Геркулес қоңызы: тұқымдамасы, сипаттамасы және өмір салты
Hercules beetle
Геркулес қоңызы – Оңтүстік Американың ең ірі қоңызы. Күшімен танымал, мифологиялық Геркулес құрметіне аталған. Таксономиясы, синонимдері туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қоңыздың түрі
Species of beetle
Геракл қоңызы (Dynastes hercules) – Мексиканың оңтүстігі, Орталық Америка, Оңтүстік Америка және Кіші Антиль аралдарының жаңбырлы ормандарында табиғи түрде өсетін мүйізді қоңыздың бір түрі. Бұл әлемдегі қазіргі кезде тіршілік ететін ең ұзын қоңыз түрі және әлемдегі ең ірі ұшатын жәндіктердің бірі.
The Hercules beetle (Dynastes hercules) is a species of rhinoceros beetle native to the rainforests of southern Mexico, Central America, South America, and the Lesser Antilles. It is the longest extant species of beetle in the world, and is also one of the largest flying insects in the world.
Этимология
Династ Геркулес ерекше күшімен танымал және оның аты классикалық мифологиядағы күшімен атақты Геркулес батырының құрметіне берілген.
Dynastes hercules is known for its tremendous strength and is named after Hercules, a hero of classical mythology who is famed for his great strength.
Таксономия
D. hercules күрделі таксономиялық тарихқа ие және бірнеше синонимімен белгілі. Ол ірі Scarabaeidae (құмырсқалар) тұқымдасының ішіндегі Dynastinae (мүйізді қоңыздар) кіші тұқымдасына жатады. D. hercules түрлерін есептемегенде, Dynastes туысына жеті басқа түр жатады.
D. hercules has a complex taxonomic history and has been known by several synonyms. It is in the subfamily Dynastinae (rhinoceros beetles) in the larger family Scarabaeidae (commonly known as scarab beetles). Not counting subspecies of D. hercules, seven other species are recognized in the genus Dynastes.
Сипаттама
Ересектердің дене өлшемі (көкбауыр мүйізін қоспағанда) ұзындығы мен ені бойынша әртүрлі болады. Еркек Геркулес қоңыздарының ұзындығы (мүйізін қоса алғанда) дейін жете алады, егер жақтары және/немесе мүйіздері өлшеуге енгізілсе, олар әлемдегі ең ұзын қоңыз түрі болады. Мүйіздің мөлшері табиғи түрде өзгермелі, бұл түрдің аяқтарының, қанаттарының немесе жалпы дене мөлшерінің кез келген өзгеруінен де артық. Бұл өзгермелілік, тамақтану, стресс, паразиттерге және/немесе физиологиялық жағдайларға байланысты генетикалық бейімділікпен үйлесетін даму механизмдерінен туындайды. Династ геркулес жоғары деңгейде жыныстық диморфизмге ие, мүйіздер (басында біреуі, ал алдыңғы кеудесінде әлдеқайда үлкені) тек еркектерде ғана кездеседі. Еркектердің денесі қара түсті, бірақ қанат жапқыштары (элитралары) зәйтүн жасыл түстің түрлі реңктеріне боялуы мүмкін. Оларда қара тігіс және қанат жапқыштарында сирек орналасқан қара дақтар болады. Төмен ылғалдылықта қанат жапқыштары зәйтүн жасыл немесе сары түсті, бірақ ылғалдылық жоғары болғанда гигрохромдық қасиеттеріне байланысты қара түске айналады. D. hercules аналықтарының қанат жапқыштары әдетте толығымен қара түсті, бірақ кейде қанат жапқыштарының төрттен бірі еркектердегідей боялған болады.
Adult body sizes (not including the thoracic horn) vary between in length and in width. Male Hercules beetles may reach up to in length (including the horn), making them the longest species of beetle in the world, if jaws and/or horns are included in the measurement. The size of the horn is naturally variable, more so than any variation of the size of legs, wings, or overall body size in the species. This variability results from developmental mechanisms that coincide with genetic predisposition in relation to nutrition, stress, exposure to parasites, and/or physiological conditions. Dynastes hercules is highly sexually dimorphic, with only males exhibiting the characteristic horns (one on the head, and a much larger one on the prothorax). The body of males is black with the exception of the elytra, which can have shades of olive green. They have a black suture with sparsely distributed black spots elsewhere on the elytra. At low humidity the elytra are olive green or yellow in color, but darken to black at higher humidity due to its hygrochromic properties. Females of D. hercules have punctured elytra which are usually entirely black, but sometimes have the last quarter of the elytra colored in the same way as the males.
Өмірлік цикл
Табиғи өмірлік циклі туралы көп мәлімделмеген, бірақ тұтқында өсірілген популяцияларды бақылау арқылы көптеген деректер алынды. Ересектер ағаштардың шырынын оңай қол жеткізу үшін синхронды жақтарымен қабықты кесіп жарады. Осы жақтар жабық кезде, ағаш шырынын ішуге арналған шүмектей тар жарық пайда болады.
Not much is known about the life cycle in the wild, but much evidence has been gained through observations of captive bred populations. Adults carve bark through the use of its synchronous mandibles to easily access the sap of trees. When these mandibles are closed, a narrow opening is formed which can act like a straw to allow consumption of tree sap.
Мінез-құлық
Жаңбырлы ормандардағы өмірлік ортасында ересек қоңыздар, түнгі жануарлар болып табылады, түнде жеміс іздейді және күндіз жапырақ сынықтарында жасырынып немесе қазып орналасады. Көптеген жәндіктер сияқты, түр ішіндегі байланыс химиялық сезіну, көру және механикалық сезінудің жиынтығынан тұрады. D. hercules қоңызымен жасалған тәжірибелер көрсеткендей, егер аталық қоңыздың жанына аналық қоңыз қойылса, ол бірден оған бағытталды және оны іздей бастайды, бұл мықты жыныстық феромондар арқылы химиялық байланыс бар екенін көрсетеді. Геркулес қоңыздарының аталықтары көбінесе үлкен мүйіздерін жұптасу үшін талас-тартыстарды шешу үшін пайдаланады; мұндай төбелестер қатысушыларға айтарлықтай физикалық зақым келтіруі мүмкін, сонымен қатар аналық қоңызға да зиян тиюі мүмкін. Төбелестер кезінде аталықтар қарсыласын бас және кеуде мүйіздерінің арасына қысып, көтеріп лақтыруға тырысады. Жеңіске жеткен аталық аналық қоңызбен жұптасу құқығын иеленеді, бірақ қоңыздар көп әйелді және көп еркекті болып қалады.
Within their native rain forest habitats, the adult beetles, which are nocturnal, forage for fruit at night and hide or burrow within the leaf litter during the day. Like most insects, communication within the species is a mix of chemoreception, sight, and mechanical perception. Experiments on D. hercules have shown that a male placed in the vicinity of a female will immediately orient towards her and seek her out, suggesting chemical communication through strong sexual pheromones. Male Hercules beetles typically use their large horns to settle mating disputes; these fights can cause significant physical damage to the combatants but may also include possible damage to the female in the process. During fights, the males attempt to grab and pin their rival between the cephalic and thoracic horns to lift and throw them. The successful male wins mating rights with the female, though the beetles remain polygynandrous.
Адамдармен қарым-қатынасы
Династ геркулес ешқандай жағдайда ауыл шаруашылығына зиян келтірмейді және адамдарға ауру таратпайды. Бұл қоңыздарды үй жануарлары ретінде ұстауға болады.
Dynastes hercules does not negatively affect human activities, either as an agricultural pest or disease vector. The beetles can be kept as pets.
Қоршаған ортамен қарым-қатынасы
Династ геркулес жаңбырлы орман экожүйесіне пайдалы үлес қосады, әсіресе личинка кезеңінде, олар сапроксилофагтар болып табылады. Шіріген ағашпен қоректену биодеградацияға және қоршаған ортадағы қоректік заттардың айналымына көмектеседі.
Dynastes hercules is a beneficial contributor to the rain forest ecosystem, primarily during their larval stage where they are saproxylophagous. Feeding on rotting wood assists with biodegradation and cycling nutrients in the environment.