайлар циклмен қайталанады» деді.