Кіріспе

Сетиандық гностикалық мәтін Зострианос – сетиандық гностикалық мәтін. Бұл Наг-Хаммади кітапханасының VIII кодексіндегі екі трактаттың біріншісі. Кодекстің 140 бетінің 132-сі осы трактатқа тиесілі, сондықтан Зострианос кітапханадағы ең ұзын трактат болып табылады. Дегенмен, мәтін, әсіресе орталық бөлігі, қатты зақымдалған. Мәтінде Зострианос көктегі сапарға шығып, ғасырлардан құдайлық білім алады. Марсан, Аллоген және Сеттің үш тасы сияқты басқа сетиандық гностикалық мәтіндер сияқты, оның идеялары христиандыққа қарағанда орта платонизмге немесе неоплатонизмге жақын көрінеді. Алайда Порфирий осы еңбектерді христиандық еретиктерге жатқызған. Мәтінде Калиптос Эонындағы өмірдің әртүрлі аспектілері сипатталады, оның ішінде періштелер, даймондар, жандар, тірі жандар, ағаштар, денелер, ауа, су, жер және сандар элементтері бар. Сондай-ақ, әртүрлі күштер, толықтықтар мен туыстар бар, олардың кейбіреулері қасиетті және мәңгілік, ал басқалары өзгермейтін және бұзылмайтын. Калиптос Эонындағы жандар бірлікте өмір сүреді және шын мәнінде бар эонмен толы. Олардың кейбіреулері мәнді, ал басқалары квази-мәнді. Онда денесіз мән, өлмейтін дене, жалмайтын және жойылмайтын от бар. Калиптос Эонының төрт нұры Арме, Дифанеус, Афредон және Солмис деп аталады. Протофан мен Автогеннің ішіндегі әртүрлі субэондар мен нұрлар да аталады. Зострианос үш күшті көзге көрінбейтін, кемелді Рух және оның бар екендігі туралы ойлануын жалғастырады. Апофант пен Афропаис оны Протофанға жетеледі, онда ол Калиптос эонымен, таза Барбеломен және көзге көрінбейтін Рухпен бірігіп, толық кемелділікке және күшке ие болады. Зострианос өзінен-өзі пайда болған Эонға қайта оралып, шынайы бейне алады. Ол сезімтал әлемге қайта оралып, шындықты уағыздайды, өлімге жеткізген көптеген ар-ұятты жойып, күш береді. Соңғы бөлімінде Зострианос Сеттің қасиетті ұрпағын олардың құдайлық жағын оятуға, өзгермейтін туылмауды іздеуге және қараңғылықтан нұрды таңдап, ерлікпен құтқарылуға шақырады.

Тәңірлік иерархия

Зострианда күрделі діни иерархия бар.