Стандарт Ойл ісі: монополияға қарсы шаралар және компанияның бөлінуі

Кіріспе

1911 ж. АҚШ Жоғарғы Сотының ісі

Standard Oil Co. of New Jersey v. United States, 221 U.S. 1 (1910) ісінде АҚШ Жоғарғы Соты Standard Oil Co. of New Jersey компаниясын мұнай өнеркәсібін қатыгез және бәсекелестікке қарсы әрекеттер арқылы монополиялауда кінәлі деп тапты. Соттың шешімі Standard Oil компаниясын географиялық тұрғыдан бөлек және кейіннен бәсекелесетін бірнеше компанияға бөлу болды.

Тарих

1880 жылдары Standard Oil өзінің мұнай өңдеу қуаттарының үлкен нарықтық үлесін мұнай барлау мен шикі мұнайды таратуға кері интеграциялауды бастау үшін, ал тазартылған өнімдерін дүкендерге және, әрі қарай, бүкіл АҚШ-тағы сервистік бекеттерге бөлшек саудамен тарату үшін пайдалана бастады. Standard Oil компаниясы өз өлшемі мен ықпалын пайдаланып, бәсекелестерге "бәсекеге қарсы" деп есептелетін әдістермен, соның ішінде бағаны төмендету және Standard компаниясының бәсекелестерімен іскерлік байланыс жасаған жеткізушілер мен дистрибьюторларды қорқыту арқылы зиян келтірді. Үкімет Шерманның монополияға қарсы заңы бойынша Standard Oil компаниясын сотқа берді. Іс 1906 жылдың қараша айында Миссури штатының шығыс округінің округтік сотына, Жеделдету заңына сәйкес, жіберілді, ал сот 1909 жылдың қараша айында тарату туралы қаулы шығарды және 1909 жылдың желтоқсан айында өз пікірін білдірді. Жоғарғы Сот алдындағы басты мәселе – Конгрестің бір компанияның көптеген басқаларын жалпы құқық бойынша заңды болып есептелетін тәсілдермен сатып алуына тыйым салу құқығы бар ма, әйтсе де, олардың мөлшері мен нарықтық күші арқасында бәсекелестікке елеулі кедергі келтіруі мүмкін бе, монополияға қарсы заңда көрініс тапқандай. Он жылдар бойы Нью-Джерси штатының Standard Oil компаниясы АҚШ-тағы мұнай өңдеу компанияларының барлығын дерлік сатып алды. Бастапқыда Standard Oil компаниясының өсуіне жоғары өңдеу технологиясы және керосин өнімдерінің тұрақтылығы (яғни өнімді стандарттау) ықпал етті, бұл компанияның алғашқы онжылдықтарында мұнайды пайдаланудың басты түрі болды. Содан кейін Standard Oil компаниясының басшылығы пайдасын сол кезде мұнай өңдеудің орталығы болған Кливленд аймағындағы мұнай өңдеу қуаттарының көп бөлігін сатып алуға қайта инвестициялады, осылайша Standard Oil компаниясы осы маңызды өндіріс нарығының мұнай өңдеу қуаттарын бақылады. 1870 жылға қарай Standard Oil АҚШ-тың тазартылған мұнай өнімінің шамамен 10%-ын өндірді. Бұл көрсеткіш Кливленд аймағындағы бәсекелестерді жою арқылы тез арада 20%-ға дейін өсті.

By the 1880s, Standard Oil was using its large market share of refining capacity to begin integrating backward into oil exploration and crude oil distribution and forward into retail distribution of its refined products to stores and, eventually, service stations throughout the United States. Standard Oil allegedly used its size and clout to undercut competitors in a number of ways that were considered "anti competitive," including underpricing and threats to suppliers and distributors who did business with Standard's competitors. The government sought to prosecute Standard Oil under the Sherman Antitrust Act. The action was brought before the Circuit Court of Eastern District of Missouri under the Expediting Act in November 1906, and the court issued their decree of dissolution in November 1909 and their opinion in December 1909. The main issue before the Supreme Court was whether it was within the power of Congress to prevent one company from acquiring numerous others through means that might have been considered legal in common law, but still posed a significant constraint on competition by mere virtue of their size and market power, as implied by the Antitrust Act. Over a period of decades, the Standard Oil Company of New Jersey had bought up virtually all of the oil refining companies in the United States. Initially, the growth of Standard Oil was driven by superior refining technology and consistency in the kerosene products (i. e., product standardization) that were the main use of oil in the early decades of the company's existence. The management of Standard Oil then reinvested their profits in the acquisition of most of the refining capacity in the Cleveland area, then a center of oil refining, until Standard Oil controlled the refining capacity of that key production market. By 1870, Standard Oil was producing about 10% of the United States output of refined oil. This quickly increased to 20% through the elimination of the competitors in the Cleveland area.

Үкім

Сол күні шешілген «Америка темекі компаниясына» қарсы істегідей, Сот бұл фактілердің Конгресс тарапынан Сауда бабына сәйкес реттелу құқығында екеніне қорытынды жасады. Сот «сауданы шектеу» терминін «әдеби мағынасында» көпшілікке зиян келтірмейтін кез келген қалыпты немесе әдеттегі шарттарды білдіре алатынын мойындады. Сот «сауданы шектеу» терминінің мағынасына қатысты ағылшын құқығының ұзақ талдауына кірісті. Осы талдау негізінде Сот «сауданы шектеу» термині «монополияға немесе оның салдарына» әкелетін шартты білдіретініне келісім жасады. Сот үш салдарды анықтады: бағаның өсуі, өндірістің азаюы және сапаның нашарлауы. Сот шарт сауданы «шамадан тыс» шектесе ғана Шерман заңына қайшы келетінін белгіледі, яғни шарт Сот анықтаған монополияның үш салдарының бірін тудырса. Егер мағынасы кең болса, бұл қалыпты және әдеттегі шарттарға тыйым салатын болар еді, соның салдарынан шарт жасау еркіндігі бұзылар еді. Сот Уильям Говард Тафттың «Аддистон Пайп және Стил Компаниі» АҚШ-қа қарсы (1899) ісінде айтқан «ақылға қонымды шешім» қағидасын қолдады. Тафт алтыншы округтің АҚШ апелляциялық сотының төрағасы болған кезде бұл іс жазылған. Алайда Сот «Standard Oil» компаниясының қызметі осы қағиданың шегінен шыққандығын мәлімдеді.

Бәсекелестік

Сотшы Джон Маршалл Харлан нәтижеге келісті, бірақ "науқалық ережесін" қабылдауға қарсы дауыс берді. Ол Шерман заңының сауданы "тікелей" шектейтін кез келген келісімшартқа тыйым салатын бұрынғы үкімдерден бас тарды. Ол былай деді: Мен Нью-Джерсидің Standard Oil компаниясы мен оның еншілес компанияларының штатаралық сауданы шектеуге бағытталған бірлестік құрастырғанымен және олар осындай сауданың бір бөлігін монополиялауға тырысқанымен және монополиялағанымен келісемін, – бәрі де 1890 жылғы антитрест заңында белгіленген талаптарды бұзу болып табылады. 26 Статистика. L. 209-да, тарау. 647, АҚШ Компаниялық заңдары. 1901, 3200-бет. Бұл іс бойынша ұсынылған дәлелдер осы көзқарасты толыққанды қолдады және округтік сотты соңғы қаулысымен Нью-Джерси корпорациясын таратуға және осы корпорация мен оның еншілес компаниялары арасындағы заңсыз бірігуді тоқтатуға бұйырды. Менің ойымша, төмендегі қаулы ешқандай шектеусіз бекітілуі керек еді. Бірақ сот қаулыны бекіткенмен, "елеусіз мәселелер" деп сипаттаған бірнеше өзгерістер енгізді. Бұл өзгерістердің зиянды болуы мүмкін екенінен қорқамын. Мұны айтқанда, мен, әсіресе, пікірде айтылған "сауданың заңсыз шектелуі немесе монополиялауға тырысу немесе монополиялау еншілес корпорациялардың акцияларын Нью-Джерси корпорациясына беруден туындаған болса, Нью-Джерси корпорациясы акцияларын бергеннен кейін еншілес корпорациялар арасындағы келісімдерден де осындай сауданың шектелуі немесе монополиялауға тырысу немесе монополиялау туындауы міндетті емес" деген тұжырымды ескеремін. Осы тұжырымды пікірдің басқа бөліктерімен байланыстыра қарағанда, еншілес компанияларға, менің ойымша, ақылға сыймайтын түрде, Нью-Джерси корпорациясы заңсыз бірлестік болғандықтан таратылуға тиіс болса да, егер мұндай шектеу "шамадан тыс" болмаса, мемлекеттер арасындағы сауданы шектеу туралы келісімге кіре беруге рұқсат беріледі. Соттың пікірінің кейбір бөліктеріне қарсылық білдіруімді нақты көрсету үшін, Конгресс антитрест заңын қабылдаған жағдайларды және оның мағынасы мен ауқымы бойынша сот шешімдерінің барысын сипаттауым керек. Бұл одан да қажет, себебі сот шешімі, пікірдің тілімен түсіндірілгенде, актінің ұзақ уақыт бойы қалыптасқан түсіндіруін бұзған ғана емес, сонымен қатар үкіметтің заң шығарушы тармағының конституциялық функцияларын өздеріне алды. Басқалардың пікірін құрметтей отырып, соттың айтқандары біздің институттарымыздың тұтастығына алаңдатуға себеп болуы мүмкін деп айтуға міндеттімін. Енді мәселенің қалай тұрғанын көрейік. 1890 жылғы елдің жағдайын еске түсіретіндердің барлығы халық арасында терең мазасыздық сезімі болғанын естеріне түсіреді. Ұлт, әлденеше барлық адамдар сезінгендей, адамдық құлдықтан арылды, бірақ елде тағы бір құлдық түрінен қауіп бар екеніне сенімділік болды; американ халқына байлауға тырысқан құлдық, атап айтқанда, бірнеше жеке тұлғалар мен корпорациялардың қолындағы капиталдың жиналуынан туындайтын құлдық, олар өз пайдасы үшін, елдің барлық бизнесін, тіпті өмірлік қажеттіліктерді өндіру мен сатуды бақылайды. Мұндай қауіп жақындап қалды деп ойылды және оны заңмен реттеу арқылы, халықты қанаушылықтан және әділетсіздіктен тиісті түрде қорғайтын қатаң шаралармен қарсы алу қажет болды. Сондықтан Конгресс бұл мәселені қолға алып, оны толыққанды қарастырды. Барлығы ұлттық үкіметтің бірнеше штаттарда жүргізілетін ішкі сауданы заң арқылы реттей алмайтындығына келісті, өйткені мұндай сауданы реттеу билігі штаттарда қалды, себебі олар оны берген жоқ. Бірақ Конституциямен нақты берілген билік аясында Конгресс бірнеше штаттар арасындағы және шетелдермен сауда-саттықты реттей алды. Оның мұндай сауданы реттеу өкілеттігі ең басты болды және болып табылады, себебі негізгі заңның басқа ережелеріне тиісті күш берілді, оларды үкіметтің қауіпсіздігі үшін және өмір, бостандық пен меншікке тән негізгі құқықтарды қорғау үшін ойлап тапты. Осы ойларға сүйене отырып, және адамдар мемлекетаралық саудаға қатысты үлкен бірлестіктер мен монополиялардың билігіне бағынбауы үшін, олар өздерінің жеке мүдделерін жалпы мүдделер мен әл-ауқатқа қарамастан ілгері жылжыта алатынын ескере отырып, Конгресс 1890 жылғы антитрест заңын қабылдады. [Харлан сотшысы АҚШ-қа қарсы Транс-Миссури жүк тасымалы қауымдастығынан келтірілген, 166 АҚШ 290 (1897) және одан әрі] Мен бұл кеңейтілген үзінділерді соттың пікірінен келтірдім, Конгресс "бірнеше штаттар арасындағы сауданы шектеудегі кез келген келісімшарт, сенім немесе басқа формадағы бірлестік" заңсыз деп нақты айтқандығын көрсету үшін.

Justice John Marshall Harlan concurred in the result, but dissented against adopting a "rule of reason". It departed from precedent that the Sherman Act banned any contract that restrained trade "directly." He said the following:

I concur in holding that the Standard Oil Company of New Jersey and its subsidiary companies constitute a combination in restraint of interstate commerce and that they have attempted to monopolize and have monopolized parts of such commerce,—all in violation of what is known as the anti trust act of 1890. 26 Stat. at L. 209, chap. 647, U. S. Comp. Stat. 1901, p. 3200. The evidence in this case overwhelmingly sustained that view and led the circuit court, by its final decree, to order the dissolution of the New Jersey corporation and the discontinuance of the illegal combination between that corporation and its subsidiary companies. In my judgment, the decree below should have been affirmed without qualification. But the court, while affirming the decree, directs some modifications in respect of what it characterizes as 'minor matters.' It is to be apprehended that those modifications may prove to be mischievous. In saying this, I have particularly in view the statement in the opinion that 'it does not necessarily follow because an illegal restraint of trade or an attempt to monopolize or a monopolization resulted from the combination and the transfer of the stocks of the subsidiary corporations to the New Jersey corporation that a like restraint of trade or attempt to monopolize or monopolization would necessarily arise from agreements between one or more of the subsidiary corporations after the transfer of the stock by the New Jersey corporation.' Taking this language, in connection with other parts of the opinion, the subsidiary companies are thus, in effect, informed—unwisely, I think—that although the New Jersey corporation, being and illegal combination, must go out of existence, they may join in an agreement to restrain commerce among the states if such restraint be not 'undue.' In order that my objections to certain parts of the court's opinion may distinctly appear, I must state the circumstances under which Congress passed the anti trust act, and trace the course of judicial decisions as to its meaning and scope. This is the more necessary because the court by its decision, when interpreted by the language of its opinion, has not only upset the long settled interpretation of the act but has usurped the constitutional functions of the legislative branch of the government. With all due respect for the opinions of others, I feel bound to say that what the court has said may well cause some alarm for the integrity of our institutions. Let us see how the matter stands. All who recall the condition of the country in 1890 will remember that there was everywhere, among the people generally, a deep feeling of unrest. The nation had been rid of human slavery, fortunately, as all now feel,—but the conviction was universal that the country was in real danger from another kind of slavery sought to be fastened on the American people; namely, the slavery that would result from aggregations of capital in the hands of a few individuals and corporations controlling, for their own profit and advantage exclusively, the entire business of the country, including the production and sale of the necessaries of life. Such a danger was thought to be then imminent, and all felt that it must be met firmly and by such statutory regulations as would adequately protect the people against oppression and wrong. Congress, therefore, took up the matter and gave the whole subject the fullest consideration. All agreed that the national government could not, by legislation, regulate the domestic trade carried on wholly within the several states; for power to regulate such trade remained with, because never surrendered by, the states. But, under authority expressly granted to it by the Constitution, Congress could regulate commerce among the several states and with foreign states. Its authority to regulate such commerce was and is paramount, due force being given to other provisions of the fundamental law, devised by the fathers for the safety of the government and for the protection and security of the essential rights inhering in life, liberty, and property. Guided by these considerations, and to the end that the people, so far as interstate commerce was concerned, might not be dominated by vast combinations and monopolies, having power to advance their own selfish ends, regardless of the general interests and welfare, Congress passed the anti trust act of 1890

[ Harlan J quoted from United States v. Trans Missouri Freight Association, 166 U. S. 290 (1897) and continued ]

I have made these extended extracts from the opinion of the court in the Trans Missouri Freight Case in order to show beyond question that the point was there urged by counsel that the anti trust act condemned only contracts, combinations, trusts, and conspiracies that were in unreasonable restraint of interstate commerce and that the court in clear and decisive language met that point. It adjudged that Congress had in unequivocal words declared that 'every contract, combination in the form of trust or otherwise, or conspiracy, in restraint of commerce among the several states,' shall be illegal, and that no distinction, so far as interstate commerce was concerned, was to be tolerated between restraints of such commerce as were undue or unreasonable, and restraints that were due or reasonable. With full knowledge of the then condition of the country and of its business, Congress determined to meet, and did meet, the situation by an absolute, statutory prohibition of 'every contract, combination in the form of trusts or otherwise, in restraint of trade or commerce.' Still more; in response to the suggestion by able counsel that Congress intended only to strike down such contracts, combinations, and monopolies as unreasonably restrained interstate commerce, this court, in words too clear to be misunderstood, said that to so hold was 'to read into the act by way of judicial legislation, an exception not placed there by the lawmaking branch of the government.' 'This,' the court said, as we have seen, 'we cannot and ought not to do.' | Justice John Marshall Harlan

Маңыздылығы

Standard Oil ісі Standard Oil компаниясын 43 жеке компанияға таратуға әкелді. Олардың көптегені кейін қайта біріктірілді; Standard Oil-дің ең ірі тікелей мұрагерлері ExxonMobil (New Jersey және New York Standard Oil) және Chevron (California Standard Oil) болып табылады. Standard Oil-дің кейбір мұрагерлері басқа компаниялармен бірікті, әсіресе BP, ол Standard Oil of Ohio және Amoco компанияларын сатып алды немесе олармен бірікті. Кейбір ғалымдар судья Харланның бұрынғы сот шешімдерін сипаттауымен келіссе, ал басқалары Уильям Говард Тафтпен келісіп, оның сөздік формулировкасының өзгешелігіне қарамастан, Standard Oil-дің «ақылға қолайлы ережесі» бұрынғы сот шешімдерімен толық үйлесетінін айтты.