Освальдо Гоэлди: Бразилиялық гравер және суретшінің өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Бразилиялық суретші және белгілі гравёр (1895–1961)

Освальдо Гоелди (31 қазан 1895 – 16 ақпан 1961) – бразилиялық суретші және белгілі гравёр. Ол швейцариялық табиғатты зерттеуші Эмиль Гоелдидің ұлы.

Өмірбаян

Гёльди Рио-де-Жанейрода дүниеге келді, бірақ 6 жасқа дейін Пара штатындағы Белемде өмір сүрді. Оның әкесі мұнда Параның Табиғи тарих және Этнография мұражайының директоры (қазіргі Эмилио Гоелди мұражайы) болып жұмыс істеді. 1910 жылы оның отбасы Швейцарияға оралды және ол Бернде, кейіннен Цюрихте оқуын бастады. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде қысқа уақыт армияда қызмет еткеннен кейін, Гёльди Женеваға көшіп барды, онда ол École des Arts et Métiers-ке қабылданды. Академиялық ортадан көңілі толмаған ол 1917 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін мектепті тастап, суретшілер Серж Пахнке (1875–1950) және Анри ван Муйден (1860–жылдары), кейіннен Герман Кюмерлимен бірге оқуға түсті, ол литографияны үйренуге көмектесті. 1919 жылы Гёльди Рио-де-Жанейроға оралып, танымал журналдар үшін гравюрашы және иллюстратор ретінде еңбек жолын бастады. Ол Беатрикс Рейнал, Анибал Мачадо (1894–1964), Отто Мария Карпеaux (1900–1978), Мануэль Бандейра (1886–1968), Альваро Морейра (1888–1964), Рональд де Карвальо (1893–1935), Эмилиано Ди Кавальканти (1897–1976) және Рейчел де Квироз (1910–2003) сияқты авангардтық суретшілер мен зиялылардың тобына қосылды. Осы кезеңде ол суретші ретінде қарқынды жұмыс істеді және өзінің алғашқы жеке көрмесін ұйымдастырды, бірақ оны сыншылар жағымсыз қабылдады. Сынға ренжіген Гёльди көркем ортадан шығып, Нитерой қаласында оқшауланды. Жалғыздықпен күресіп, ол өзін кітап басылымдары мен журналдар үшін танымал иллюстратор ретінде қамтамасыз етті, көбінесе ксилогравюрамен айналысты. 1922 жылы ол отбасының Еуропаға қайту туралы ұсынысын қабылдамады, олармен қарым-қатынасын үзіп қалды. Сол жылы ол Сан-Паулу қаласында өткен Қазіргі өнер апталығына қатысты. Оның алғашқы альбомы "10 Gravuras em Madeira" 1930 жылы жарық көрді, бұл Гоелдиге 1931 жылы Еуропаға оралуға жеткілікті қаражат жинауға мүмкіндік берді. Ол Берн мен Берлинде көрмелер ұйымдастырды және өзіне үлкен шабыт берген Альфред Кубин мен Герман Кюмерлиге тағы да барды. Келесі онжылдықтарда, Бразилияға оралғаннан кейін, Гёльдидің көркемдік беделі артып, ол 1950 жылы Венецияның 25-ші биенналесіне қабылданды. Ол ұлттық және халықаралық деңгейде танылды және 1951 жылы Сан-Паулудағы Бірінші Халықаралық өнер биенналесінде алғашқы сыйлығын алды. 1952 жылдан бастап өмірінің соңына дейін Гёльди Ұлттық көркем өнер мектебінде беделді және ықпалды өнер мұғалімі болды. 1961 жылдың 15 ақпанында Риодағы шағын пәтерінде жалғыз өзі қайтыс болды. Гёльдидің туындылары Бразилия, Аргентина, Франция, Португалия, Швейцария және Испанияда жүзден астам көрмеде көрсетілді.

Goeldi was born in Rio de Janeiro, but lived in Belém in the state Pará, until he was 6 years old. His father was based there as director of the Museu de História Natural e Etnografia do Pará (presently the Emílio Goeldi Museum). In 1910 his family returned to Switzerland and he started his studies in Bern, and later in Zürich. After serving for a brief period in the army during the First World War, Goeldi moved to Geneva, where he was accepted at the École des Arts et Métiers. Frustrated with the academic environment, he abandoned the school after his father’s death in 1917 and began studying with artists Serge Pahnke (1875–1950) and Henri van Muyden (1860–s. d.), and later with Hermann Kümmerly, with whom he learned lithography. In 1919 Goeldi returned to Rio de Janeiro and began a career of engraver and illustrator for popular magazines. He became attached to a group of vanguardist artists and intellectuals, such as Beatrix Reynal, Aníbal Machado (1894–1964), Otto Maria Carpeaux (1900–1978), Manuel Bandeira (1886–1968), Álvaro Moreyra (1888–1964), Ronald de Carvalho (1893–1935), Emiliano Di Cavalcanti (1897–1976) and Rachel de Queiroz (1910–2003). During this period, he worked intensely as an artist and did his first individual exposition, which was, however, poorly received by the art critics. Wounded by the criticisms, Goeldi withdrew from the artistic scene and isolated himself in the city of Niterói. Solitary, he supported himself more and more as a well known illustrator for book editions and magazines, working mainly with xylogravures. He also became estranged from his family in 1922, refusing their appeal to return to Europe. He took part in the Week of Modern Art in São Paulo that year. His first album, "10 Gravuras em Madeira" was edited in 1930, allowing Goeldi to save enough money to return to Europe in 1931. He exposed in Bern and Berlin, and visited again his great inspirators, Alfred Kubin and Hermann Kümmerli. In the following decades, after returning to Brazil, Goeldi’s artistic prestige was strengthened, and he was accepted at the 25th Venice Bienal in 1950. He became nationally and internationally known and got his first prize, in the First International Art Bienal of São Paulo, in 1951. From 1952 until his death, Goeldi became a respected and influential art teacher in the Escola Nacional de Belas Artes. He died on 15 February 1961, alone in his small apartment in Rio. Goeldi's work has been exposed posthumously in more than a hundred expositions in Brazil, Argentina, France, Portugal, Switzerland and Spain.

Цитата

Әр сызық – оның өзінің жұмысына қатысты бір варвардың ызалы жүрегі сияқты күшті нерв бөлігі. Ол қайтыс болғаннан кейін оның туындыларымен бірнеше еске алу көрмелері өткізілді. "Гельди жобасы" құрылып, барлық коллекциялар мен фотосуреттер "Гельди институтында" тізімделді.